THE IMPORTANCE OF TEACHER'S COMMUNICATION SKILLS IN PRESCHOOL EDUCATION: FAMILY INVOLVEMENT, COOPERATION AND TEACHER-CHILD RELATIONSHIP

Öz

The pre-school education process is one of the most important stages of the education system because the children and their families become a part of the formal education institution for the first time. The purpose of this study is to examine the correlation between the communication skills of preschool teachers and the communication established among the families, school management and teachers, as well as cooperation, expectations, and involvement of families. The sample of the study consists of 112 teachers who were determined using the simple random sampling method. In the research, "Demographic Information Questionnaire", "Communication Skills Scale - Adult Questionnaire", "Communication and Cooperation between Family and Teacher Scale”, and "Student-Teacher Relationship Scale" were used as data collection tools. The correlation between teacher communication skill scores and communication and cooperation between family sub-scale scores as well as student-teacher relationship scores was analyzed using the Pearson correlation test. As a result of the study, a positive and significant correlation was found between the communication skills of the preschool teachers and the student-teacher relationship, as well as communication of the family with the school management and the teachers during the preschool period, the cooperation and expectations of the family regarding the school and the teacher, and the level of family involvement in the education process. Based on the results of the research, improving the communication skills of teachers is considered important both for the involvement of families in the education process and for the improvement of the relationship between students and teachers.

Anahtar Kelimeler

• Pre-school teachers
• communication skills
• teacher-child relationships
• family involvement
• school-family cooperation

OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE ÖĞRETMENİN İLETİŞİM BECERİLERİNİN ÖNEMİ: AİLE KATILIMI, İŞ BİRLİĞİ VE ÖĞRETMEN-ÇOCUK İLİŞKİSİ

Öz

Eğitim öğretim sisteminin en önemli dönemlerinden biri olan okul öncesi eğitim sürecinde çocuk ve ailesi ilk kez örgün eğitim kurumunun bir parçası olur. Bu sürecin verimli olabilmesi için okul aile iş birliği ve çocuğun öğretmeni ile olan iletişimi son derece önemlidir. Bu araştırmanın amacı, ailenin okul ve öğretmen ile olan iletişimi, iş birliği, beklentileri, aile katılımı ve öğretmen-çocuk ilişkisi ile okul öncesi öğretmeninin iletişim becerisi arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma deseninde planlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş 112 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Demografik Bilgi Formu”, “İletişim Becerileri Ölçeği - Yetişkin Formu”, “Öğretmen Aile İletişim ve İşbirliği Ölçeği” ve “Öğrenci-Öğretmen İlişki Ölçeği” kullanılmıştır. Öğretmen iletişim beceri puanları ile öğretmen aile iletişim, işbirliği alt boyut puanları ve öğretmen çocuk ilişki puanı arasındaki ilişki Pearson korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda okul öncesi öğretmeninin iletişim becerileri ile öğretmen-çocuk ilişkisi, okul öncesi dönemde ailenin okul ve öğretmen ile olan iletişimi, iş birliği, ailenin okul ve öğretmenden beklentileri ve ailenin eğitim sürecindeki aile katılımı düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuca göre öğretmenlerin iletişim becerilerinin geliştirilmesi, hem ailelerin sürece katılmasında hem de öğretmen-çocuk ilişkisinin geliştirilmesinde önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okul öncesi öğretmenleri
• iletişim becerileri
• öğretmen-çocuk ilişkisi
• aile katılımı
• okul aile iş birliği

Kaynakça

1. Ası, D. Ş. & Karabay, Ş. O. (2018). Öğrenci-Öğretmen İlişki Ölçeği-Kısa Formu’nun Türkçe’ye uyarlanması. Ege Journal of Education, 19(1), 67-82. https://doi.org/10.12984/egeefd.322358
2. Aslanargun, E. (2007). Okul-aile işbirliği ve öğrenci başarısı üzerine bir tarama çalışması. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 119-135.
3. Balcı, S. (1996). Danışma becerileri eğitiminin üniversite öğrencilerinin iletişim beceri düzeyine etkisi [Doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
4. Balkar, B. (2009). Okul-aile işbirliği sürecine ilişkin veli ve öğretmen görüşleri üzerine nitel bir çalışma. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(36), 105-123.
5. Barnes, J. K., Guin, A., Allen, K., & Jolly, C. (2016). Engaging parents in early childhood education: Perspectives of childcare providers. Family and Consumer Sciences Research Journal, 44(4), 360-374. https://doi.org/10.1111/fcsr.12164
6. Bilen, M. (1992). Eğitimde verimliliğe öğretmenin kişilik özelliklerinin etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(8), 27-30.
7. Bronfenbrenner, U. (1977). Toward an experimental ecology of human development. American Psychologist, 32(7), 513-531. https://doi.org/10.1037/0003-066X.32.7.513
8. Bronfenbrenner, U. (1986). Ecology of the family as a context for human development: Research perspectives. Developmental Psychology, 22(6), 723-742. https://doi.org/10.1037/0012-1649.22.6.723

