TÜRKÇEYİ YABANCI DİL OLARAK ÖĞRENEN SURİYELİ ÖĞRENCİLERİN DİNLEME YAŞANTILARINA YÖNELİK BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Bu araştırmada Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Suriyeli öğrencilerin dinleme becerisi ve eğitimi kapsamındaki yaşantılarını değerlendirmek amaçlanmaktadır. Araştırma, bir devlet üniversitesindeki TÖMER’de öğrenim gören B2 düzeyindeki 10 Suriyeli öğrenciyle yürütülmüştür. Nitel araştırma yaklaşımıyla oluşturulan araştırmada olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış ve araştırma verilerinin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Türkçe konuşmalar gerçekleştirilirken hızlı konuşmanın, kelimelerdeki bazı harflerin yutulmasının, vurgu ve tonlamaya dikkat edilmemesinin, ses şiddetinin ayarlanmamasının, aksan farklılıklarının ve yabancı sözcük kullanımının Suriyeli öğrencilerin dinleme sürecini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra Suriyeli öğrencilerin, ilgilerini çeken başta akademik kariyerlerine yönelik konular olmak üzere günlük yaşamla ilgili ve evrensel nitelikteki konuları dinlemede ve beden dilini etkili kullanan, anlaşılır, sade bir dil kullanan konuşmacıları dinlemede daha istekli oldukları gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçları, TÖMER’de aldıkları eğitimin, Suriyeli öğrencilerin dinlediklerini anlamasında faydalı olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yabancılara Türkçe öğretimi
• dinleme eğitimi
• Suriyeli öğrenciler

AN EVALUATION ON LISTENING EXPERIENCES OF SYRIAN STUDENTS LEARNING TURKISH AS FOREIGN LANGUAGE

Öz

In this research, evaluating experiences of Syrian students learning Turkish as foreign language within listening skill is aimed. The study is conducted with 10 B2 levels of Syrian students studying at TÖMER in a state university. Phenomenology pattern is used in this study created with the approach of qualitative research. The data of the study is gathered with semi-structured interviews and descriptive analysis method is handled to analyze research’s data. In consequence of the research, it is determined triple-tongue, consuming some letters of the words, paying no attention to stress and intonation, not arranging loudness of voice, accent differences, using foreign words while speaking Turkish affect adversely Syrian students’ listening process. Besides, it is observed Syrian students are disposed to listen to topics they are interested in impending their career and related to daily life at universal quality; speakers using body language effectively and unsophisticated language. The results of the study reveal the education Syrian students gets at TÖMER is beneficial at understanding what they listen.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish to foreigners
• listening training
• Syrian students

Kaynakça

1. Akçay, C. (2016). Arapça dinlediğini anlama öğretiminde hata çözümlemesi ve değerlendirmesi. NÜSHA Şarkiyat Araştırmaları Dergisi, 16(43), 1-30.
2. Aktekin, S. (2017). Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan öğretmenler için el kitabı. Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü.
3. Altunkaya, H. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme eğitimi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 6(3), 198-207.
4. Alyılmaz, C. (2010). Türkçe öğretiminin sorunları. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 5(3), 728-749. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.1629
5. Alyılmaz, S. (2018). Ağız bilimi çalışmalarının Türkçe öğretimi açısından önemi. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 45, 7-38.
6. Alyılmaz, S. & Şengül, K. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dil öğrenme stratejileri. Kesit.
7. Alyımaz, C. & Er, O. (2018). İkinci dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin Türk kültürüne yönelik farkındalıklarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1269-1285. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.39790-471115
8. Bakır, S. (2017). Türk dili 1 el kitabı (O. Gündüz & O. Mert, ed.). Grafiker.

9. Börekçi, M. (2009). Türkiye Türkçesinde yapı ve işlev bakımından sözcükler. Eser Ofset.
10. Creswell, J. W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün, çev. ed.). Siyasal Kitabevi.
11. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev.). Eğiten Kitap.
12. Cuma, F. İ. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrenci memnuniyeti. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (SEFAD), 2017(38), 179-196. https://doi.org/10.21497/sefad.377000
13. Çiftçi, Ö. & Coşkun, H. (2017). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında yapılan çalışmaların farklı değişkenlere göre tasnifi. International Journal of Language Academy, 5(4), 205-214. https://doi.org/10.18033/ijla.3625
14. Demirel, Ö. (1999). İlköğretim okullarında Türkçe öğretimi. MEB.
15. Doğan, Y. (2008). İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin dinleme becerisini geliştirmede etkinlik temelli çalışmaların etkililiği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 261-286.
16. Er, O. (2015). Yabancılara Türkçe öğretimi uygulamalarının kültürel farkındalık oluşturma açısından incelenmesi (Tez No. 418257) [Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi
17. Er, O., Bozkırlı, K. Ç. & Biçer, N. (2018). Evaluating the perspectives of the teachers who teach Turkish to the Syrians regarding listening skills. International Online Journal of Educational Sciences, 10(3), 183-199. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2018.03.012
18. Güneş, F. (2014). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem Akademi.
19. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel.
20. Kaldırım, A. & Degeç, H. (2017). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin dinleme esnasında karşılaştıkları sorunlar. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi ‐ Journal of Educational Sciences Research, 7(1), 19‐36. http://dx.doi.org/10.22521/jesr.2017.71.1
21. Karakoç Öztürk, B. (2018). Listening skills development in teaching Turkish as a foreign language and the usage of metacognitive strategies. Journal of Education and Training Studies, 6(6), 41-47. https://doi.org/10.11114/jets.v6i6.3108
22. Koçer, Ö. (2013). Program geliştirmenin ilk basamağı: Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ihtiyaç ve durum analizi. Eğitim ve Bilim, 38(169), 159-174. Melanlıoğlu, D. (2016a). Yabancı öğreniciler için dinleme becerisine yönelik üstbilişsel dereceli puanlama anahtarı. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 1206-1229. https://doi.org/10.17556/jef.20880
23. Melanlıoğlu, D. (2016b). Bosna Hersek örneğinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen çocukların dinleme alışkanlıkları. T.C. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı, Avrasya Etüdleri, 50(2), 529-546.
24. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Nobel Akademik. Özsoy, G. (2008). Üstbiliş. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 713-740.
25. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Pegem Akademi.
26. Rahimirad, M., & Moini, M.R. (2015). The challenges of listening to academic lectures for EAP learners and the impact of metacognition on academic lecture listening comprehension. SAGE Open, 5(2), 1-9. http://dx. doi.org/ 10.1177/2158244015590609
27. Tüm, G. (2016). Yabancılara Türkçe ders kitaplarındaki dinleme etkinliklerinin Avrupa ortak başvuru metnine uygunluğu üzerine bir çalışma. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 4(2), 125-142. https://doi.org/10.18298/ijlet.603
28. Yalçın, A. (2006). Türkçe öğretim yöntemleri yeni yaklaşımlar. Akçağ.
29. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 10. Baskı). Seçkin.
30. Yılmaz, F. & Babacan, G. (2015). Dinleme eğitimi ve dinleme becerisini geliştirmeye yönelik etkinlikler. International Journal of Languages’ Education and Teaching, UDES, 2015, 905-923.