İnceleme Makalesi

2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması

Cilt: 25 Sayı: 4 15 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması

Öz

Çalışmanın amacı (i) biyoloji bilimindeki kanun (yasa), teori (kuram), hipotez, yaklaşım, ilke (prensip), model, deney ve araştırma yöntemlerini belirlemek, (ii) 2004 Fen ve Teknoloji (Fen-Tek), 2013 ve 2018 Fen Bilimleri (Fen-Bil) öğretim programlarındaki kazanımların biyoloji bilim alanı içeriğini kapsama düzeyini tespit ederek programlar arasında bu anlamda bir farklılık olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Biyoloji bilim alanında yer alan kanun, teori, hipotez, yaklaşım, ilke, model, deney ve araştırma yöntemleri kaynak tarama yöntemiyle belirlenmiş ve uzman görüşleri doğrultusunda listelenmiştir. Biyoloji bilim içeriğinde tespit edilen başlıkların 2004 Fen-Tek, 2013 ve 2018 Fen-Bil öğretim programlarındaki "Canlılar ve Hayat/Yaşam" öğrenme/konu alanındaki kazanımlarla doğrudan veya/ve dolaylı ilişkilendirilme durumları tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, (i) biyoloji bilimi alanında 5 kanun, 18 teori, 19 hipotez, 4 yaklaşım, 3 ilke, 15 model, 22 deney ve 31 araştırma yönteminin bulunduğunu, (ii) birçok kanun, teori, hipotez, yaklaşım, ilke, model deney ve araştırma yönteminin programlardaki kazanımlarla doğrudan veya dolaylı ilişkilendirildiğini ancak bazı hipotez, deney, model ve araştırma yöntemlerinin programlardaki hiçbir kazanımla ilişkili olmadığını ortaya koymuştur. 2004 Fen-Tek ÖP kazanımlarının biyoloji bilim içeriği ile en fazla doğrudan ve dolaylı ilişkilendirildiği, incelenen üç program arasında kazanımlar ve ilişkilendirilen başlıklar bazında benzerlikler ile farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırmacılar herhangi bir kişi veya kurumdan finansal veya kişisel destek almamaışardır.

Etik Beyan

Araştırma doküman inceleme çalışması olduğu için Etik Kurul İzni alınmasını gerektiren çalışmalar gurubunda yer almamaktadır.

Teşekkür

Araştırmada kullanılmak üzere uyulamadan kaldırılmış olan 2013 ve 2018 Fen-Bil öğretim programlarının temin edilmesine yardımından dolayı MEB Talim ve Terbiye Başkanlığı, Öğretim Programları Daire Başkanlığına teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Aslan, O. (2011).Fen-Tek öğretmenlerinin bilimsel bilginin doğası hakkındaki görüşleri. Education Sciences, 6(1), 20-31.
  2. Aslan, O., Yalçın, N., ve Taşar, F. (2009). Fen-Tek öğretmenlerinin bilimin doğası hakkındaki görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 0-2
  3. Atasoy, B. (2004). Fen öğrenimi ve öğretimi. Asil Yayın Dağıtım.
  4. Ataş, R. & Bümen, N. T. (2023). Fen-Bil dersi öğretim programlarında program tasarım ilkeleri açısından bir analiz: 2005, 2013, 2018. Educational Academic Research, (49), 91-107. https://doi.org/10.5152/AUJKKEF.2023.2237100
  5. Bahar, M., Nartgün, Z., Durmuş, S., & Bıçak, B. (2015). Geleneksel-tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme teknikleri, (8. baskı). Pegem Akademi.
  6. Bakaç, E. (2019). Comparison of 2005 science and technology curriculum, 2013 and 2018 science course curriculums: 2005 Fen-Tek dersi ÖP, 2013 ve 2018 Fen-Bil dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Journal of Human Sciences, 16(3), 857-870. https://doi.org/10.14687/jhs.v16i3.5386
  7. Bekmezci, S. M. & Ateş, Ö. (2018). 2013 Fen-Bil dersi ÖP'ne ilişkin öğretmen görüşleri. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3), 57-76. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.465707
  8. Bozkurt Altan E., (2017). Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM-STEM). H.G. Hastürk (Ed.). Teoriden Pratiğe Fen-Bil Öğretimi içinde (ss. 354/388). Pegem Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9786053189879.11

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

İnceleme Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

6 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2025

Kabul Tarihi

21 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Karlı, G., & Bahar, M. (2025). 2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(4), 2327-2349. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1676911
AMA
1.Karlı G, Bahar M. 2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması. BAİBÜEFD. 2025;25(4):2327-2349. doi:10.17240/aibuefd.2025.-1676911
Chicago
Karlı, Güzide, ve Mehmet Bahar. 2025. “2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 (4): 2327-49. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1676911.
EndNote
Karlı G, Bahar M (01 Aralık 2025) 2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 4 2327–2349.
IEEE
[1]G. Karlı ve M. Bahar, “2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması”, BAİBÜEFD, c. 25, sy 4, ss. 2327–2349, Ara. 2025, doi: 10.17240/aibuefd.2025..-1676911.
ISNAD
Karlı, Güzide - Bahar, Mehmet. “2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25/4 (01 Aralık 2025): 2327-2349. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1676911.
JAMA
1.Karlı G, Bahar M. 2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması. BAİBÜEFD. 2025;25:2327–2349.
MLA
Karlı, Güzide, ve Mehmet Bahar. “2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 4, Aralık 2025, ss. 2327-49, doi:10.17240/aibuefd.2025. -1676911.
Vancouver
1.Güzide Karlı, Mehmet Bahar. 2004 Fen ve Teknoloji, 2013, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında, Biyoloji Bilimi İçeriğinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması. BAİBÜEFD. 01 Aralık 2025;25(4):2327-49. doi:10.17240/aibuefd.2025. -1676911