EN
TR
SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI
Öz
Hayatta kalabilmek, psikolojik ve fizyolojik iyi oluş halini sağlayabilmek adına doğası gereği ilişki kurma gereksinimi ile var olan insan, bu gereksinimi karşılayamadığında ait olma, özsaygı, kontrol ve anlamlı var oluş ihtiyaçlarını kapsayan dört temel ihtiyaç alanında tehdit yaşamaktadır. İnsanın gelişiminde önemli bir rol oynayan ötekilerle anlamlı ilişkiler kurma ve ait olma gereksinimleri, sosyal dışlanma, reddedilme ya da engellenme durumlarında büyük bir tehdit ile karşı karşıya kalmaktadır. Bireyin yaşamına, varlığına, temel gereksinimlerine, ilişkilerine yönelik çok yönlü bir tehdidi kapsayan dışlanma, psikolojik ve fizyolojik olarak geniş bir yelpazede farklı sonuçlarla ilişkili bir deneyimdir. Bu derlemenin amacı, sosyal dışlanmanın fizyolojik, bilişsel ve davranışsal etkilerini anlamak için mevcut araştırmaları incelemektir. Bu amaç doğrultusunda sırasıyla sosyal dışlanmanın tanımı ve önemi, sosyal dışlanmanın nörofizyolojik, yürütücü işleve, bilişsel süreçlere, duygulanımsal ve davranışsal etkileri, sonuç ve tartışma başlıklarına yer verilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- KAYNAKÇA Abrams, D., Weick, M., Thomas, D., Colbe, H. ve Franklin, K. M. (2011). On‐line ostracism affects children differently from adolescents and adults. British Journal of Developmental Psychology, 29(1), 110-123.
- Alderfer, C. P. (1969). An empirical test of a new theory of human needs. Organizational Behavior and Human Performance, 4(2), 142–175. https://doi.org/10.1016/0030-5073(69)90004-x
- Anderson, C. A. ve Arnoult, L. H. (1985). Attributional style and everyday problems in living: Depression, loneliness, and shyness. Social cognition, 3(1), 16-35.
- Anderson, M., Kaufman, J., Simon, T. R., Barrios, L., Paulozzi, L., Ryan, G., ... ve School-Associated Violent Deaths Study Group. (2001). School-associated violent deaths in the United States, 1994-1999. Jama, 286(21), 2695-2702.
- Bailey, M. ve McLaren, S. (2005). Physical activity alone and with others as predictors of sense of belonging and mental health in retirees. Aging & mental health, 9(1), 82-90.
- Bargh, J. A. (2014). The four horsemen of automaticity: Awareness, intention, efficiency, and control in social cognition. In Handbook of social cognition (pp. 1-40). Psychology Press.
- Barnett, P. A. ve Gotlib, I. H. (1988). Psychosocial functioning and depression: distinguishing among antecedents, concomitants, and consequences. Psychological bulletin, 104(1), 97.
- Bass, E. C., Stednitz, S. J., Simonson, K., Shen, T. ve Gahtan, E. (2014). Physiological stress reactivity and empathy following social exclusion: a test of the defensive emotional analgesia hypothesis. Social Neuroscience, 9(5), 504-513.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik ve Sağlık Psikolojisi (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
9 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
31 Mart 2025
Kabul Tarihi
28 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1
APA
Tasa, H., & Özgönül, Ö. (2025). SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 11(1), 91-127. https://izlik.org/JA67LU23LC
AMA
1.Tasa H, Özgönül Ö. SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. AYDINİNSAN. 2025;11(1):91-127. https://izlik.org/JA67LU23LC
Chicago
Tasa, Hande, ve Özgün Özgönül. 2025. “SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI”. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi 11 (1): 91-127. https://izlik.org/JA67LU23LC.
EndNote
Tasa H, Özgönül Ö (01 Haziran 2025) SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi 11 1 91–127.
IEEE
[1]H. Tasa ve Ö. Özgönül, “SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI”, AYDINİNSAN, c. 11, sy 1, ss. 91–127, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67LU23LC
ISNAD
Tasa, Hande - Özgönül, Özgün. “SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI”. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi 11/1 (01 Haziran 2025): 91-127. https://izlik.org/JA67LU23LC.
JAMA
1.Tasa H, Özgönül Ö. SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. AYDINİNSAN. 2025;11:91–127.
MLA
Tasa, Hande, ve Özgün Özgönül. “SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI”. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, c. 11, sy 1, Haziran 2025, ss. 91-127, https://izlik.org/JA67LU23LC.
Vancouver
1.Hande Tasa, Özgün Özgönül. SOSYAL DIŞLANMA VE ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. AYDINİNSAN [Internet]. 01 Haziran 2025;11(1):91-127. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67LU23LC
