EN
TR
Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Bu çalışmanın amacı, basamak tipi yöneticilere yönelik öğretmenlerin algılarını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Basamak tipi (kiss up kick down) yöneticiler, bir örgütte orta ya da üst kademelerde görev alırken; psikolojik üstünlük sağlayamadığı mevkidaşlarına ve üstlerine karşı kibar davranırlar. Onlardan övgü ile bahsederler ve üstlerinin emirlerini koşulsuz şartsız yerine getirmeleri için astlarına emirler yağdırırlar. Basamak tipi yöneticilik, bu tarz bakış açısına sahip yöneticiler için kullanılan bir neolojizmdir. Bu tip yöneticilerin var olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte bu tip yöneticileri ölçebilecek bir ölçme aracına; yapılan literatür taramasında rastlanılmamıştır. Basamak Tipi Yönetici Ölçeği (BTYÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması için sırasıyla; 329 ve 211 eğitimciden çevrimiçi form aracılığı ile toplanan veriler; istatistik programları vasıtası ile analizlere tabi tutulmuştur. BTYÖ maddelerinin Açımlayıcı Faktör Analizi’ne (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi’ne (DFA) uygun olduğu sonucuna; KMO değerinin .800 ve Barlett Küresellik Testi sonucunun ise anlamlı (χ²=3118,284, df = 136; p < .01) bulunmasıyla varılmıştır. İlk olarak 329 katılımcıdan toplanan veri ile yapılan AFA sonucunda 17 maddeden oluşan BTYÖ’nün dört faktör altında kararlı bir yapı ortaya koyduğu görülmüştür. BTYÖ’nün faktörleri; “liyakat algısı”, “protokol algısı”, “işbirliği algısı” ve “örgütsel adalet algısı” şeklinde isimlendirilmiştir. Ölçeğin tamamı toplam varyansın %67,26’sini açıklarken Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı α = .79 olarak bulunmuştur. 211 katılımcıdan toplanan veriler ile yapılan birinci düzey DFA sonucunda, modelin uygunluğu ve faktörler ile maddeler arasında korelasyonun iyi düzeyde olduğu (χ2 =271,028; df=106; p<.01) sonucuna varılmıştır. Araştırma sonucunda Basamak Tipi Yönetici Ölçeği’nin geliştirilmesi, geçerliği ve alt boyutların birbirleri ve maddeleri arasındaki korelasyonların ve 17 maddeyi dört boyutta tanımlayan modelin kabul edilebilir; ilgili çalışmalarda kullanılabilir olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde büyük emeği bulunan sayın Prof. Dr. Neşe GÜLER'e teşekkürlerimizi sunarız.
Kaynakça
- Aydın, M. (2018). Eğitim yönetimi. Ankara: Gazi Yayınevi.
- Blommaert, J. (2016). 11 From mobility to complexity in sociolinguistic theory and method. Sociolinguistics: Theoretical Debates, 242.
- Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik. Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara.
- DeVellis, R.F. (2016). Scale development: Theory and applications (4th edition). Thousand Oaks, California: Sage.
- Johnson, R. R. (2015). Leading by example: Supervisor modeling and officer-initiated activities. Police Quarterly, 18(3), 223-243.
- Hutt, R. (2019). The 6 Types of Leadership Styles And How They Vary Around The World. World Economic Forum. Erişim adresi: https://www.weforum.org/agenda/2019/05/leadership-style-types-around-the-world/
- Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi- Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara
- Kaul, S., & Singh, A. (2017). Organizational Justice as an Enhancer of Organizational Commitment. International Journal of Indian Psychology, Volume 4, Issue 2, No. 89, ISSN:2348-5396 (e), ISSN:2349-3429 (p), DIP:18.01.086/20170402, ISBN:978-1-365-74162-3
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Alan Eğitimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
10 Aralık 2021
Kabul Tarihi
28 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 10 Sayı: 1
APA
Çağatay, Ü., & Tok, T. N. (2022). Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 10(1), 15-25. https://izlik.org/JA94RL26LB
AMA
1.Çağatay Ü, Tok TN. Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. AJELİ. 2022;10(1):15-25. https://izlik.org/JA94RL26LB
Chicago
Çağatay, Ümit, ve Türkay Nuri Tok. 2022. “Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi 10 (1): 15-25. https://izlik.org/JA94RL26LB.
EndNote
Çağatay Ü, Tok TN (01 Haziran 2022) Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi 10 1 15–25.
IEEE
[1]Ü. Çağatay ve T. N. Tok, “Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, AJELİ, c. 10, sy 1, ss. 15–25, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94RL26LB
ISNAD
Çağatay, Ümit - Tok, Türkay Nuri. “Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi 10/1 (01 Haziran 2022): 15-25. https://izlik.org/JA94RL26LB.
JAMA
1.Çağatay Ü, Tok TN. Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. AJELİ. 2022;10:15–25.
MLA
Çağatay, Ümit, ve Türkay Nuri Tok. “Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2022, ss. 15-25, https://izlik.org/JA94RL26LB.
Vancouver
1.Ümit Çağatay, Türkay Nuri Tok. Basamak Tipi Yönetici Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. AJELİ [Internet]. 01 Haziran 2022;10(1):15-2. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94RL26LB