Öğretmenlerin Bireysel Yenilikçilikleri İle Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin, Bilişim Teknolojisi Kullanım Düzeylerine Etkisi

Öz

Teknoloji alanındaki ilerlemeler 21. yüzyılda öğrenen bireylerin sürekli olarak kendilerini yenileme, teknoloji alanında yeterli olma ve bilişim teknolojilerini yetkin bir şekilde kullanma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile bireysel yenilikçi olmalarının, bilişim teknolojilerini kullanma düzeyine etkisinin incelendiği araştırma, Afyonkarahisar’da görev yapmakta olan 312 farklı branştaki öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada bireysel yenilikçilik ölçeği, dijital okuryazarlık ölçeği ve bilişim teknolojisi kullanım düzeylerini belirleme ölçeği olmak üzere üç farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin bireysel yenilikçilik, dijital okuryazarlık ve Bilişim Teknolojileri kullanım düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yenilikçilik ile bilişim teknolojileri kullanımları ve dijital okuryazarlık ile bilişim teknolojileri kullanmaları arasında orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Ayrıca kadın öğretmenlerin bireysel yenilikçi olmaları orta düzeyde, erkek öğretmenlerin bireysel yenilikçi olmaları düşük düzeyde bilişim teknolojileri kullanımlarını etkilemektedir. Kadın öğretmenlerin dijital okuryazar olmaları yüksek düzeyde, erkek öğretmenlerin dijital okuryazar olmaları orta düzeyde bilişim teknolojileri kullanımlarını etkilemektedir. Öğretmenlerin bilişim teknolojilerini kullanım düzeylerini dijital okuryazar olmaları yenilikçi olmalarına oranla daha fazla yordamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• bilişim teknolojileri
• bireysel yenilikçilik
• dijital okuryazarlık
• öğretmen

The Effect Of Teachers' Individual Innovation and Digital Literacy Levels On Information Technology Use Levels

Öz

Advances in technology have revealed the need for individuals who learn in the 21st century to constantly renew themselves, to be competent in the field of technology and to use information technologies competently. The research, which examines the effects of teachers' digital literacy levels and individual innovativeness on the level of using information technologies, was carried out with teachers from 312 branches wihch has been different working in Afyonkarahisar. According to the results of the research, it has been determined that teachers' individual innovativeness, digital literacy and information technology usage levels are high. A moderate relationship was found between innovation and the use of information technologies, and between digital literacy and the use of information technologies. In addition, female teachers' individual innovativeness is moderate, and male teachers' individual innovativeness affects their use of information technologies at a low level. Female teachers' digital literacy is high, male teachers' digital literacy is medium information technology affect their use. The fact that teachers are digitally literate predicts the level of use of information technologies more than their innovativeness.

Anahtar Kelimeler

• Digital Literacy
• Individual Innovation
• information technologies
• teacher

Kaynakça

1. Akkaya, S., (2019). Okul Öncesi Eğitim Öğretmenlerinin Bilişim Teknolojileri Hakkındaki Görüşleri (Aksaray İli Örneği). Erciyes Üniversitesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi.
2. Aksoy, N. C., Karabay, E., ve Aksoy, E. (2021). Sınıf Öğretmenlerinin Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi. Selçuk İletişim, 14(2), 859-894.
3. Arslan, A. (2020). Öğretmen Adayları Perspektifinden Pandemi Öncesi ve Sonrası Öğrencilere Kazandırılması Gereken 21. Yüzyıl Becerilerinin Belirlenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 553-
4. Atlı, Y., ve Akar, SGM. (2019). Sınıf Öğretmenlerinin Bireysel Yenilikçilik Özellikleri İle Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1-31.
5. Bay, D. N. (2021). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeyleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 172-187.
6. Bayraktar, R. (2015). Öğretmenlerin Eğitim Teknolojileri Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi: Ölçek Geliştirme Çalışması. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi].Karadeniz Teknik Üniversitesi.
7. Blau, I., & Shamir-Inbal, T. (2017). Digital Competences And Long-Term ICT İntegration İn School Culture: The Perspective Of Elementary School Leaders. Education And Information Technologies, 22(3), 769–787.
8. Bolat, D., Korkmaz, Ö., ve Çakır, R. (2020). Ortaokul Öğretmenlerinin Bilişim Teknolojilerini Kullanım ve Derslerine Entegre Edebilme Düzeylerinin Belirlenmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 229-250.