9. Birch, S., & Ladd, G. W. (1997). The teacher–child relationship and children’s early school adjustment. Journal of School Psychology, 35(1), 61–79. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(96)00029-5
10. Bulut, M. S., Çağlar, A. & Coşkun, N. (2008). Sınıf öğretmenlerinin etkili iletişim becerileri hakkındaki farkındalıklarının belirlenmesi: Nitel bir çalışma örneği. Proceedings of International Conference on Educational Sciences ICES08 (ss. 409-419) içinde. Gazi Magosa, KKTC.
11. Bulut Özsezer, M. S. & İflazoğlu Saban, A. (2016). Öğretmen adaylarının sınıf yönetimini etkileyen etkenler hakkındaki görüşleri: Geçmişe bir bakış. EJER Congress 2016 Bildiri Özetleri Kitabı (ss. 471-472) içinde. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla.
12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
13. Colwell, M. J., & Lindsey, E. W. (2003). Teacher-child interactions and preschool children’s perceptions of self and peers. Early Child Development and Care, 173(2-3), 249–258. https://doi.org/10.1080/03004430303096
14. Cottone, E. A., Mashburn, A., & Rimm-Kaufman, S. E. (2008). Relationships between teachers and preschoolers who are at risk: Contribution of children’s language skills, temperamentally based attributes and gender. Early Education and Development, 19(4), 600–621. https://doi.org/10.1080/10409280802231021
15. Çayak, S. & Ergi, D. Y. (2015). Öğretmen-veli işbirliği ile ilkokul öğrencilerinin sınıf içindeki istenmeyen davranışları arasındaki ilişki. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi, 6(11), 59-77.
16. Çiftçi, S. & Taşkaya, S. M. (2010). Sınıf öğretmenliği adaylarının öz yeterlik ve iletişim becerileri arasındaki ilişki. e-Journal of New World Sciences Academy, 5(3), 921-928.
17. Çilenti, K. (1998). Eğitim teknolojisi ve öğretim. Kadıoğlu Matbabacılık.
18. Eliason, C., & Jenkins, L. (2003). A practical guide to early childhood curriculum. Merrill.
19. Epstein, J. L., & Sanders, M. G. (2006). Connecting home, schoool and community: New directions for social research. In M. Hallinan (Ed.), Handbook of the sociology of education. Plenum. https://doi.org/10.1007/0-387-36424-2_13
20. Epstein, J. L. (2010). School/family/community partnerships: Caring for the children we share. Phi Delta Kappan, 92(3), 81-96.
21. Epstein, J. L., & Sheldon, S. B. (2010). Present and accounted for: Improving student attendance through family and community involvement. Journal of Educational Research, 95(5), 308-318. https://doi.org/10.1080/00220670209596604
22. Erdoğdu, M. Y. (2007). Ana-baba tutumları ve öğretmen davranışları ile öğrencilerin akademik başarıları arasındaki ilişkiler. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 33-46.
23. Erkan, S. (2013). Aile ve aile eğitimi ile ilgili temel kavramlar. Z. F. Temel (Ed.), Aile eğitimi ve erken çocukluk eğitiminde aile katılım çalışmaları içinde (2. Baskı, ss. 1-48). Anı Yayıncılık.
24. Ertürk, H. G. (2013). Öğretmen çocuk etkileşiminin niteliği il çocukların öz düzenleme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
25. Fredriksen, K., & Rhodes, J. (2004). The role of teacher relationships in the lives of students. New Directions for Youth Development, 103, 45–54.
26. Gonzales-Pienda, J. A., Nunez, J. C., Gonzales-Pumariega, S., Alvarez, L., Roces, C., & Pat Garcia, M. (2002). A structural equation model of parental involvement, motivational and aptitudinal characteristics, and academic achievement. The Journal of Experimental Education, 70(3), 257-287. https://doi.org/10.1080/00220970209599509
27. Günay Bilaloğlu, R. & Aktaş Arnas, Y. (2019). Okul öncesi eğitimde aile katılımı engelleri ve süreçte karşılaşılan sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 804-823. https://doi.org/10.16986/HUJE.2018043536
28. Güney Karaman, N. (2018). İletişim çağında iletişimsizlik. Y. Yazgan (Ed.), Eğitimde iletişim içinde (ss.189-210). Eğiten Kitap.
29. Güzelyurt, T., Birge, F., & Ökten A. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin aile katılımına ilişkin görüşleri. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 2(1), 64-74. https://doi.org/10.33400/kuje.538425
30. Hamre, B. K., & Pianta, R. C. (2001). Early teacher - child relationships and trajectory of children’s school outcomes through eighth grade. Child Development, 72(2), 625–638. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00301
31. Ihmeideh, F., & Oliemat, E. (2015). The effectiveness of family involvement in early childhood programmes: Perceptions of kindergarten principals and teachers. Early Child Development and Care, 185(2), 181-197. https://doi.org/10.1080/03004430.2014.915817
32. Kıldan, O. (2011). Öğretmen çocuk ilişkilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 103-120.
33. Kohl, G., Lengua, L. J., & McMahon, R. J. (2000). Parent involvement in school conceptualizing multiple dimensions and relations with family and demographic risk factors. Journal of School Psychology, 38(6), 501-523. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(00)00050-9
34. Korkut-Owen, F. & Bugay, A. (2014). İletişim Becerileri Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 51-64.
35. Korkut-Owen, F. & Çelik, N. D. (2018). Yetişkinlerin cinsiyetlerine, yaşlarına ve kişilik özelliklerine göre iletişim becerilerinin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 15(4), 2305-2321.
36. Kraft, M. A., & Dougherty, S. M. (2013). The effect of teacher – family communication on student engagement: Evidence from a randomized field experiment. Journal of Research on Educational Effectiveness, 6(3), 199-222. https://doi.org/10.1080/19345747.2012.743636
37. Lawson, M. A. (2003). School-family relations in context: Parent and teacher perceptions of parent involvement. Urban Education, 38, 77-133. https://doi.org/10.1177/0042085902238687
