Pressure Outside the Classroom: Teachers' Experiences of Mobbing and Cynicism

Yıl 2026, Cilt: 26 Sayı: 1, 441 - 457, 25.03.2026

Ayşegül Taşdemir , Halil Karadaş

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026..-1677131

https://izlik.org/JA59UM44LR

Öz

The purpose of this study is to examine the relationship between teachers' levels of experiencing mobbing and their perceptions of organizational cynicism. The research covers teachers working in public schools in Mardin province during the 2023-2024 academic year. A correlational survey model was used in the study, and the Negative Attitudes Questionnaire (NAQ) and the Organizational Cynicism Scale were used as data collection tools. The NAQ was used to determine teachers' perceptions of mobbing in their workplace. The findings revealed that teachers' perceptions of mobbing and organizational cynicism did not show statistically significant differences based on gender, age, and marital status variables. In contrast, significant differences were found in perceptions of mobbing based on school type. Specifically, it was determined that preschool teachers' perceptions of mobbing were higher than those of middle school teachers. Furthermore, the correlation analysis revealed a positive, moderate, and significant relationship between perceptions of mobbing and perceptions of organizational cynicism. The results indicate a reciprocal interaction between teachers' working conditions, the psychological pressures they are exposed to, and their negative attitudes toward the organization.

Anahtar Kelimeler

Mobbing , Intimidation , Organizational cynicism , Teacher perceptions.

Sınıf Dışındaki Baskı: Öğretmenlerin Mobbing ve Sinizm Deneyimleri

https://izlik.org/JA59UM44LR

Öz

Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin mobbing yaşama düzeyleri ile örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim döneminde Mardin ilindeki devlet okullarında görev yapan öğretmenleri kapsamaktadır. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve veri toplama aracı olarak Olumsuz Davranışlar Ölçeği (NAQ) ile Örgütsel Sinizm Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin çalıştıkları kuruma yönelik mobbing algılarını belirlemek amacıyla NAQ kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin mobbing ve örgütsel sinizm algı düzeylerinin cinsiyet, yaş ve medeni durum değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, okul türü değişkenine göre mobbing algılarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle okul öncesi öğretmenlerinin mobbing algılarının, ortaokul öğretmenlerine kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yapılan korelasyon analizi, mobbing algıları ile örgütsel sinizm algıları arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, öğretmenlerin çalışma koşullarıyla maruz kaldıkları psikolojik baskılar ve örgüte yönelik olumsuz tutumları arasında karşılıklı bir etkileşim olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Mobbing , Yıldırma , Örgütsel sinizm , Öğretmen algıları

