Öğretmen Mutluluğunun Yordayıcısı Olarak Algılanan Örgütsel Destek

Öz

Bu araştırma, öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. İlişkisel tarama modelindeki çalışmanın katılımcıları Ordu ilinin Fatsa ilçesinde kamuya bağlı okullarda görev yapan 468 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri “Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği” ve “Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu” aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin örgütsel destek algılarının ve mutluluk düzeylerinin “yüksek” olduğu, algılanan örgütsel destek alt boyutlarıyla öğretmen mutluluğu arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin algılanan örgütsel destek düzeylerinin; medeni durum, eğitim durumu, mezun olunan fakülte ve toplam hizmet süresi açısından farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin genel örgütsel destek algıları ile öğretimsel destek ve adalet boyutlarındaki örgütsel destek algılarının cinsiyet açısından farklılaşmadığı ancak erkek öğretmenlerin yönetsel destek algılarının kadınlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin hem genel hem de üç alt boyuttaki örgütsel destek algılarının çalışılan eğitim kademesi açısından farklılaştığı görülmüştür. Öğretmenlerin genel örgütsel destek algıları ile öğretimsel ve yönetsel destek boyutlarındaki örgütsel destek algılarının çalışılan okuldaki hizmet süresine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği, adalet boyutunda ise bu değişken açısından anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Öğretmenlerin mutluluk düzeylerinin söz konusu demografik ve mesleki değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen Mutluluğu
• Algılanan Örgütsel Destek
• Öğretmen
• Okul.

Perceived Organizational Support as a Predictor of Teacher Happiness

Öz

This study was conducted to determine the relationship between teachers’ perceptions of organizational support and their happiness levels. The participants of the correlational survey model study consisted of 468 teachers working in public schools in Fatsa district of Ordu province. The data were collected through “Perceived Organizational Support Scale” and “Oxford Happiness Scale Short Form”. As a result of the study, it was determined that teachers’ perceptions of organizational support and happiness levels were “high” and there was a moderate, positive and significant relationship between perceived organizational support sub-dimensions and teacher happiness. In the study, it was found that teachers’ perceived organizational support levels did not differ in terms of marital status, educational status, faculty of graduation and total length of service. It was revealed that teachers’ perceptions of general organizational support and perceptions of organizational support in the dimensions of instructional support and justice did not differ in terms of gender, but male teachers’ perceptions of managerial support were higher than female teachers. Teachers’ perceptions of organizational support in both general and three sub-dimensions differed in terms of the level education they work at. Teachers’ general organizational support perceptions and organizational support perceptions in instructional and managerial support dimensions showed a statistically significant difference according to the length of service in the school where they worked, while in the justice dimension, there was no significant difference in terms of this variable. The findings indicated that the happiness levels of teachers did not show a significant difference according to the demographic and professional variables.

Anahtar Kelimeler

• Teacher Happiness
• Perceived Organizational Support
• Teacher
• School.

Kaynakça

1. Achor, S. (2010). The happiness advantage: The seven principles of positive psychology that fuel success and performance at work. Random House.
2. Akkoç, İ., Çalışkan, A., & Turunç, Ö. (2012). Örgütlerde gelişim kültürü ve algılanan örgütsel desteğin iş tatmini ve iş performansına etkisi: Güvenin aracılık rolü. Journal of Management and Economics, 19(1), 105-135.
3. Akkoç, R., Temiz, C., Ceyhan, M., Tuğ, Ö., Dora, M., & Balaman, H. (2023). Algılanan örgütsel desteğin öğretmenlerin yenilikçi davranışı üzerine etkisi. Sosyal Gelişim Dergisi, 1(1), 41-47.
4. Akyürek, M. İ., & Aypay, A. (2023). An exploration of the relationship between school happiness and school effectiveness. Journal of Educational Leadership and Policy Studies, 7(1), 1-23.
5. Alimbekov, A., Azhykulov, S., Imanbaev, A., Zuluev, B., Koilubaeva, B., Sagyndykova, R., & Muratbaev, B. (2025). Perceived organizational support and job burnout with the mediating mechanism of self-esteem. International Journal of Educational Management, 39(1), 240-258. https://doi.org/10.1108/IJEM-03-2024-0130
6. Alkan, E., & Özgenel, M. (2024). The patern of relationships between school context, teachers’ characteristcs and performances, and school principals’ confict resoluton styles and school happiness. HAYEF: Journal of Educaton, 21(1), 32-40.
7. Altuntaş, S., & Genç, H. (2020). Mutluluğun yordayıcısı olarak psikolojik sağlamlık: Öğretmen örnekleminin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(4), 936-948. doi: 10.16986/HUJE.2018046021
8. Annakkaya, E. E., & Atanur Baskan, G. (2021). Lise öğretmenlerinin görüşlerine göre algılanan örgütsel destek, psikolojik sermaye ve iş doyumu arasındaki ilişki. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(4), 1835-1853. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.998652

