ÖĞRETMENLERİN DAVRANIŞSAL GÜÇLENDİRİLMESİ İLE ÖRGÜTSEL ADANMIŞLIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin davranışsal güçlendirilmesi ile örgütsel adanmışlık algılarını belirlemek ve bunlar arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Bolu ili merkez ilçede bulunan resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde 2020-2021 eğitim-öğretim yılında görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Öğretmenlerin Davranışsal Açıdan Güçlendirilmesi Ölçeği" ve "Öğretmenlerin Örgütsel Adanmışlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin davranışsal güçlendirilme algıları ölçek genelinde ve boyutlarında "çoğu zaman" düzeyinde; örgütsel adanmışlık algıları, ölçek genelinde ve boyutlarında "yüksek" düzeydedir. Davranışsal güçlendirme ölçeği ve boyutları ile örgütsel adanmışlık ölçeği ve boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki vardır.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen
• davranışsal güçlendirme
• örgütsel adanmışlık

THE RELATIONSHIP BETWEEN TEACHERS' BEHAVIORAL EMPOWERMENT AND ORGANIZATIONAL COMMITMENT

Öz

The aim of this study is to determine teachers' perceptions of behavioral empowerment and organizational commitment in terms of different variables and to reveal whether any meaningful relationships between them. The study was designed in the relational survey model. The population of the study consists of teachers working in official primary, secondary, and high schools in the central district of Bolu in the 2020-2021 academic year. The "Personal Information Form", "Behavioral Empowerment of Teachers Scale", and "Teachers' Organizational Commitment Scale" were used as data collection tools in the study. The results showed that the behavioral empowerment perceptions of teachers were at the level of "almost every time" and the organizational commitment perceptions were at a "high" level across the scale and in its dimensions. Teachers' perceptions of behavioral empowerment displayed meaningful significance across the scale, in the dimensions of delegation of authority, participation in decision, and teamwork, based on the educational status variable. There were significant positive correlations between the behavioral empowerment scale and its dimensions and the organizational commitment scale and its dimensions.

Anahtar Kelimeler

• Teacher
• behavioral empowerment
• organizational commitment

Kaynakça

1. Ada, Ş., Akan, D., Ayık, A., Yıldırım, İ. & Yalçın, S. (2013). Öğretmenlerin motivasyon etkenleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(3), 151-166.
2. Akan, D. & Mehrdad, A. (2019). Okul Müdürlerinin iletişim becerilerinin öğretmen algılarına göre incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(1), 287-300.
3. Aksay, O. & Ural, A. (2008). Ortaöğretim öğretmenlerinin okulla ilgili kararlara katılımı. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 433-460.
4. Alagöz, K. (2007). Mesleki ve teknik eğitimde takım çalışması ve eğiticilerin performansına etkisi [Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
5. Alanoğlu, M. (2019). Algılanan okul müdürü yönetim tarzları ile öğretmenlerin karara katılma, örgütsel adalet, iş doyumu ve tükenmişlik algıları arasındaki ilişkinin analizi [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
6. Aliakbari, M., & Amoli, F. A. (2016) The effects of teacher empowerment on teacher commitment and student achievement. Mediterranean Journal of Social Sciences, 7(4), 649-657. https://doi.org/10.5901/mjss.2016.v7n4p649
7. Alim, N. (2019). Öğretmenlerin algılarına göre öğretmen liderliği ile örgütsel adanmışlık arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
8. Alper Apak, E. G. (2009). Yıldırma eylemleri ve örgütsel adanmışlık ilişkisi: İlköğretim okulu öğretmenleri üzerinde bir araştırma [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/

9. Altunel, A. T. (2015). Örgütsel güven düzeyi ile örgütsel adanmışlık düzeyi arasındaki ilişki: Bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi.
10. Altunay, E. (2017). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel güven ve adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 46(213), 37-66.
11. Appelbaum, S. H., Hebert, D., & Leroux, S. (1999). Empowerment: Power, culture and leadership-a strategy or fad for the millennium. Journal of Workplace Learning: Employee Counselling Today, 11(7), 233-254.
12. Araç, N. B. (2009). Sınıf öğretmenlerinin örgütsel bağlılık ve yetkilendirilmeye ilişkin görüşleri [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
13. Arslanhan, Ü. N. (2014). Ortaokul öğretmenlerinin yıldırma eylemlerine maruz kalma durumları ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
14. Arslantaş, C. C. (2007). Güçlendirici lider davranışının psikolojik güçlendirme üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik görgül bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 227-240.
15. Aytekin, M. (2016). Lider üye etkileşiminin örgütsel adanmışlık üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
16. Aytürk, N. (2000). Yönetimde yetki devri ve imza yetkileri. Amme İdaresi Dergisi, 33(1), 79-110.
17. Babaoğlan, E. & Ertürk, E. (2013). Öğretmenlerin örgütsel adalet algısı ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), 87-101.
18. Babadoğan, E. & Yılmaz, F. (2012). İlköğretim okullarında karara katılma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), 1-12.
19. Balcı, A. (2003). Örgütsel sosyalleşme kuram strateji ve taktikler (2. baskı). Pegem A Yayıncılık.
20. Barnard, I. C. (1982). The functions of the executive. Harvard University.
21. Basar, U., & Sigri, Ü. (2015). Effects of teachers' organizational justice perceptions on ıntention to quit: Mediation role of organizational İdentification. Educational Sciences: Theory and Practice, 15(1), 45-59.
22. Başar, M., Şahin, C. & Akan, D. (2014). Okulların entelektüel sermayeleri ile örgütsel imajları arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 302-317.
23. Başar, P. (2017). Katılımcı yönetimin iş doyumu üzerine etkisi: Akademik personel üzerinde bir araştırma. JEBPIR, 3(1), 1-34.
24. Başaran, A. (2017). Öğretmenlerin karara katılma durumlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
25. Baysal, A. C. & Paksoy, M. P. (1999). Mesleğe ve örgüte bağlılığın çok yönlü incelenmesinde Meyer-Allen modeli. İ. Ü. İşletme Fakültesi Dergisi, 28(1), 7-15.
26. Bedük, A. (2012). Karşılaştırmalı işletme-yönetim terimleri sözlüğü (3. baskı). Nobel Yayıncılık.
27. Bilge, C. (2008). İlköğretim okulu öğretmenlerinin karara katılma ve iş doyum düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
28. Bogler, R., & Somech, A. (2004). Influence of teacher empowerment on teachers organizational commitment, professional commitment and organizational citizenship behavior in schools. Teaching & Teacher Education, 20(3), 277-289.
29. Boylu, Y., Pelit, E. & Güçer, E. (2007). Akademisyenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri üzerine bir araştırma. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 44(511), 55-74.
30. Bozdemir, Y. (2012). Okul yöneticilerinin örgütsel adanmışlık düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Kastamonu Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
31. Bozkurt, F. G. (2012). Yetki devrinin psikolojik güçlendirme ve amirin algılanan sosyal kaytarması ile ilişkisinde amire duyulan güvenin düzenleyici etkisi [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
32. Bredeson, P. V., & Johansson, O. (2006). The school principal’s role in teacher professional development. Journal of In-Service Education, 26(2), 385-401.
33. Bülbül, M. (2007). Örgütsel bağlılık ve kamu kuruluşlarına yönelik araştırma [Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
34. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. PegemA Akademi.
35. Caymaz, E., Erenel, F. & Gürer, B. (2013). Liderlik karizması, adanmışlık ve gruba aidiyetin gönüllü çalışma performansına etkileri: Akut arama kurtarma derneği örneği. International Journal of Human Sciences, 10(1), 129-147.
36. Celep, C. (2000). Eğitimde örgütsel adanma ve öğretmenler. Anı Yayıncılık.
37. Celep, C. (2014). Eğitim örgütlerinde örgütsel adanma (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
38. Celep, C., Doyuran, Ş., Sarıdede, U. & Değirmenci, T. (2004, Temmuz 6-9). Eğitim örgütlerinde çok boyutlu iş etiği ve örgütsel adanmışlık [Sözlü Bildiri]. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Türkiye.
39. Ceylan, S. (2006). İlköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin takım çalışmasına ilişkin algıları (Balıkesir ili Burhaniye örneği) [Bilim uzmanlığı tezi]. İnönü Üniversitesi.
40. Chebet, R. (2013). Empowerment of teachers and performance of private secondary schools in bome county, Kenya [Master's thesis, University of Nairobi School of Business]. http://erepository.uonbi.ac.ke/
41. Chishti S. H., Rafiq, M., Rahman, F., Jumani, N. B., & Ajmal, M. (2010). Impact of participative management on employee job satisfaction and performance in Pakistan. Language in India, 10(12), 89-101.
42. Conger, J. A., & Kanungo R. N. (1988). The empoverment process: Integraring theory and practice. Academy of Management Review, 13(2), 471-482.
43. Dee, J. R., Henkin, A. B., & Duemer, L. (2002). Structural antecedents and psychological correlates of teacher empowerment. Journal of Educational Administration, 41(3), 257-277.
44. Demirtaş, Z. & Alanoğlu, M. (2015). Öğretmenlerin karara katılımı ve iş doyumu arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 83-100.
45. Derinbay, D. (2011). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin algıladıkları örgütsel destek düzeyleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
46. Dewettinck, K., & Van Ameijde, M. (2011). Linking leadership empowerment behavior to employee attitudes and behavioral intentions: Testing the mediating role of psychological empowerment. Personnel Review, 40(3), 284-305.
47. Dodanlıoğlu Irmak, S. (2019). İşyerinde psikolojik taciz ile tükenmişlik, işten ayrılma niyeti ve algılanan yönetici desteği ilişkisi üzerine bir araştırma [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
48. Doğan, S. (2014). İlkokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel destek algısı (Polatlı ilçesi örneği) [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
49. Doğan, S., Çetin, Ş. & Koçak, O. (2016). Okul yöneticilerinin iletişim becerilerine ilişkin öğretmenlerin algı ve görüşleri. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 9(1), 57-84.
50. Doğan, Ü. (2015). Özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin örgütsel adanmışlık düzeyleri ile müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışları arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
51. Doğan, Ü. & Aslan, H. (2016). Özel eğitim kurumlarında çalışan müdürlerin hizmetkâr liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişki. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(2), 51-68.
52. Döş, F. C. (2014). Okul müdürlerinin liderlik stillerinin öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları üzerindeki etkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
53. Düzener, S. (2006). Özel ilk ve ortaöğretim okullarında toplam kalite yönetimi uygulamasının yönetici ve öğretmenlerin örgütsel adanmışlık düzeyine etkisi [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
54. Eisenberger, R., Fasolo, P., & Davis-LaMastro, V. (1990). Perceived organizational support and employee diligence, commitment, and innovation. Journal of Applied Psychology, 75(1), 51-59. https://doi.org/10.1037/0021-9010.75.1.51
55. Emhan, A., Kula, S. & Töngür, A. (2013). Yapısal eşitlik modeli kullanılarak yönetici desteği, örgütsel bağlılık, örgütsel performans ve tükenmişlik kavramları arasındaki ilişkilerin analizi: Kamu sektöründe bir uygulama. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 53-69.
56. Ertürk, A., Keskinkılıç Kara, S. B. & Zafer Güneş, D. (2016). Duygusal emek ve psikolojik iyi oluş: Bir yordayıcı olarak yönetsel destek algısı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1723-1744.
57. Ertürk, E. (2011). İlköğretim ve ortaöğretim okullarındaki örgütsel adalet algısı ile öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
58. Ertürk, R. & Argon T. (2019, Nisan 25-28). Öğretmen görüşlerine göre okullarda takım çalışmaları ve sosyal kaytarma [Sözlü bildiri]. 28. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi, Türkiye.
59. Genç, N. (2005). Yönetim ve organizayon-çağdaş sistemler ve yaklaşımlar. Seçkin Yayıncılık.
60. Güçlü, H. (2006). Turizm sektöründe durumsal faktörlerin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi. Anadolu Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu Yayınları.
61. Güçlü, N. & Okçu, V. (2015). İlköğretim öğretmenlerinin etkili takım çalışmasına ilişkin algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 49-69.
62. Gülcan, M. G. (2011). Views of administrators and teachers on participation in decision making at school: The city of Ankara sample. Education, 131(3), 637-652.
63. Gümüş, E. A. (2011). İlköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin yönetime katılma düzeyleri ile örgüt kültürü ilişkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
64. Günal, N. (2007). İlköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin takım algısı düzeylerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
65. Günbayı, İ. & Çevik, V. (2004). Yönetici ve öğretmenlerin toplam kalite yönetimine ilişkin görüşleriyle ilgili bir araştırma. Milli Eğitim Dergisi, 163. https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/163/gunbayi.htm
66. Gürbüz, S. (2008). Yönetici, öğretmen ve velilere göre Ankara ili özel ve kamu ilköğretim okullarının kurumsal imajı [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
67. Hales, C., & Klidas, A. (1998). Empowerment in five-stars hotels: Choice, voice or rhetoric? International Journal of Contemporary Hospitality Management, 10(3), 88-95.
68. Herrenkohl, R. C., Judson, G. T., & Heffner, J. A. (1999). Defining and measuring employee empowerment. The Journal of Applied Behavioral Science, 35(3), 373-389.
69. Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2010). Eğitim yönetimi: Teori, araştırma ve uygulama (Çev. Ed. S. Turan, 7. baskı). Nobel. (Orijinal çalışma 2004 yılında yayımlandı.)