9. Bozkurt, A., Hamutoğlu, N., B., Liman Kaban, A., Taşçı, G., ve Aykul, M. (2021). Dijital Bilgi Çağı: Dijital Toplum, Dijital Dönüşüm, Dijital Eğitim ve Dijital Yeterlilikler. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi-Auad, 7(2), 35-63.
10. Büyüköztürk, Ş. (2013). Veri Analizi El Kitabı. Ankara. Pegem Akademi yayıncılık.
11. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K., E., Akgün, E., Ö., Karadeniz, Ş., Demirci, F. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi
12. Can, A., (2022). Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. Pegem Akademi. Ankara
13. Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis For The Behavioral Sciences (2nd Ed.). Hillside, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
14. Cohen, J. (1992). A Power Primer. Psychological Bulletin, 112, 155– 159. Doi:10.1037/0033- 2909.112.1.155.
15. Cunningham, A. (2014). Aiming Higher: Techonology and 21st Century Skills. Journal of Computing in Teacher Education, 20(2),50-89.
16. Çiftci, S.,Yayla, A. ve Sağlam, A. (2021). 21. Yüzyıl Becerileri Bağlamında Öğrenci, Öğretmen ve Eğitim Ortamları. Rumeli’de Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (24), 718-734.
17. Demir, O. (2015). Okul Öncesi Öğretmenlerin Bilişim Teknolojilerini Kullanma Durumları ve Bunun Öğretime Etkisi (Nitel Bir Çalışma). Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (4), 466-479.
18. EditorialPage, (2016). Interactive Learning Environments. 24(2), 273-356.
19. Eshet-Alkalai, Y. (2004). Digital Literacy: A Conceptual Framework For Survival Skills İn The Digital Era. Journal Of Educational Multimedia And Hypermedia, 13(1), 93–106.
20. Falloon, G. (2020). From Digital Literacy To Digital Competence: The Teacher Digital Competency (TDC) Framework. Educational Technology Research And Development, 68(5), 2449- 2472.
21. Field, A., (2005). Discovering Statistics Using SPSS. London: Sage Publication.
22. Gomathy, C. K. (2018). A Study On The Effect Of Digital Literacy And İnformation Management. Journal Of Scientific Research And Review, 7(3), 51-57.
23. Gök, A., Turan, S., ve Oyman, N. (2011). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Bilişim Teknolojilerini Kullanma Durumlarına İlişkin Görüşleri. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(3), 59-66.
24. Gökbulut, B. (2021). Öğretmenlerin Dijital Okuryazarlık Düzeyleri İle Hayat Boyu Öğrenme Eğilimlerinin İncelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(3), 469-479.
25. Güngör, N. B., ve Kurtipek, S. (2020). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Bireysel Yenilikçilik Düzeyinin Dijital Okuryazarlığa Etkisinin Yapısal Eşitlik Modeli İle İncelenmesi. Journal Of Human Sciences, 17(2), 756-767.
26. Hamarat, E. (2019). 21. Yüzyıl Becerileri Odağında Türkiye’nin Eğitim Politikaları. (file:///c:/users/casper/downloads/272a.pdf internet adresinden 07.12.2022 tarihinde alınmıştır).
27. Hamidi, F., Meshkat, M., Rezaee, M., & Jafari, M. (2011). Information Technology İn Education. Procedia Computer Science, 3, 369-373.
28. Hamutoğlu, N. B., Güngören Canan, Ö., Kaya Uyanık, G. ve Gür Erdoğan, D. (2017). Dijital Okuryazarlık Ölçeği: Türkçe ’ye Uyarlama Çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 408- 429. Bireysel Yenilikçilik Profilleri. [Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
29. Kalelioglu, F., ve Gülbahar, Y. (2014). The Effects Of Teaching Programming Via Scratch On Problem Solving Skills: A Discussion From Learners' Perspective. Informatics İn Education, 13(1), 33- 50.
30. Kılıç, H. (2015). İlköğretim Branş Öğretmenlerinin Bireysel Yenilikçilik Düzeyleri ve Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri (Denizli İli Örneği). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
31. Kivunja, C. (2014). Innovative Pedagogies İn Higher Education To Become Effective Teachers Of 21st Century Skills: Unpacking The Learning And İnnovations Skills Domain Of The New Learning Paradigm. International Journal Of Higher Education, 3(4), 37-48.
32. Köroğlu, A. Y., ve Demiriz, S. B. (2015). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Bilişim Teknolojileri Öz yeterlik Algıları, Teknolojik Araç Gereç Kullanım Tutumları ve Bireysel Yenilikçilik Düzeylerinin İncelenmesi. Eğitim Teknolojileri Araştırmaları Dergisi,6(1), 1-27.
33. Kukulska-Hulme, A., & Traxler, J. (2005). Mobile Learning. A Handbook For Educator And Trainers. Open And Flexible Learning Series. London, UK: Routledge.
34. Kurt, A. A., Telli, E., Bardakcı, S., Sarsar, F., Göksün, D. O., ve Filiz, O. (2022). Dijital Okuryazarlık ve Yenilikçilik Bağlamında Öğretmenlerin Web 2.0 Hızlı İçerik Geliştirme Öz Yeterlik İnançları. Anadolu Journal Of Educational Sciences International, 12(2), 608-629.
35. Kuru, E. (2019). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Kavramına İlişkin Görüşleri. Electronic Turkish Studies, 14(3), 105-143.
36. Kurudayıoğlu, M., ve Soysal, T. (2018). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının 21. Yüzyıl Becerileri Açısından İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 483-496.
37. Lütfi Üredi, l. (2017). Investigating The Relationship Between Job Satisfaction Levels Of The Teachers İn Educational Institutions And Their Attitudes Towards Teaching Profession. JournalOf EducationAndPractice, 8(12), 175.
38. Mancha, R., & Shankaranarayanan, G. (2021). Making A Digital İnnovator: Antecedents Of İnnovativeness With Digital Technologies. Information Technology & People, 34(1), 318-335.
39. MEB Dijital Okuryazarlık Öğretmen Kılavuzu (2020). (https://cdn.eba.gov.tr/kitap/digital/ internet adresinden 07.12.2022 tarihinde alınmıştır).
40. Mohammadyari, S., & Singh, H. (2015). Understanding The Effect Of E-Learning On İndividual Performance: The Role Of Digital Literacy. Computers & Education, 82, 11–25.
41. Njoku, C., (2015). Information And Communication Technologies To Raise Quality Of Teaching And Learning İn Higher Education İnstitutions. International Journal Of Education And Development Using Information And Communication Technology (Ijedict),11(1), 122-147.
42. Ocak, G., Çengelci, S., ve Yurtseven, R. (2022). Öğretmenlerin Dijital Okuryazarlık Beceri Düzeyleri ile Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 8(1), 123-155.
43. Orhan Göksün, D., ve Aşkım Kurt, A. (2017). Öğretmen Adaylarının 21. yy. Öğrenen Becerileri Kullanımları ve 21. yy. Öğreten Becerileri Kullanımları Arasındaki İlişki. Eğitim ve Bilim, 42(190), 107-130.
44. Özdamar, K. (1999). Paket Programlar İle İstatistiksel Veri Analiz.i 1. Kaan Kitabevi. Eskişehir
45. Özer, M. (2021). Sınıf Öğretmenlerinin 21.Yüzyıl Becerilerine Yönelik Yeterlilik Algıları İle Dijital Okuryazarlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Fırat Üniversitesi.
46. Özgiden, M. Ç. H. (2013). Dijital Kültür Sürecinde Dijital Yerliler ve Dijital Göçmenlerin Twitter Kullanım Davranışları Üzerine Bir Araştırma. İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2(1).
47. Öztuzcu, Ö. (2022). Covıd-19 Salgını Sürecinde Öğretmenlerin Bilişim Teknolojileri Öz Yeterlik İnançları. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Balıkesir Üniversitesi
48. Öztürk, Z. Y.,ve Summak, M. (2014). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Bireysel Yenilikçiliklerinin İncelenmesi. International Journal Of Sport Culture And Science, 2 (Special Issue 1), 844- 853.
49. Partnership for 21st Century Learning, (2019). (https://www.battelleforkids.org/networks/p21/frameworks-resources internet adresinden 16.10.2023 tarihinde alınmıştır.)
50. Putria, H., Maula, L. H., & Uswatun, D. A. (2020). Analisis Proses Pembelajaran Dalam Jaringan (DARING) Masa Pandemi Covid- 19 Pada Guru Sekolah Dasar. Journal Basicedu, 4(4), 861– 870.
51. Redecker,C. (2017). European Framework for the Digital Competence of Educators. Publications Office of the European Union. Luxembourg.
52. Safa, B. ve Arabacıoğlu, T. (2021). Sınıf Öğretmenlerinin Eğitim Teknolojileri Kullanım Düzeylerinin Bireysel Yenilikçilik Özellikleri Açısından İncelenmesi. Ondokuz Mayıs University, Journal of Education Faculty, 40 (1), 369-386.
53. Sengir, C. (2019). Öğretmenlerinin Bilişim Teknolojilerini Kullanma Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi (İstanbul Fatih İlçesi Örneği). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Kültür Üniversitesi.
54. Sherly, Dharma, E. & Sihombing, H. B. (2020). Merdeka Belajar: Kajian Literatur. Urbangreen Conference Proceeding Library, 1, 183–190.
55. Sürek, G. (2018). Eğitimde Teknoloji Uygulamalarına İlişkin Ortaokul ve Lise Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin Görüşlerinin İncelenmesi (Şanlıurfa İli Örneği). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi.
56. Şahin, Ç., ve Karakuş, G. (2019). Katılımcıları Seçme: Evren ve Örneklem. Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (Ss. 179-216, Edt: Gürbüz Ocak). Pegem Akademi.
57. Şahin, F. (2016). Öğretmen Adaylarının Bilişim Teknolojileri Kabul Düzeyleri İle Bireysel Yenilikçilik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Anadolu Üniversitesi.
58. Şahin, F. (2019). Öğretmen Adaylarının Bilişim Teknolojileri Kabul Düzeyleri İle Bireysel Yenilikçilik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Anadolu Üniversitesi.
59. Tabachnick, B. G., & Fidell, L.S. (2013). Using Multivariate Statistics (sixth ed.). Pearson, Boston.
60. Tedmem (2019). (https://tedmem.org/wp-content/uploads/2021/09/ogretmen-dijital-yeterlikleri.pdf internet adresinden 07.12.2022 tarihinde alınmıştır).
61. Tohara, A. J. T. (2021). Exploring Digital Literacy Strategies For Students With Special Educational Needs İn The Digital Age. Turkish Journal Of Computer And Mathematics Education (TURCOMAT), 12(9), 3345-3358.
62. Topaloğlu, M. (2020). Eğitimde Dijital Dönüşüm: Mobil Öğrenmenin Mental İyi Oluş Düzeyi Açısından İncelenmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 65-78.
63. Torun, F., ve Dargut, T. (2015). Mobil Öğrenme Ortamlarında Ters Yüz Sınıf Modelinin Gerçekleştirilebilirliği Üzerine Bir Öneri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 20-29.
64. Türel, Y., K., Şimşek, A., Şengül Vautıer, C., D., Şimşek, E., ve Kızıltepe, F. (2023). 21. Yüzyıl Becerileri Ve Değerlere Yönelik Araştırma Raporu Ankara.
65. UNESCO (2005). Information And Communication Technologies In Education: A Hand Book For Teachers. Unesco, France S,96.
66. Vatansever, İ. (2017). Açık ve Uzaktan Öğrenenlerin Mobil Öğrenme Okuryazarlık Becerilerinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Anadolu Üniversitesi. https://afyon.meb.gov.tr/ (21.01.2023 tarihinde alınmıştır).
67. Vikipedi Özgür Ansiklopedisi (https://tr.wikipedia.org/wiki/21._y%C3%BCzy%C4%B1l_becerileri internet adresinden 15.10.2023 tarihinde alınmıştır.
68. Watson, D. (2006). Understanding The Relationship Between ICT and Education Means Exploring İnnovation And Change. Education And Information Technologies, 11, 199- 216
69. Yontar, A. (2019). Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeyleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 815-824.
70. Zahtila, M., & Burghardt, D., (2022). Location-Based Mobile Learning On Relief Mapping Methods. Journal Of LocationBased Services, 16(3), 153-243.