9. Aytaç, M. S., & Usta, M. E. (2023). Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(4) 1844-1862. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1172364
10. Ayyıldız, Ş, & Kahveci, G. (2022). İlköğretim okulu öğretmenlerinin algılarıan göre örgütsel dışlanma ile örgütsel mutluluk arasındaki ilişkinin incelenmesi. Euroasia Journal of Social Sciences & Humanities, 9(29), 15-31. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.7497122
11. Başar, M., & Göksoy, S. (2024). Öğretmenlik mesleği mutluluk ölçeğinin geliştirilmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15(1), 1-18. DOI: https://doi.org/10.19160/e-ijer.1451261
12. Bogler, R., & Nir, A. E. (2010). The importance of teachers’ perceived organizational support to job satisfaction: What’s empowerment got to do with it? Journal of Educational Administration, 50(3), 287-306. http://dx.doi.org/10.1108/09578231211223310
13. Brief, A. P., & Weiss, H. M. (2002). Organizational behavior: Affect in the workplace. Annual Review of Psychology, 53(1), 279-307. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135156
14. Bulut A., & Demirhan, G. (2020). Eğitim kurumlarında yönetsel tarz ve örgütsel mutluluk. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 4(2), 162-176.
15. Büyükgöze, H. (2014). Lise öğretmenlerinin görüşlerine göre algılanan örgütsel destek ve psikolojik sermaye ilişkisi [Yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
16. Büyükgöze, H., & Kavak, Y. (2017). Algılanan örgütsel destek ve pozitif psikolojik sermaye ilişkisi: Lise öğretmenleri örnekleminde bir inceleme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 23(1), 1-32. doi: 10.14527/kuey.2017.001
17. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri (4. baskı). Pegem Akademi.
18. Çakır, S., & Sezgin Nartgün, Ş. (2018). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel destek ile sosyal kaytarma davranış düzeyleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55), 555-570. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20185537229
19. Çakır, T., & Özgenel, M. (2024). The relationship between transformational leadership and school happiness: The mediator role of school culture. Research in Educational Administration & Leadership, Introduction 9(3), 253-293. http://10.30828/real.1377849
20. Çelik, C., & Atmaca, T. (2023). Öğretmenlerin örgütsel destek, duygusal emek, psikolojik sermaye ve örgütsel adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(4),1951-1967. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1323211
21. Çetin, S., & Polat, S. (2021). Ortaokul öğretmenlerinin örgütsel adalet algı düzeyleri ile örgütsel mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 171-182. https://doi.org/10.33206/mjss.800081
22. Çobanoğlu, N. (2021). Okul öncesi eğitim örgütlerinde paylaşılan liderliğin örgütsel kimlik algısı ve öğretmen mutluluğu ile ilişkisinin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, (88), 413-432.
23. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve Lısrel uygulamaları (4. baskı). Pegem Akademi.
24. Dağ, A., & Bozkurt, B. (2023). Dağıtımcı liderlik ile algılanan örgütsel destek arasındaki ilişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 289-307. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1292058
25. Demir, S. (2020). Örgütsel destek, örgütsel özdeşleşme ve işe yabancılaşma arasındaki yapısal ilişkiler. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 288-300. https://doi.org/10.17860/mersinefd.633662
26. Derinbay, D. (2011). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin algıladıkları örgütsel destek düzeyleri [Yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
27. Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575. https://doi.org/10.1037/0033-2909.95.3.542
28. Doğan, T., & Akıncı-Çötok, N. (2011). Oxford mutluluk ölçeği kısa formunun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36), 165-170. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tpdrd/issue/21456/229762
29. Duckworth, A. L., Steen, T. A., & Seligman, M. E. P. (2005). Positive psychology in clinical practice. Annual Review of Clinical Psychology, 1, 629-651.
30. Düzgün, O. (2016). Ortaokulda görev yapmakta olan öğretmenlerin mutluluk düzeyleri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi]. Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
31. Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S., & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journol of Applied Psychology, 71(3), 500-507. https://doi.org/10.1037/0021-9010.71.3.500
32. Erdem, H. (2014). Algılanan örgütsel destek ve kontrol odağının stresle başa çıkma yöntemleri üzerine etkileri: Psikolojik sermayenin bu süreçteki rolü ve bir alan araştırması [Doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
33. Erol, F., & Bozbayındır, F. (2018). Öğretmenlerin algılanan örgütsel destek, sosyal sorumluluk temelli liderlik ve pozitif psikolojik sermayeleri arasındaki ilişki. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 226-242. https://doi.org/10.31834/kilissbd.486500
34. Fisher, C. D. (2010). Happiness at work. International Journal of Management Reviews, 12(4), 384-412. https://doi.org/10.1111/j.1468-2370.2009.00270.x
35. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2009). How to design and evaluate research in education (7th ed.). McGraw-Hill.
36. Fuller, J. B., Hester, K., Barnett, T., & Relyea, L. F. C. (2006). Perceived organizational support and perceived external prestige: Predicting organizational attachment for university faculty, staff, and administrators. The Journal of Social Psychology, 146(3), 327-347.
37. Gable, S. L., & Haidt, J. (2005). What (and why) is positive psychology?. Review of General Psychology, 9(2), 103-110.
38. Gavin, J. H., & Mason, R. O. (2004). The virtuous organization: The value of happiness in the workplace. Organizational Dynamics, 33(4), 379-392. doi:10.1016/j.orgdyn.2004.09.005
39. Genç, H., Şahin, Y., & Altuntaş, S. (2020). Öğretmenlerde mutluluk ve iyimserlik üzerine bir araştırma. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 178-192. https://doi.org/10.17679/inuefd.555345
40. Gizir, S., & Fakiroğlu, M. (2020). Öğretmenlerin örgütsel destek algılarının okullarındaki iletişim iklimine yönelik algıları üzerindeki rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 271-284. https://doi.org/10.9779/pauefd.578125
41. Gül, İ., & Türkmen, F. (2024). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(2), 100-112.
42. İnan, A. S., & Ergen, H. (2024). İlkokul öğretmenlerinin örgütsel mutluluk ve örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 1-21. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1308351
43. Karadaş, H., & Akın, M. A. (2023). Öğretmenlerin örgütsel mutlukları ile örgütsel bağlılıklarının incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(2), 289-309. DOI: https://doi.org/10.19160/e-ijer.1247022
44. Karagözoğlu, A. A., Abdurrezzak, S., & Doğan, Ü. (2024). Examination of teachers' perceptions of workplace friendship and organizational happiness. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(1), 166-181. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1282087
45. Kıranlı Güngör, S., & İlişen, E. (2018). Öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 962-977.
46. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
47. Konan, N., & Taşdemir, A. (2019). Öğretmenlerin örgütsel ikiyüzlülük algıları ile mutluluk düzeyleri algıları arasındaki ilişki. Scientific Educational Studies, 3(2), 132-152. https://doi.org/10.31798/ses.655939
48. Kristjánsson, K. (2013). Virtues and vices in positive psychology: A philosophical critique. Cambridge University Press.
49. Luthans, F., & Youssef, C. M. (2004). Human, social, and now positive psychological capital management: Investing in people for competitive advantage. Organizational Dynamics, 33(2), 143-160. doi 10.1016/j.orgdyn.2004.01.003
50. Meriç, E., Öztürk Çiftci, D., & Yurtal, F. (2019). Algılanan örgütsel destek ve işe adanmışlık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(1), 65-74. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2296
51. Natunann, S. E., Bies, R. J., & Martin, C. L. (1995). The roles of organizational support and justice during a layoff. Academy of Management Proceedings, (1), 89-93.
52. Önen, Ö., & Eryılmaz Ballı, F. (2022). Öğretmenlerin örgütsel demokrasi algıları ile örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişki. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 905-919. https://doi.org/10.32709/akusosbil.961399
53. Özocak, A., & Yılmaz, E. (2020). Öğretmenlerin psikolojik güçlendirilmelerinin örgütsel mutluluklarına etkisi. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(1), 80-94.
54. Öztürk, E., Nanto, Z., & Nacar, D. (2023). Okullardaki algılanan örgütsel desteğin iş tatminine etkisi. Kesit Akademi Dergisi, 9(35), 183-206. https://doi.org/10.29228/kesit.69459
55. Pradhan, R. K., Hati, L., & Kumar, U. (2017). Impact of employee wellbeing on psychological empowerment: Mediating role of happiness. International Journal of Manufacturing Technology and Management, 31(6), 581-595. https://doi.org/10.1504/IJMTM.2017.089083
56. Pryce-Jones, J. (2010). Happiness at work: Maximizing your psychological capital for success. Wiley-Blackwell Publication.
57. Rhoades, L., & Eisenberger, R. (2002). Perceived organizational support: A review of the literature. Journal of Applied Psychology, 87(4), 698-714.
58. Sağır, M., & Avcı, M. (2024). Sınıf öğretmenlerinin örgütsel mutluluk düzeyleri ile örgütsel dedikodu düzeyleri arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 2323-2340. https://dx.doi.org/ 10.17240/aibuefd.2024..-1452204.
59. Samosir, B., & Idayani, D. (2022). Analysis of factors affecting primary teachers’ happiness. Profesi Pendidikan Dasar, 9(1), 81-92. DOI: 10.23917/ppd.v9i1.17687
60. Sarıkaya, Ü., & İlğan, A. (2022). Öğretmenlerin algıladıkları örgütsel desteğin girişimcilikleri üzerindeki etkisi: Yapısal ve psikolojik güçlendirmenin aracılık etkisi. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 10(1), 26-47.
61. Sezer, Ş., & Can, E. (2020). School Happiness: A Grounded Theory. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 15(1), 44-62. doi: 10.29329/epasr.2020.236.3
62. Şensu, G. A., & Uzun, T. (2023). Öğretmenlerin örgütsel imaj algıları ile örgütsel mutlulukları arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 14(52), 492-506. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3276
63. Tabachnick, B. G., & Fidell. L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson Education.
64. Tanrıöğen, Z. M., & Sertel, G. (2019). Öğretmenlerin kendini sabote etme düzeyi ile algıladıkları örgütsel destek düzeyi arasındaki ilişki. Trakya Eğitim Dergisi, 9(3), 506-526. https://doi.org/10.24315/tred.498537
65. Terzi, S. (2017). Öğretmenlerin iş doyumları ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 6(17), 475-487.
66. Toprakçı, E. (2017). Sınıf yönetimi (3. baskı). Pegem Akademi.
67. Turunç, Ö., & Çelik, M. (2010). Çalışanların algıladıkları örgütsel destek ve iş stresinin örgütsel özdeşleşme ve iş performansına etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 17(2), 183-206.
68. Tümkaya, G. S. (2024). Özel eğitim öğretmenlerinin örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetlerinin sosyodemografik değişkenlere göre incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(42), 1986-2016. https://doi.org/10.35675/befdergi.1385024
69. Ulukan, M. (2020). Öğretmenlerin mutluluk ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(73), 620-631.
70. Uzun, T. (2018). Okullarda algılanan örgütsel destek, örgütsel güven, duygusal bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiler. OPUS International Journal of Society Research, 8(15), 958-987. https://doi.org/10.26466/opus.418335
71. Wahid, M., & Ayub, N. (2024). Predictive role of psychological capital and perceived organizational support on innovative work behavior among higher education teachers of Pakistan. Tuning Journal for Higher Education, 11(2), 191-219. https://doi.org/10.18543/tjhe1122024
72. Wesarat, P., Sharif, M. Y., & Abdul Majid, A. H. (2015). A conceptual framework of happiness at the workplace. Asian Social Science, 11(2), 78-88.
73. Xu, Z., Xu, L., Chen, J., & Wang, C. (2025). Impact of perceived organizational support on early childhood teachers' career success in an inclusive education context. Early Childhood Education Journal, 53(4), 1281-1289. DOI10.1007/s10643-024-01722-9
74. Yakut-Özek, B. (2022). Algılanan örgütsel destek ile örgütsel güven arasındaki ilişkinin incelenmesi: Öğretmenler üzerine bir araştırma. Cumhuriyet International Journal of Education, 11(4), 709-718. https://doi.org/10.30703/cije.1136027
75. Yuvka, A., & Gül, İ. (2022). Sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile iş doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (61), 75-97. DOI: 10.21764/maeuefd.882180
76. Zhongying, H. U. (2013). Research and analysis on the teachers’ happiness. Journal of Applied Sciences, Engineering and Technology, 6(10), 1720-1725. https://doi.org/10.19026/rjaset.6.3894