70. İhtiyaroğlu, N. (2017). Yapısal ve psikolojik güçlendirmenin öğretmen motivasyonu üzerindeki etkisi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimleri Dergisi, 7(2), 361-378.
71. İnandı, Y., & Gılıç, F. (2016). Relationship of teachers’ readiness for change with their participation in decision making and school culture. Educational Research and Reviews, 11(8), 823-833.
72. Kalaz, M. (2016). Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin etik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
73. Kaldırım, S. (2003). İlköğretim okullarındaki öğretmen ve yöneticilerin takım iklimine ilişkin görüşleri (İstanbul ili Beykoz ilçesi örneği) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
74. Karagöz, A. (2008). İlk ve orta öğretim okulu yöneticilerinin öğretmenler tarafından algılanan etik liderlik rolleri ile öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişki (Bursa ili örneği) [Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
75. Karagöz, M. E. (2009). Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin karara katılma durumları [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
76. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi, ilkeler, teknikler. Nobel Yayınları.
77. Karasoy, H. A. (2011). Örgüt psikolojisi (1. baskı). Atlas Akademi Yayınları.
78. Kıral, B. (2015). Lise yöneticilerinin öğretmenleri güçlendirmesi ve öğretmenlerin kayıtsızlık (sinizm) davranışı ile ilişkisi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
79. Kilmen, S. (2015). Eğitim araştırmacıları için SPSS uygulamalı istatistik. Edge Akademi.
80. Klagge, J. (1998). The empowerment squeeze-views from the middle management position. The Journal of Management Development, 17(8), 548-558.
81. Koçel, T. (2005). İşletme yöneticiliği. Arıkan Basım Yayın.
82. Koçel, T., Aysan M. A. & Pekdemir I. (1991). Kamu iktisadi tesebbüslerinde yönetim üyeliği el kitabı. DPT Sosyal Planlama Başkanlığı.
83. Konczak, L. J., Stelly, D. J., & Trusty, M. L. (2000). Defining and measuring empowering leader behaviors: Development of an upward feedback instrument. Educational and Psychological Measurement, 60(2), 301-313.
84. Küçükali, R. (2006). Avrupa Birliği yolunda yeni okul yöneticilerinin karar verme süreci [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
85. Malone, D. M., & Mcpherson, J. R. (2004). Community-and hospital-based early intervention team members’ attitudes and perceptions of teamwork. International Journal of Disability, Development and Education, 51(1), 99-116.
86. Mamaç, M. (2019). Sınıf öğretmenlerinin mobbinge maruz kalma düzeyleri ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
87. Memduhoğlu, H. B. (2015). Öğretmen ve yönetici algılarına göre ilköğretim okulu yöneticilerinin iletişim becerileri. Eğitim ve Bilim, 40(177), 271-284.
88. Okay, A. (2000). Kurum kimliği (2. baskı). MediaCat Kitapları.
89. Olorunsola, E. O., & Olayemi, A. O. (2011). Teachers participation in decision making process in secondary schools in ekiti state, Nigeria. International Journal of Education Administration and Policy Studies, 3(6), 78-84.
90. Onaran, O. (1974). Yetki göçerimi. Amme İdaresi Dergisi, 7(2), 3-21.
91. Ökmen, A. (2018). Öğretmen güçlendirmeye ilişkin lisede görev yapan öğretmenlerin algıları [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
92. Özdamar, K. (2002). Paket programlar ile istatistik veri analizi. (4. baskı). Kaan.
93. Özdaşlı, K. (2002). Bilgi toplumu işletmelerinde yenilikçi özellikler [Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
94. Özdemir, A. (2010). İlköğretim okullarında algılanan yönetici desteğinin ve bireycilik-ortaklaşa davranışçılığın örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16(1), 93-112.
95. Özdemir-Demirel, G. (2012). Okul müdürlerinin güç kaynaklarını kullanma stilleri ve müdür desteğinin kurumsal vatandaşlık davranışıyla ilişkisi (Ankara ili örneği) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
96. Özdoğru, M. (2012). İlköğretim okulu öğretmenlerinin karara katılma durumları ve istekleri ile motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
97. Özdoğru, M. & Aydın, B. (2012). İlköğretim okulu öğretmenlerinin karara katılma durumları ve istekleri ile motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 357-367.
98. Özgözgü, S. (2016). Kurumsal imaj, örgüt kültürü ve örgütsel özdeşleşme ilişkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(2), 581-596.
