OKUL ÖNCESİ BİRİNCİ SINIF ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE İLİŞKİN METAFORLARI
Öz
Öğretmenlik mesleğinin zenginliği ve öneminin anlaşılması, kişinin öğretmen terimini irdelemesi ile gerçekleşebilir. Yapılan çalışmalar incelendiğinde okul öncesi öğretmen adaylarıyla yapılmış çok az çalışma görülmektedir. Alandaki bu eksikliğin giderilmesi ve bu konunun öneminin vurgulanması adına bu çalışmaya gerek duyulmuştur. Bu araştırmanın amacı, 1.sınıf okul öncesi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği hakkındaki algılarının metaforlar aracılığıyla tespit edilmesidir. Bu çalışma, 110 1. Sınıf okulöncesi öğretmen adayı ile yapılmıştır. Katılımcıların % 94’ü kadın, % 16’sı erkektir. Öğretmen adaylarından yarı yapılandırılmış görüşme formu doldurmaları istenmiştir. Bu çalışma nitel bir araştırma olup çalışmada olgu bilim deseni kullanılmıştır. Verilerin analizinde nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler kodlama yapılarak ve mantıksal dayanakları incelenerek kategoriler altında toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmen adayları toplam 47 metafor geliştirilmişlerdir. En sık kullanılan metafor “ebeveyn” metaforu olmuştur. Oluşturulan metaforlar “Yönlendiren/Yol Gösteren, İhtiyaç Karşılayan, Aydınlatan, Bilgilendiren, Şekillendiren ve Sevilen” öğretmen şeklinde 6 kategoride değerlendirilmiştir. Öğretmen adayları “öğretmen” kelimesini 28 (%60) cansız, 19 (%40) canlı varlık ile ifade etmişlerdir. Öğretmen adaylarının 12 (%11)’si “öğretmenlik” mesleğini diğer mesleklere benzetmişlerdir. Araştırmadaki metaforların 46’sı (%98) somut ve tamamı olumludur. Ortaya çıkan metaforlar öğretmen adaylarının, mesleklerine farklı açılardan baktıklarını göstermiştir. Bu çalışma okul öncesi eğitimi görmekte olan öğretmen adayları ile sınırlı kalmıştır. Benzer bir çalışmanın başka bölümlerde okuyan öğretmen adayları veya deneyimli öğretmenler ile yapılması, öğretmen adayları ile öğretmenlerin metaforlarının karşılaştırılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgün E. (2016). Okul öncesi öğretmen adaylarının “çocuk” ve “okul öncesi öğretmeni” kavramına ilişkin metaforik algıları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1652-1672.
- Akbaba Altun, S., & Apaydın, Ç. (2013). Kız ve erkek öğretmen adaylarının “eğitim kavramına ilişkin metaforik algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 19(3), 329-354.
- Alparslan, S (2015). Metaforların örgüt ve yönetim araştırmalarındaki yeri: ontolojik, epistemolojik ve metodolojik kabuller ışığında bir değerlendirme. Kafkas Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(9), 48.
- Barışeri Ahmethan, N. ve Yiğit, V. (2018). Müzik öğretmen adaylarının ideal müzik öğretmeni algıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(41), 202-225. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/mkusbed/issue/36823/315714
- Bursalıoğlu, Z. (1994). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara: Pegem Yayınları
- Cerit, Y. (2008). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, sayı 6 (4), 693-712.
- Çam Aktaş, B. ve Tunca, N. (2018). Öğretmen metaforu ölçeği: geçerlik – güvenirlik çalışması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 4 (2), 40-56. Retrieved from http://dergipark.gov.tr/auad/issue/36759/419599
- Çapri, B., ve Çelikkaleli, Ö. (2008). Öğretmen adaylarının öğretmenliğe ilişkin tutum ve mesleki yeterlik inançlarının cinsiyet, program ve fakültelerine göre incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (15), 33–53.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Duygu Kozan
*
0000-0001-9560-9553
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
11 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
12 Kasım 2018
Kabul Tarihi
10 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 3
Cited By
48-69 AYLIK ÇOCUKLARIN ÇİZİMLERİNDE “ÖĞRETMEN”: BİR METAFOR ÇALIŞMASI
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18069/firatsbed.734548Students’ “COVID-19” and “school” perceptions in the pandemic
Frontiers in Psychology
https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.897177Öğretmen Adaylarının Çocukluk Deneyimleri ve Meslek Algısı: Bir İlişki Analizi
Cumhuriyet International Journal of Education
https://doi.org/10.30703/cije.1473125Öğretmen Adaylarının Din Kavramına İlişkin Geliştirdikleri Metaforların İncelenmesi
Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.53112/tudear.1743164