Kaynakça

• Akkoç, S. & Cemaloğlu, N. (2023). The relationship between teachers’ mobbingexperiences, organizational silence, and organizational cynicism. International Journal of Contemporary Educational Research, 10(4), 860-874. https://eric.ed.gov/?id=EJ1416413
• Akpınar, E. N. (2016). Öğretmenlerin mobbing algısının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(56). https://doi.org/10.17755/esosder.90041
• Arar, K., Karadaş, H., & Culha, A. (2025). Exploring the sources of success for refugee students with high academic performance: experiences at two high schools in Southeast Turkey. Journal of Educational Administration and History, 1-17. https://doi.org/10.1080/00220620.2025.2505140
• Aslan, Ö. Ş., & Terzi, R. (2023). Örgütsel bağlılık ve örgütsel sinizm ilişkisi: Bir meta-analiz çalışması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 79-98. https://doi.org/10.18037/ausbd.1272553
• Berman, E. M., West, J. P., & Richter Jr., M. N. (1997). Workplace relations: Friendship patterns and consequences (according to managers). Public Administration Review, 57(3), 217–226. https://doi.org/10.1111/0033-3352.00172
• Brandes, P., Dharwadkar, R. ve Dean, J. W. (1999). Does Organizational Cynicism Matter? Employee and Supervisor Perspectives on Work Outcomes. Eastern Academy of Management Proceedings, 150–153.
• Cemaloğlu, N. (2007). Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile yıldırma arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 77-87. https://izlik.org/JA83ZF39LG
• Cemaloğlu, N., & Kılınç, A. (2012). Okul müdürlerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel güven düzeyleri arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 1(23), 132-156. https://izlik.org/JA78DF27EA
• Cevher, E., & Öztürk, U. C. (2015). İş yaşamında kadınların kadınlara yaptığı mobbing üzerine bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(4), 860-876. https://doi.org/10.15869/itobiad.59306
• Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
• Dean, J. W., Brandes, P., & Dharwadkar, R. (1998). Organizational cynicism. Academy of Management Review, 23(2), 341–352. https://doi.org/10.5465/amr.1998.533230
• Daşçı, E., & Cemaloğlu, N. (2015). İlköğretim kurumu yöneticilerinin liderlik tarzları ile öğretmenlerin yaşadıkları yıldırma (mobbing) arasındaki ilişki. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 129-166. https://doi.org/10.14520/adyusbd.37328
• Daşcı Sönmez, E., & Cemaloğlu, N. (2018). İlköğretim kurumu yöneticilerinin liderlik tarzları ile öğretmenlerin yaşadıkları yıldırma (mobbing) ve örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişki. Kastamonu Education Journal, 26(6), 1951-1960. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2253
• Demirel, Y., & Gözaydın, M. (2017). Öğretmenlerin mobbing algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Liderlik ve Eğitim Dergisi, 3(1), 23–41.
• Develi, A., & Özer, H. (2024). Örgütsel sinizm ve örgütsel umursamazlık ilişkisi için önermeler. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(2), 85-97. https://doi.org/10.29131/uiibd.1584293
• Dilekçi, Ü., Kaya, A., & Çiçek, İ. (2025). Occupational stress, burnout, and change fatigue as predictors of quiet quitting among teachers. Acta Psychologica, 254, 104812. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.104812
• Doubtfire, R. (1997). Understanding organizational behavior. New York: Prentice Hall.
• Einarsen, S., Raknes, B. I., & Matthiesen, S. B. (1994). Bullying and harassment at work and their relationships to work environment quality: An exploratory study. European Work and Organizational Psychologist, 4(4), 381–401. https://doi.org/10.1080/13594329408410497
• Einarsen, S., Raknes, B. I., Matthiesen, S. B., & Hellesøy, O. H. (1997). Harassment at work and victimization of men. Violence and Victims, 8(3), 247–263. https://doi.org/10.1891/0886-6708.12.3.247
• Einarsen, S. (1999). The nature and causes of bullying at work. International Journal of Manpower, 20(1/2), 16–27. https://doi.org/10.1108/01437729910268697
• Einarsen, S., Hoel, H., Zapf, D., & Cooper, C. L. (2011). Bullying and harassment in the workplace: Developments in theory, research, and practice (2nd ed.). CRC Press.
• Eray, G. K., Kaya, A., & Karadaş, H. (2021). Örgütsel sessizliğe ilişkin öğretmen algıları. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 219-240. https://doi.org/10.53586/susbid.992144
• Goldner, F. H., Ference, T. P., & Ritii, J. (1977). The production of cynicism in work organizations. American Sociological Review, 42(4), 539–551. https://doi.org/10.2307/2094556
• Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. & Anderson, R. E. (2018). Multivariate data analysis. (8. Baskı). Cengage Learning EMEA