99. Öznacar, B., Çoban, Ö. & Yılmaz, E. (2016). Öğretmenlerin iş doyumlarının öğretmenlerin güçlendirilmesi ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. O. Köksal (Ed.), l. International academic research congress book içinde (ss. 3978-3984). Antalya.
100. Özyılmaz, A. & Süner, Z. (2015). İşe adanmışlığın işyeri tutumlarına etkisi: Hatay’daki 9 işletmede yapılan ampirik araştırmanın Sonuçları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(3), 143-164.
101. Polat, S. (2009, Mayıs, 1-3). Yükseköğretim örgütlerinde örgütsel imaj yönetimi örgütsel imajın öncülleri ve çıktıları [Sözlü bildiri]. 1. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi, Türkiye.
102. Pradhan, N., & Cropra, N. (2008). Communication skills for educational managers. Book Enclave.
103. Puncreobutr, V., & Watttanasan, P. (2016). Structual emporwerment and organizational commitment of lecturers in private international educational institutions at Thailand. Journal of Education and Practive, 7(11), 158-163.
104. Purcell, J., Kinnie, N., Swart, J., Rayton, B., & Hutchinson, S. (2009). People management and performance. Routledge.
105. Randall, D. M. (1987). Commitment and the organization: The organization man revisited. Academy of Management Review, 12(3), 460-471.
106. Robbins, S. P. (2003). Essentials of organisational behaviour. Prentice Hall.
107. Sağır, M. & Parlak, F. (2018). Okul yöneticilerinin iletişim becerileri ile örgütsel güven arasındaki ilişki. Ekev Akademi Dergisi, 22(76), 165-185.
108. Sivik, S. (2018). Öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları ile lider-üye etkileşimi ve motivasyonel dil kullanımı arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
109. Spreitzer, G. M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: Dimensions, measurement and validation. Academy of Management Journal, 3(5), 1442-1465.
110. Şahin, C. N. (2017). Ortaokullarda lisansüstü eğitim alan yöneticilerin örgütsel iletişim düzeyi ile öğretmenlerin karara katılma davranışlarının analizi [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
111. Şanlı, Ö., Altun, M. & Karaca, R. (2014). Okul yöneticilerinin iletişim becerilerinin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(2), 1-12.
112. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Allyn and Bacon.
113. Taş, M. (2017). Öğretmenlerin davranışsal açıdan güçlendirilmesi ile yöneticilerin algılanan liderlik stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
114. Taşdan, Ş. (2007). Ortaöğretim okullarında takım çalışması (Bolu ili örneği) [Yüksek lisans tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
115. Tuna, B. (2003). Takım çalışmasına ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
116. Turgut, B. (2010). Anadolu liselerinde çalışan öğretmenlerin karar verme sürecine katılma düzeylerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
117. Tüzün, A. (2014). Algılanan örgütsel destek ve lider-üye etkileşiminin işe yabancılaşma üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
118. Ulutaş, M. (2003). Katılımcı yönetimin örgütsel bağlılık ve yaratıcılığa etkisi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11(21), 593-615.
119. Ural, A. & Kılıç, İ. (2005). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. Detay Yayıncılık.
120. Uzun, O. (2011). Liderlik stilleri ile örgütsel güven ve örgütsel adanmışlık arasındaki ilişki [Yüksek lisans Tezi, Uşak Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
121. Uzun, T. (2015). Okul müdürlerinin iletişim becerileri ile öğretmenlerin genel ve örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
122. Uzun, T. & Ayık, A. (2016). Öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin sözsüz ı̇letişim beceri düzeylerinin belirlenmesi: Bir öncü çalışma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 43, 150-167.
123. Üzüm, H. & Kurt, T. (2019). Okullarda katılımcı karar verme sürecinin incelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(1), 95-112.
124. Wadesango, N. (2012). The influence of teacher participation in decision-making on their occupational morale. Journal of Social Sciences, 31(3), 361-369.
125. Whetton, D. A., & Cameron, K. S. (2011). Developing management skills. Prentice Hall.
126. Yavan, Ö. (2016). Örgütsel davranış düzleminde adanmışlık. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 278-296.
127. Zhu, W., May, D. R., & Avolio, B. J. (2004). The impact of ethical leadership behavior and employee outcomes: The roles of psychological empowerment and authenticity. Journal of Leadership & Organizational Studies, 11(1), 16-26. https://doi.org/10.1177/107179190401100104
128. Zıllıoğlu, M. (1996). İletişim nedir? Cem Yayınları.
129. Zöğ, H. (2007). İstanbul ili Kâğıthane ilçesinde görev yapan ilköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel adanmışlıkları ile iş doyumları arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/