ÖĞRETMEN ADAYLARININ KAPSAYICI EĞİTİME İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Kapsayıcı eğitim, öğrencilere fırsat ve imkân eşitliği sunar ve her bireyin nitelikli eğitim olanaklarından faydalanmasını destekler. Sosyal ve toplumsal dokularda oluşabilen uyum sorunlarının ortadan kalmasına imkân verir. Böylece bireyler okula entegre olurken, yaşadığı sosyokültürel çevreye de uyum sağlar. Bu yüzden kapsayıcı eğitimin okullarda uygulanmasında öğretmenlerin farkındalık düzeylerinin yüksek olması oldukça önemlidir. Bu önem doğrultusunda araştırmanın en temel amacı, öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitimine ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma yönteminin alt deseni ise durum çalışması olarak yapılandırılmıştır. Araştırmaya Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi sınıf eğitimi ana bilim dalı öğrencilerinden 33’ü kadın, 19’u erkek olmak üzere toplam 52 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada veriler, standartlaştırılmış açık uçlu görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Görüşme formu soruları, Millî Eğitim Bakanlığı ve UNİCEF iş birliğinde oluşturulan, Kapsayıcı Eğitme Giriş – Kendi Kendine Öğrenme Modülünden alınmıştır. Veriler Google Form aracılığı ile internet ortamında öğrencilere ulaştırılmış ve yanıtları alınmıştır. Öğretmen adaylarından elde edilen veriler, nitel veri analiz yöntemlerinden olan betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Betimsel analiz yöntemi ile veriler kategorik hâle dönüştürülmüş, yüzde ve frekans olarak ifade edilmiştir. Böylece veriler yorumlanabilir hâle gelmiştir. Araştırma sonucunda; kapsayıcı eğitim açısından sınıf ortamının heterojen bir yapıda olması gerektiği, homojen sınıflarda öğrenci çeşitliliğinin az olması sebebi ile sınıf ikliminin istenilen düzeyde olmayacağı, kültürel farklılıkların sınıf iklimine taşınamayacağı, homojen okulların oluşturulmasının ekonomik açıdan oldukça maliyetli olacağı tespit edilmiştir. Ayrıca; ilköğretim okulları ve liselerde dışlanan ve ayrımcılığa mazur kalan öğrencilerin ve grupların olduğu, bunların büyük bir bölümünün kapsayıcı eğitim ile okula entegre edilmediği de görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Kapsayıcı eğitim
• öğretmen adayı
• ilkokul
• ilkokulda kapsayıcılık
• kapsayıcı dil.

Opinions of Pre-service Teachers on Inclusive Education

Öz

Inclusive education provides students with opportunities and opportunities and supports every individual to benefit from quality education opportunities. It allows the elimination of adaptation problems that may occur in social and social fabrics. Thus, while individuals integrate into the school, they also adapt to the sociocultural environment in which they live. Therefore, it is very important that teachers' awareness levels are high in the implementation of inclusive education in schools. In line with this importance, the main purpose of the research is to reveal the opinions of teacher candidates regarding inclusive education. Qualitative research methods were used in the study. The sub-pattern of the research method is structured as a case study. A total of 52 teacher candidates, 33 female and 19 male, students of Ağrı İbrahim Çeçen University, classroom education department, participated in the research. Data in the research were obtained using a standardized open-ended interview form. Interview form questions were taken from the Inclusive Education Introduction – Self-Learning Module, created in cooperation with the Ministry of National Education and UNICEF. The data was delivered to the students online via Google Form and their responses were received. The data obtained from teacher candidates were analyzed using the descriptive analysis method, which is one of the qualitative data analysis methods. With the descriptive analysis method, the data was converted into categorical form and expressed as percentage and frequency. Thus, the data became interpretable. As a result of the research; It has been determined that the classroom environment should have a heterogeneous structure in terms of inclusive education, the classroom climate will not be at the desired level due to the low student diversity in homogeneous classes, cultural differences cannot be transferred to the classroom climate, and the creation of homogeneous schools will be very costly in economic terms. Moreover; It has also been observed that there are students and groups that are excluded and discriminated against in primary schools and high schools, and that a large portion of them are not integrated into schools through inclusive education.

Anahtar Kelimeler

• Inclusive education
• prospective teacher
• primary school
• ınclusiveness in primary school
• inclusive language

Kaynakça

1. Aslan, O., & Çelik, S. (2022). İlkokula başlama yaşının akademik başarıya etkisi: bir karma yöntem çalışması. Asya Studies, 6(21), 109-126.
2. Aslan, O., & Kılıç, D. (2020). Ortaokul öğrencilerinin ‘etkili öğretim ve etkili öğretmen davranışlarına’ ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 375-395.
3. Aslan, O., & Yılmaz, M. (2021). Türkiye Cumhuriyeti kalkınma planları kapsamında eğitim yapılarının analizi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 6(1), 114-132.
4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi
5. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2021). Eğitimde araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
6. Galkienė, A., & Monkevičienė, O. (2021). Preconditions of transforming the educational process by applying inclusive education strategies: Theoretical background. Improving İnclusive Education Through Universal Design For Learning, 1-21.
7. Erdoğan, A., Hoplamaz, F., Atmaca, G., & Kesik, A. (2022). Okul yöneticilerinin kapsayıcı eğitime ilişkin görüşleri, yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri: Nitel bir çalışma. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(10), 231-246.
8. İra, N., & Gör, D. (2018). Eğitim fakültesi öğretim üyelerinin kapsayıcı eğitime yönelik görüşleri. Turkish International Journal of Special Education and Guidance & Counseling, 7(2), 29–38.

9. Kırnık, D. (2021). Kapsayıcı öğrenmeye ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. ASEAD 7. Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu, 10-12 Nisan 202. Antalya. 275-282.
10. Magnússon, G., Göransson, K., & Lindqvist, G. (2019). Contextualizing inclusive education in educational policy: The case of Sweden. Nordic Journal of Studies in Educational Policy, 5(2), 67–77. https://doi.org/10.1080/20020317.2019.1586512
11. Millî Eğitim Bakanlığı (2018). Kapsayıcı eğitim. Kapsayıcı eğitime giriş. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
12. Millî Eğitim Bakanlığı (2018b). Kapsayıcı eğitim. Kapsayıcı öğrenme ortamları. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları
13. Moriña, A. (2017). Inclusive education in higher education: challenges and opportunities. European Journal of Special Needs Education, 32(1), 3-17.
14. Sahillioğlu, D. E. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin “kapsayıcı eğitim” kavramına ilişkin algıları: Bir metafor analizi çalışması. Journal of Inclusive Education in Research and Practice, 1(1), 24-41.
15. Salend, S. J., & Duhaney, L. M. G. (2011). Historical and philosophical changes in the education of students with exceptionalities. Advances in Special Education, 21, 1–20. Doi:10.1108/S0270-4013(2011)0000021004
16. UNESCO. (1994). The Salamanca statement and framework for action on special needs education. World Conference on Special Needs Education: Access and Quality. Salamanca.
17. UNICEF. (2023). UNICEF Türkiye yıllık raporu-2021. https://www.unicef.org/turkiye/media/15806/file/UNICEF.pdf adresinden alınmıştır.
18. UNICEF. (2023). Türkiye çocuk araştırması 2022. UNICEF
19. Ünay, E., Erçiçek, B., & Günal, Y. (2021). Okul öncesi eğitim kurumları yöneticilerinin kapsayıcı eğitime yönelik görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 179-213.
20. Yıldırım, A., & Şimsek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin