Araştırma Makalesi

Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi

Cilt: 26 Sayı: 2 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, 2023 yılında Türkiye’nin 10 ilini etkileyen büyük deprem sonrasında otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı bireylerin yaşantılarını ve deprem sürecinden nasıl etkilendiklerini ebeveyn görüşleri doğrultusunda derinlemesine incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak örnek olay incelemesi deseniyle yürütülmüş ve veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve beş ana tema ortaya çıkmıştır: rutin ve güvenlik kaybı, duyusal ve davranışsal tepkiler, eğitim ve hizmete erişim, sosyal destek ve dayanışma ile psikolojik dayanıklılık ve yeniden uyum. Bulgular, deprem sonrasında OSB’li bireylerde rutinlerin bozulduğu, duyusal hassasiyet ve tekrarlayıcı davranışların arttığı, eğitim hizmetlerine erişimin kesintiye uğradığı, sosyal destek ağlarının sınırlı kaldığı ve ebeveynlerin travmayla baş etmede çocuklarından güç aldıkları yönündedir. Araştırma, deprem sonrası süreçte OSB’li bireylerin ihtiyaçlarının çok boyutlu olduğunu ve özellikle rutin, güvenlik, eğitim ve sosyal destek alanlarında kapsayıcı politikaların geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adıyaman, A., Can, V., & Sarman, A. (2025). The impact of earthquake preparedness training on mothers with physically disabled children: a randomized controlled study. Scientific Reports, 15(1), 9554.
  2. Akdemir, B., & Karaaslan, D. (2025). Effectiveness of simulation-based learning environment in teaching earthquake safety skills to students with intellectual disabilities. International Journal of Developmental Disabilities, 1-13.
  3. Akkaya Ç. (2021). Otizmli çocukların annelerinde ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı, sosyal destek ve depresif belirtiler. [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi].
  4. Arıcı, F., Bozkaya, H., Cengiz, E., & Kuzey, M. (2023). Education in disaster situations: The impact of the kahramanmaraş earthquake on teachers' experiences. Sakarya University Journal of Education, 13(4), 650-684.
  5. Aryankhesal, A., Pakjouei, S., & Kamali, M. (2018). Safety needs of people with disabilities during earthquakes. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 12(5), 615-621.
  6. Aslan, S. D. (2024). Exposure to the earthquake with a child with autism: A qualitative study on parenting experiences. International Journal of Disaster Risk Reduction, 113, 104850.
  7. Ayvacı, H. Ş., Bilge, E., & Bilge, E. S. (2024). Determination of Metaphor Perceptions of Students Affected by Natural Disaster for Earthquake in the Context of Inclusive Education: Hatay (Antakya). Caucasian Journal of Science, 11(2), 69-94.
  8. Ayyıldız, E., Çiçen, B. E., Yumrutepe, F. Ü., Acartürk, H. T., & Demir, N. (2024). Working with young children with special needs in earthquake zone: experiences of special education teachers. Sakarya University Journal of Education, 14(3), 407-425.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Otistik Çocuklar Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

16 Kasım 2025

Kabul Tarihi

16 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Alpdoğan, Y. (2026). Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(2), 1131-1152. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026..-1824806
AMA
1.Alpdoğan Y. Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi. BAİBÜEFD. 2026;26(2):1131-1152. doi:10.17240/aibuefd.2026.-1824806
Chicago
Alpdoğan, Yusuf. 2026. “Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26 (2): 1131-52. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026. -1824806.
EndNote
Alpdoğan Y (01 Haziran 2026) Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26 2 1131–1152.
IEEE
[1]Y. Alpdoğan, “Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi”, BAİBÜEFD, c. 26, sy 2, ss. 1131–1152, Haz. 2026, doi: 10.17240/aibuefd.2026..-1824806.
ISNAD
Alpdoğan, Yusuf. “Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 26/2 (01 Haziran 2026): 1131-1152. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2026. -1824806.
JAMA
1.Alpdoğan Y. Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi. BAİBÜEFD. 2026;26:1131–1152.
MLA
Alpdoğan, Yusuf. “Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 2, Haziran 2026, ss. 1131-52, doi:10.17240/aibuefd.2026. -1824806.
Vancouver
1.Yusuf Alpdoğan. Türkiye’deki Büyük Deprem Süreci ve Sonrasında Otizmli Bireylerin Yaşadıklarına Yönelik Bir Örnek Olay İncelemesi. BAİBÜEFD. 01 Haziran 2026;26(2):1131-52. doi:10.17240/aibuefd.2026. -1824806