TR
EN
Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi
Öz
Çalışmada ortaöğretim 9. sınıf kimya ders kitabının bilimin doğası bileşenleri açısından doküman analizi yöntemine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Ders kitabında yer alan tüm üniteler Abd-El-Khalick, Waters ve Le’nin (2008) ders kitabı analizi için geliştirdiği bilimin doğası kategorileri dikkate alınarak içerik analizine tabi tutulmuş ve bu kategorilerin ders kitabında temsil edilme düzeyleri belirlenmiştir. Daha sonra belirlenen kategorilerin ders kitabında temsil edilme düzeylerine göre frekans değerleri hesaplanmıştır. Analiz sonucuna göre, ders kitabında tüm üniteler bazında bilimin doğasının her kategorisine yer verildiği, ancak “deneysel” ve “çıkarımsal” boyutlarına en fazla, “yaratıcı” ve “bilimsel sosyal yönler” boyutlarına ise en az vurgu yapıldığı belirlenmiştir. Analiz sonuçları ünite bazında tek tek incelendiğinde ise “deneysellik” boyutuna en fazla vurgu yapıldığı, “yaratıcı”, “değişme açık”, “bilimsel teoriler”, “bilimsel yasalar” ve “bilimin sosyal yönü” boyutlarına ise hiç değinilmediği belirlenmiştir. Genel olarak bilimin doğası kategorilerinin ders kitabında yeterli düzeyde temsil edilmediği ve tutarsız bir dağılım gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda ders kitaplarında bilimin doğasının farklı bileşenlerine öğretim programının kazanımları dikkate alınarak içerikle uyumlu bir şekilde yer verilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abd-El-Khalick, F., Bell, R.L., & Lederman, N.G. (1998). The nature of science and instructional practice: Making the unnatural natural. Science Education, 82(4), 417–436. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199807)82:4<417::AID-SCE1>3.0.CO;2-E
- Abd‐El‐Khalick, F., Waters, M., & Le, A. P. (2008). Representations of nature of science in high school chemistry textbooks over the past four decades. Journal of Research in Science Teaching, 45(7), 835-855. https://doi.org/10.1002/tea.20226
- American Association for the Advancement of Science (AAAS). (1993). Project 2061: Benchmarks for science literacy. Oxford University Press.
- Aydın, S., & Tortumlu, S. (2015). The analysis of the changes in integration of nature of science into Turkish high school chemistry textbooks: Is there any development?. Chemistry Education Research and Practice, 16(4), 786-796. https://doi.org/10.1039/C5RP00073D
- Bowen, G.A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027 Chen, B., Chen, S., Liu, H., & Meng, X. (2022). Examining the changes in representations of nature of science in chinese senior high school chemistry textbooks. Science & Education. https://doi.org/10.1007/s11191-022-00383-7
- Chi, S., Wang, Z., & Qian, L. (2023). Scientists in the textbook. Science & Education,. https://doi.org/10.1007/s11191-022-00414-3
- Chiappetta, E. L., Sethna, G. H., & Fillman, D. A. (1991). A quantitative analysis of high school chemistry textbooks for scientific literacy themes and expository learning aids. Journal of Research in Science Teaching, 28(10), 939-951. https://doi.org/10.1002/tea.3660281005
- Corbin, J. & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kimya Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Eylül 2023
Gönderilme Tarihi
28 Aralık 2022
Kabul Tarihi
10 Eylül 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 23 Sayı: 3
APA
Şen, Ş., & Temel, S. (2023). Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1477-1496. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1225686
AMA
1.Şen Ş, Temel S. Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2023;23(3):1477-1496. doi:10.17240/aibuefd.2023.-1225686
Chicago
Şen, Şenol, ve Senar Temel. 2023. “Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23 (3): 1477-96. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023. -1225686.
EndNote
Şen Ş, Temel S (01 Eylül 2023) Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23 3 1477–1496.
IEEE
[1]Ş. Şen ve S. Temel, “Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi”, BAİBÜEFD, c. 23, sy 3, ss. 1477–1496, Eyl. 2023, doi: 10.17240/aibuefd.2023..-1225686.
ISNAD
Şen, Şenol - Temel, Senar. “Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 23/3 (01 Eylül 2023): 1477-1496. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023. -1225686.
JAMA
1.Şen Ş, Temel S. Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2023;23:1477–1496.
MLA
Şen, Şenol, ve Senar Temel. “Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 3, Eylül 2023, ss. 1477-96, doi:10.17240/aibuefd.2023. -1225686.
Vancouver
1.Şenol Şen, Senar Temel. Ortaöğretim 9. Sınıf Kimya Ders Kitabının Bilimin Doğası Bileşenleri Açısından İncelenmesi. BAİBÜEFD. 01 Eylül 2023;23(3):1477-96. doi:10.17240/aibuefd.2023. -1225686
Cited By
Bilim ve Eğitim Üzerine Görüşler Ölçeğinin Bilimin Doğasına Yönelik Anlayış Alt Boyutlarının Türkçeye Uyarlanması: Bir Rasch Analizi Çalışması
Ege Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.12984/egeefd.1512596The Examination of Turkish High School Chemistry Textbooks for Values
Journal of Computer and Education Research
https://doi.org/10.18009/jcer.1689808