KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET

Erdi Demir

doi:10.31463/aicusbed.1067321

KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET

Öz

Çalışmanın konusu Manas Destanı’nda kadın tipolojileriyle ilgilidir. Kırgız Türk kültürü kimliğinin yansıması olan Manas Destanı, kadın kimliği, kadınların toplumsal yaşamda temsil biçimleri, aile ve evlilik kurumları hakkında zengin veriler sunmaktadır. Araştırmanın amacı, Kırgız Türk toplumunda kadının statüsü ve toplumsal konumunu sorgulamak, kadın kimliğinin ne şekilde inşa edildiğini ortaya koyabilmektir. Araştırmada tarama modeli kullanılarak doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Tarama modelinde ele alınan konu, tipler, mekân ve zaman kendi koşulları ve dönemi içerisinde değerlendirilmeye özen gösterilmiş ve toplanan veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgu olarak kadınlar sergiledikleri davranış ve sosyal eylemlerine göre Alp Tipi Kadın, İdeal eş ve anne tipi kadın, Yardımcı (Sembolik) Tip Kadın olarak üç tip altında incelenmişlerdir. Alp Tipi Kadın, savaşçı ve cesur özellikleriyle ön plana çıkarken, İdeal eş ve Anne Tipi Kadınlar, toplumsal cinsiyet normlarıyla uyumlu, itaatkâr, kanaatkâr, uysal ve çok eşliliği benimseyen tipler olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akyüz, Ç. (2010). Manas Destanı’nda Alp Kadın Tipi. Mukaddime, 1, 169-180.
Bars, M. E. (2014). Ak Kağan Destanında Kadın Tipi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(3), 94-111.
Bayrak İşcanoğlu, İ. (2018). Kırgız Aile ve Sosyal-Kültürel Hayatında Kadın. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmalar Dergisi, 2(1). 358-366.
Beşirli, H. ve Ünal, A. (2015). Kırgızistan’da Politik Toplumsallaşma Sürecinde Eğitim Kurumunun Fonksiyonu-Manas’ın Yedi Öğüdü. Gazi Türkiyat Dergisi, 17, 1-12.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erdi Demir ^*
0000-0003-3227-5984
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2022

Kabul Tarihi

25 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 8 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.31463/aicusbed.1067321

IZ

https://izlik.org/JA68CK54SU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demir, E. (2022). KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 186-204. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1067321

AMA

1.Demir E. KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2022;8(1):186-204. doi:10.31463/aicusbed.1067321

Chicago

Demir, Erdi. 2022. “KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (1): 186-204. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1067321.

EndNote

Demir E (01 Nisan 2022) KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 1 186–204.

IEEE

[1]E. Demir, “KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET”, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 186–204, Nis. 2022, doi: 10.31463/aicusbed.1067321.

ISNAD

Demir, Erdi. “KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8/1 (01 Nisan 2022): 186-204. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1067321.

JAMA

1.Demir E. KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2022;8:186–204.

MLA

Demir, Erdi. “KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 1, Nisan 2022, ss. 186-04, doi:10.31463/aicusbed.1067321.

Vancouver

1.Erdi Demir. KIRGIZ TÜRKLERİ’NİN YAŞAYAN ÖYKÜSÜ: MANAS DESTANINDA KADIN TİPOLOJİLERİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Nisan 2022;8(1):186-204. doi:10.31463/aicusbed.1067321