2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın 21. Yüzyıl Becerilerine Göre İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 26 Sayı: 1, 104 - 119, 25.03.2026

Atilla Dilekçi

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026..-1677909

https://izlik.org/JA32DX92LM

Öz

Araştırmada 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri ile ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı kazanımları yaratıcılık, eleştirel düşünme, problem çözme, iş birliği, bilgi, medya ve teknoloji okuryazarlığı bakımından incelenmiştir. Araştırmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Betimsel analize göre program kazanımları incelenmiştir. Okuma, dinleme, konuşma ve yazma kazanımları arasında en çok eleştirel düşünme becerisine yönelik kazanımlar olduğu belirlenmiştir. Eleştirel düşünme becerisine yönelik kazanımlar anlama, karşılaştırma, sınıflama, analiz ve değerlendirme alt becerilerini içermektedir. Eleştirel düşünme becerisinin bütün alt becerileri ile öğretimin her sınıf düzeyinde hedeflenmesi programın olumlu yönleri arasındadır. Yaratıcı düşünme becerisi için kazanım sayısı yetersizdir. İş birliğine yönelik kazanımların sayısı yetersizdir. Bilgi, medya ve teknoloji okuryazarlığına yönelik kazanımların sayısı azdır ve becerilerin alt boyutlarını kapsamaktan uzaktır. Teknolojinin gelişmesi, medya kaynaklarının çeşitlenmesi ve buna bağlı olarak bilginin artması dolayısıyla bilgi okuryazarlığı, medya okuryazarlığı ve teknoloji okuryazarlığının gelişimini hedefleyen kazanımların sayısında artması beklenir. Öğretim programını güncelleme çalışmalarında 21. yüzyıl becerilerinin dengeli ve yeterli dağılım göstermesine dikkat edilmesi öğretim programının öğrencilerin çok yönlü gelişimine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Türkçe dersi öğretim programı , 21. yüzyıl becerileri , Öğrenme ve yenilenme becerileri , Bilgi , Medya ve teknoloji okuryazarlığı

Analysis of the 2024 Turkish Language Curriculum in Terms of 21st-Century Skills

https://izlik.org/JA32DX92LM

Öz

The current study aims to reveal the relationship between the 2024 Turkish curriculum learning outcomes and 21st century skills. These outcomes were investigated in terms of creativity, critical thinking, and problem solving, cooperation, information, media and technology literacy. Document analysis method was employed in the research. However, curriculum learning outcomes were analysed through descriptive analysis. It was determined that the learning outcomes are related to critical thinking skills to the greatest extent among reading, listening, speaking and writing outcomes. Outcomes related to critical thinking skill include the sub-skills of comprehension, comparison, classification, analysis and evaluation. Targeting the teaching of all sub-skills of critical thinking skill at each grade level is deemed as the positive aspects of the curriculum. The number of outcomes for creative thinking skill is insufficient. Furthermore, the number of outcomes for cooperation is insufficient. The number of outcomes concerning information, media and technology literacy is low and far from covering the sub-dimensions of skills. Due to the development of technology, the diversification of media sources and the increase in information, the number of outcomes aiming the development of information literacy, media literacy and technology literacy is expected to increase. Considering the balanced and adequate distribution of 21st century skills in the curriculum update studies will contribute to the multidimensional development of students.

Anahtar Kelimeler

Turkish language curriculum , 21st century skills , Learning and innovation skills , Information , Media and technology literacy.

Kaynakça

• Bal, M. (2019). Türkçe dersinin 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Turkish Studies,13(4), 49-64. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12922
• Bilen, M. (2006). Plandan uygulamaya öğretim. Anı Yayıncılık.
• Dilekçi, A. (2021). 21. yüzyıl becerilerine göre tasarlanan öğretim etkinliklerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmeye etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
• Dilekçi, A., & Karatay, H. (2021). Türkçe dersi öğretim programlarında 21. Yüzyıl becerileri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 10(4), 1430-1444.
• Dilekçi, A., Karatay, H., & Tezel, K. V. (2022). Türkçe öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri ile ilgili uygulamaları ve yeterlikleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(36), 1207-1231.
• Direkçi, B, Akbulut, S., & Şimşek, B. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (2018) ve ortaokul Türkçe ders kitaplarının dijital okuryazarlık becerileri bağlamında incelenmesi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16): 797-813. https://doi.org/10.33692/avrasyad.543868
• Eryılmaz, S., & Uluyol, Ç. (2015). 21. yy. becerileri ışığında FATİH projesi değerlendirmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(2), 209-229.
• Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
• Kayhan E., Altun S., & Gürol M. (2019). Sekizinci sınıf Türkçe öğretim programı (2019)’nın 21. yüzyıl becerileri açısından değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 20-35.
• Kurudayıoğlu, M., & Soysal, T. (2019). 2019 Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 483-496. https://doi.org/10.31592/aeusbed.621132
• Mete, G. (2021). Türkçe öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri özyeterlik algısı. Turkish StudiesEducation, 16(2), 1035-1047. https://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.49775
• Miles, B. M., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analvsis (2nd ed.). Sage Publisher.
• Rotherham, A. J., & Willingham, D. (2009). 21st century skills: The challenges ahead. Educational Leadership, 67(1), 16-21.
• Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: learning for life in our times. Wiley & Sons.
• Silva, E. (2009). Measuring skills for 21st century learning. Phi Delta Kappa, 90(9), 630-634. https://doi.org/10.1177/003172170909000905
• Voogt, J., & Roblin, N. P. (2010). 21st century skills discussion paper. Enschede.
• Wagner, T. (2008). The global achievement gap: why even our best schools don't teach the new survival skills our children need-and what we can do about it. Basic Books.
• Yıldırım, A., & Şimşek H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.