38. Lightfoot, S. (2003). The essential conversation. Ballantine Books.
39. Ma, X., Shen, J., Krenn, H. Y., Hu, S., & Yuan, J. (2016). A meta-analysis of the relationship between learning outcomes and parental involvement during early childhood education and early elementary education. Educational Psychology Review, 28(4), 771-801. https://doi.org/10.1007/s10648-015-9351-1
40. Mazer, J. P., & Thompson, B. (2017). The validity of the parental academic support scale: Associations among relational and family involvement outcomes. International Journal of Quantitative Research in Education, 4(1-2), 120-132. https://doi.org/10.1504/IJQRE.2017.086498
41. Miedel, W., & Reynolds, A. J. (1999). Parent involvement in early intervention for disadvantaged children: Does it matter? Journal of School Psychology, 37(4), 379-402. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(99)00023-0
42. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2013). Okul öncesi eğitimi programı. MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü. http://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf
43. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2017). Okul öncesi öğretmeni özel alan yeterlikleri. MEB Öğretmen Yetiştirme Genel Müdürlüğü. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_11/06160307_5-YYretmen_Yeterlikleri_KitabY_okul_Yncesi_YYretmeni_Yzel_alan_yeterlikleri_ilkYYretim_parYa_8.pdf
44. Morrison, G. S. (2003). Fundamentals of early childhood education. Merrill/Prentice Hall.
45. National Research Council (NCR). (2001). Eager to learn: Educating our preschoolers. National Academy Press.
46. Palermo, F., Hanish, L. D., Martin, C. L., Fabes, R. A., & Reiser, M. (2007). Preschoolers’ academic readiness: What role does the teacher–child relationship play? Early Childhood Research Quarterly, 22(4), 407-422. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2007.04.002
47. Pena, D. C. (2000). Parent involvement: Influencing factors and implications. The Journal of Educational Research, 94(1), 42-54. https://doi.org/10.1080/00220670009598741
48. Pianta, R. C., & Steinberg, M. (1992) Teacher–child relationships and the process of adjusting to school. New Directions for Child Development, 57, 61–80.
49. Pianta, R. C., Steinberg, M. S., & Rollins, K. B. (1995). The first two years of school: Teacher-child relationships and deflections in children’s classroom adjustment. Development and Psychopathology, 7, 295–312. https://doi.org/10.1017/S0954579400006519
50. Pianta, R. C., & Stuhlman, M. W. (2004). Teacher - child relationships and children’s success in the first years of school. School Psychology Review, 33(3), 444–458. https://doi.org/10.1080/02796015.2004.12086261
51. Porsuk, A. (2010). Denizli merkez ilköğretim okullarındaki okul aile ilişkilerinde karşılaşılan sorunlar üzerine yönetici görüşleri [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
52. Rimm-Kaufman, S., Early, D. M., Cox, M. J., Saluja, G., Pianta, R. C., & Bradley, R. H. (2002). Early behavioral attributes and teacher’s sensitivity as predictors of competent behavior in the kindergarten classroom. Applied Developmental Psychology, 23(4), 451– 470. https://doi.org/10.1016/S0193-3973(02)00128-4
53. Roeser, R. W., Eccles, J. S., & Sameroff, A. J. (1998). Academic and emotional functioning in early adolescence: Longitudinal relations, patterns, and predictions by experience in middle school. Development and Psychopathology, 10, 321–352. https://doi.org/10.1017/s0954579498001631
54. Roeser, R. W., Midgley, C., & Urdan, T. (1996). Perceptions of the school psychological environment and early adolescents’ psychological and behavioral functioning in school: The mediating role of goals and belonging. Journal of Educational Psychology, 88(3), 408–422. https://doi.org/10.1037/0022-0663.88.3.408
55. Seplocha, H. (2004). Partnerships for learning: Conferencing with families. Young Children, 59(5), 96–98.
56. Shaw, C. A. (2008). A study of the relationship of parental involvement to student achievement in a Pennsylvania career and technology center [Unpublished doctoral dissertation]. The Pennsylvania State University.
57. Sheldon, S. B. (2003). Linking school-family-community partnerships in urban elementary school to student achievement on state tests. The Urban Review, 35(2), 149-165. https://doi.org/10.1023/A:1023713829693
58. Steinberg, L. (1996). Failure outside the classroom. http://media.hoover.org/sites/default/files/documents/0817928723_117.pdf
59. Tezel Şahin, F., & Atabey, D. (2014). The scale for teacher parent communication and collaboration. IIB International Refereed Academic Social Sciences Journal, 5(14), 77-91.
60. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2012). Using multivariate statistic (6th ed.). Pearson Education.
61. Tezel Şahin, F., Kandır, A., Can Yaşar, M., & Yazıcı, E. (2012). Okul öncesi öğretmenlerin iletişim becerilerinin bazı değişkenler yönünden incelenmesi. IIB International Refereed Academic Social Sciences Journal, 3(5), 95-108.
62. Verschueren, K., & Marcoen, A. (1999). Representation of self and socioemotional competence in kindergartners: Differential and combined effects of attachment to mother and father. Child Development, 70(1), 183–210. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00014
63. Wherry, J. H. (2005). The barriers to parental involvement and what can be done: A research analysis. https://www.parent-institute.com/welcome.php
64. Wherry, J. H. (2009). Shattering barriers to parent involvement. Parents & Schools. https://www.naesp.org/sites/default/files/resources/2/Principal/2009/M-J_p07.pdf
65. Yavuzer, H. (2018). Eğitim ve gelişim özellikleriyle okul çağı çocuğu (20. baskı). Remzi Kitabevi.