OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE HAZZI GECİKTİRME VE YARATICILIK ARASINDAKİ İLİŞKİDE BİLİŞSEL ESNEKLİĞİN ARACI ROL
Öz
Çalışmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların
yaratıcılıkları ve hazzı geciktirme becerileri arasındaki ilişkiyi ve bu
ilişkide bilişsel esneklik ve kararlılığın aracı rolünü incelemektir.
Araştırmanın çalışma grubu Bolu’daki okul öncesi kurumlara devam eden 4-5
yaşlarında 83’ü erkek, 87’si kız 170 çocuktan oluşmaktadır. Araştırmada
çocukların hazzı geciktirme becerilerini ölçmek amacıyla Mischel ve Ebbesen
(1970) tarafından geliştirilen ve arzu duyulan bir ödül için çocuğun
beklemesini gerektiren yöntem yardımıyla ölçülmüştür. Yaratıcılık ölçümü için
ise çocuktan bir obje için farklı kullanımlar üretmesi yardımlı ve yardımsız
görev ile değerlendirilmiştir. Üretilen kullanımların kategorilere ayrılması
yoluyla da esneklik ve kararlılık puanları hesaplanmıştır. Araştırmanın
bulguları, çocukların yaratıcılıkları, esneklikleri, kararlılıkları ve hazzı
erteleme sürelerinin birbiriyle anlamlı şekilde ilişkili olduğunu
görstermektedir. Ayrıca çocukların yaratıcılıkları ve hazzı geciktirme
becerileri arasındaki ilişkide esnekliğin aracı değişken olduğu görülmüştür.
Öte yandan bu ilişkide kararlılığın aracı rol oynamadığı görülmektedir.
Bulgular literatür çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Amabile, T. M. (1979). Effects of external evaluation on artistic creativity. Journal of personality and Social Psychology, 37(2), 221.
- Amabile, T. M. (1983). The social psychology of creativity: A componential conceptualization. Journal of personality and social psychology, 45(2), 357.
- Baas, M., De Dreu, C. K.W., & Nijstad, B. A. (2008). A meta-analysis of 25 years of research on mood and creativity: Hedonic tone, activation, or regulatory focus? Psychological Bulletin 134, 739–756.
- Baas, M., Roskes, M., Sligte, D., Nijstad, B. A. Et al. (2013). Personality and creativity: The dual pathway to creativity model and a research agenda. Social and Personality Psychology Compass, 7(10), 732-748.
- Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173.
- Barron, F., & Harrington, D M. (1981). Creativity, intelligence, and personality. Annual Review of Psychology, 32, 439–476.
- Baird, J. A., & Moses, L. J. (2001). Do preschoolers appreciate that identical actions may be motivated by different intentions? Journal of Cognition and Development, 2, 413-448.
- Bodrova, E., & Leong, D. J. (2008). Developing self-regulation in kindergarten: Can we keep all the crickets in the basket?. YC Young Children, 63(2), 56.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Mart 2018
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2017
Kabul Tarihi
13 Mart 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 1