• İnan, A. N., Sözen, C., & Kızrak, M. (2023). Beyaz yakalı kadın çalışanların işyerlerindeki mobbing deneyimleri: nitel bir araştırma. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19, 43-82. https://doi.org/10.58793/marusad.1302468
• İş, E., & Çolak Doğan, H. (2024). Okullarda öğretmenlerin mobbinge maruz kalma deneyimlerinin incelenmesi. Artuklu Humanities, 16, 1-15. https://izlik.org/JA83HC94XL
• Kalağan, G. (2009). Araştırma görevlilerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Kalay, F., Oğrak, A., & Nişancı, Z. N. (2014). Mobbing, örgütsel sessizlik ve örgütsel sinizm ilişkisi: örnek bir uygulama. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 127-143. https://izlik.org/JA43RP62ED
• Karadaş, H., & Özgün, N. (2023). Öğretmenlerin örgütsel stres ile işe yabancılaşma düzeylerinin incelenmesi. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, 8(1), 93-112. https://doi.org/10.46628/itbhssj.1249621
• Karadaş, H., & Timur, F. (2023). The effect of school principals’ management style on teachers’ perceptions of organizational cynicism. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 7(3), 746–771. https://doi.org/10.5281/zenodo.8359621
• Karadaş, H., & Kurtay, S. (2024). Sınıf öğretmenlerinin okul iklimi algılarının örgütsel sessizlik algı düzeyleriyle ilişkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(3), 1831-1856. https://doi.org/10.37217/tebd.1456320
• Karadaş, H., & Akın, M. A. (2023). Öğretmenlerin örgütsel mutlulukları ile örgütsel bağlılıklarının incelenmesi / Examining teachers’ organizational happiness and organizational commitment. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(2), 289-309. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1247022
• Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi (39. basım). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Kılıç, Ş., & Oktay, A. (2023). Liselerde görevli yöneticilerin çatışma yönetimi stratejileriyle öğretmenlerin mobbing algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bolu merkez lise örneği). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1267-1296. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1182833
• Kıranlı Güngör, S., & Potuk, A. (2018). Öğretmenlerin mobbing, örgütsel adalet ve örgütsel sessizlik algıları ve aralarındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(3), 723-742. https://izlik.org/JA43AL49MF
• Leymann, H. (1996). The content and development of mobbing at work. European Journal of Work and Organizational Psychology, 5(2), 165–184. https://doi.org/10.1080/13594329608414853
• Onbaş, D. (2007). Mobbingin örgütler üzerindeki etkileri ve yönetsel stratejiler. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Öztürk Durmuş, E., & Berber Çelik, Ç. (2024). Mobbing ve örgütsel adaletin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(62), 3034-3048. https://doi.org/10.53444/deubefd.1483846
• Schyns, B., & Koop, C. (2007). Organizational cynicism: An investigation of job satisfaction and turnover intentions. Human Relations, 60(5), 759–787. https://doi.org/10.1177/0018726707078720
• Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. (2019). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
• Şad, S. N., Özer, N., Yurtçu, M., Erdemir, N. (2019). Mobing aracı olarak ölçme ve değerlendirme ölçeği. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 220-236. https://doi.org/10.31592/aeusbed.612591
• Şahin, D., & Duygulu, E. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin iş yerinde yaşadıkları psikolojik şiddetin tükenmişlik düzeylerine etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 15–26.
• Tınaz, P., Gök, S., & Karatuna, I. (2010). Türkiye’de işyerinde psikolojik taciz oranının ve türlerinin belirlenmesi: Bir ölçek geliştirme çalışması. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Hakemli Dergisi, 9(34), 1–11
• Ulaş, D. (2002). Örgütsel sinizm: Kavramsal çerçeve. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(1), 183–198.
• Ulukuş, D. (2017). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mobbing ve örgütsel sinizm algıları. Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Vice, S. (2011). Introducing philosophical cynicism. London: Routledge.
• Yücekaya, P., & İmamoğlu, Ö. (2020). Mobbing ve örgütsel sessizliğin iş performansına etkisi: Çanakkale ilinde bir araştırma. OPUS International Journal of Society Researches, 16(27), 319-352. https://doi.org/10.26466/opus.635147
• Zapf, D., & Einarsen, S. (2005). Mobbing at work: Escalated conflicts in organizations. In S. Fox & P. Spector (Eds.), Counterproductive work behavior (pp. 237–270). https://doi.org/10.1037/10893-010