Araştırma Makalesi

Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü

Cilt: 25 Sayı: 3 15 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü

Öz

Bu çalışma, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM) görev yapmakta olan psikolojik danışmanların iş doyumu, yaşam doyumu, psikolojik sermaye ve örgütsel sessizlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modelinde yer alan karşılaştırmalı ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemi RAM’da çalışan 428 psikolojik danışmandan oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Minnesota İş Doyumu Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Psikolojik Sermaye Ölçeği ve Örgütsel Sessizlik Ölçeği kullanılmıştır. Psikolojik danışmanların iş doyumu ve yaşam doyumlarının psikolojik sermaye ve örgütsel sessizlik değişkenleri tarafından yordanma durumunun incelenmesi için çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre psikolojik sermaye, iş doyumu ve yaşam doyumunu pozitif ve anlamlı düzeyde yordamaktadır. Örgütsel sessizlik ise iş doyumu ve yaşam doyumunu negatif ve anlamlı düzeyde yordamaktadır. Araştırmanın bulguları doğrultusunda psikolojik danışmanların iş ve yaşam doyumları ile psikolojik sermayelerini artırmayı, örgütsel sessizliklerini azaltmayı hedefleyen hizmetiçi eğitimler ve psikoeğitim programlarının uygulanmasının farklı kurumlarda çalışan psikolojik danışmanları destekleyeceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırmada, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi”nde belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümünde yer alan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altındaki eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Etik kurul izin bilgileri: Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Alt Etik Kurulu Etik değerlendirme kararının tarihi: 24.10.2022 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: 17/224

Kaynakça

  1. Abbas, M., Raja, U., Darr, W., & Bouckenooghe, D. (2012). Combined effects of perceived politics and psychological capital on job satisfaction, turnover intentions, and performance. Journal of Management, 40(7), 1813–1830. https://doi.org/10.1177/0149206312455243
  2. Acar, H. (2019). Rehberlik ve araştırma merkezinde çalışan öğretmenlerin genel özyeterlilik algıları ve iş doyumu düzeylerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  3. Akbaş, M., Gemlik, N. & Çatar, R. Ö. (2020). Örgütsel sessizlik ve yaşam doyumu ilişkisi: Vakıf üniversitesi akademisyenleri üzerine bir araştırma. USBAD Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 2(3), 98-126. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1163539
  4. Akkuş, O. (2010). Rehberlik araştırma merkezlerinde görevli rehber öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  5. Aksakal, K. (2017). Radyologlarda örgütsel sessizlik, tükenmişlik sendromu ve yaşam doyumu arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  6. Alarabiat, Y. A., & Eyupoglu, S. (2022). Is silence golden? The influence of employee silence on the transactional leadership and job satisfaction relationship. Sustainability, 14(22), 15205. https://doi.org/10.3390/su142215205
  7. Aliyev, R. & Tunc, E. (2015). Self-efficacy in counseling: The role of organizational psychological capital, job satisfaction, and burnout. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 190, 97-105. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.04.922
  8. Aniyatussaidah, A., & Herdi, H. (2023). The relationship between of psychological capital and school counsellors burnout: A systematic literature review. Jurnal Paedagogy, 10(2), 487-493. https://doi.org/10.33394/jp.v10i2.6905

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

9 Ekim 2024

Kabul Tarihi

10 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Dilber, A., & Yalçın, İ. (2025). Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 2002-2023. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1564335
AMA
1.Dilber A, Yalçın İ. Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü. BAİBÜEFD. 2025;25(3):2002-2023. doi:10.17240/aibuefd.2025.-1564335
Chicago
Dilber, Asiye, ve İlhan Yalçın. 2025. “Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 (3): 2002-23. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1564335.
EndNote
Dilber A, Yalçın İ (01 Eylül 2025) Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 3 2002–2023.
IEEE
[1]A. Dilber ve İ. Yalçın, “Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü”, BAİBÜEFD, c. 25, sy 3, ss. 2002–2023, Eyl. 2025, doi: 10.17240/aibuefd.2025..-1564335.
ISNAD
Dilber, Asiye - Yalçın, İlhan. “Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25/3 (01 Eylül 2025): 2002-2023. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1564335.
JAMA
1.Dilber A, Yalçın İ. Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü. BAİBÜEFD. 2025;25:2002–2023.
MLA
Dilber, Asiye, ve İlhan Yalçın. “Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 3, Eylül 2025, ss. 2002-23, doi:10.17240/aibuefd.2025. -1564335.
Vancouver
1.Asiye Dilber, İlhan Yalçın. Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde Çalışan Psikolojik Danışmanların İş ve Yaşam Doyumu: Psikolojik Sermaye ve Örgütsel Sessizliğin Yordayıcı Rolü. BAİBÜEFD. 01 Eylül 2025;25(3):2002-23. doi:10.17240/aibuefd.2025. -1564335