Araştırma Makalesi

10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Cilt: 15 Sayı: 1 22 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Örnekler; öğrenme, öğretim ve düşünme süreçlerinde öğrencilerin soyut düşünceleri somutlaştırabilmesini ve anlamlandırabilmesini sağlayan temel bir içerik ögesidir. Kavramların öğretiminde sıklıkla öğrencilerin anlam oluşturmasını desteklemek için örnekler kullanılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, 10. sınıf öğrencilerinin eşeyli ve eşeysiz üreme kavramları ile ilgili örnek ayrıntılama becerilerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Bu çalışma betimsel tarama modeli kullanılarak tasarlanmıştır. Katılımcı öğrencilerin türdeş kavramlara örnek vermelerini ve verdikleri örnekler ile ilgili açıklamalarını incelemek amacıyla büyük bir gruptan bilgi elde etmek için tarama modeli tercih edilmiştir. Çalışmanın örneklemi, basit seçkisiz küme örnekleme ile belirlenmiştir. Örneklemi, 2019-2020 eğitim öğretim yılı Adana ili merkez ilçelerinde bulunan devlete bağlı 5 Anadolu Lisesinde 10. sınıfa devam eden 362 öğrenci oluşturmuştur. Veriler, Örnek Ayrıntılama Testi (ÖAT) ve Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği B formu (ÜBFÖ-B) kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz, Kruskal Wallis H testi ve Mann Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Bu çalışmada ÖAT’den elde edilen bulgular doğrultusunda katılımcı öğrencilerin çoğunun örnek verme ve örnek-terim ilişkisi kurmada ortalamanın üstünde puan aldığı buna karşılık örnek-özellik ilişkisini açıklamada ortalamanın altında puan aldığı tespit edilmiştir. Buna göre, öğrencilerin çoğunluğunun türdeş kavramlara verdikleri örneklerin gerekçelerini açıklamakta zorlandıkları belirtilebilir. Dersi çok sevdiğini ve derste zorlanmadığını belirten öğrencilerin ÖAT puanlarının diğer öğrencilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Okul dışında özel bir kurum ya da öğretmenden destek eğitim almanın ise öğrencilerin ÖAT puan ortalamalarında anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit edilmiştir. Üst bilişsel farkındalığı yüksek ve düşük olarak belirlenen öğrencilerin ÖAT puan oratlamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Kavram öğretiminde öğrencilerden örnek vermesini isterken örnek-özellik ilişkisini kurmayı sağlayan ayrıntılayıcı sorulara ve açıklamalara yer verilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrams, E. D. (1994). A comparison of the effects of multiple visual examples and nonexamples versus prototypical examples on science concept learning: An exploratory study based upon the concept of photosynthesis. Louisiana State University and Agricultural & Mechanical College.
  2. Aka Özmay, Y. (2007). Adana’daki ev dışı (outdoor) fungusların izolasyonu, identifikasyonu, mevsimsel dağılımı ve alerjik hastalıklarla ilişkilendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
  3. Akbulut Taş, M. ve Karataş Coşkun, M. (2017). Üniversite öğrencilerinin demokrasi kavramı ile ilgili sınıflama davranışlarının değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(61), 428-447. https://doi.org/10.17755/esosder.304684
  4. Alkan, S., Güven, B. ve Yılmaz, Ş. (2017). The types of examples teachers use in teaching function concept. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 367-384. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/befdergi/issue/30012/304385
  5. Alkan, S. ve Güven, B. (2018). Ders kitaplarında kullanılan örnek türlerinin analizi: Limit konusu. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 9(1), 147-169. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.334530
  6. Alkış Küçükaydın, M. (2020). Fen eğitiminde kavram öğretimi konulu araştırmaların sistematik derleme yöntemiyle incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 21(2), 36-56. https://doi.org/10.12984/egeefd.746326
  7. Atkinson, R. K., Derry, S. J., Renkl, A., & Wortham, D. (2000). Learning from examples: Instructional principles from the worked examples research, Review of Educational Research, 70(2), 181-214. https://doi.org/10.3102/00346543070002181
  8. Aydin, S. (2014). Using example generation to explore students’ understanding of the concepts of linear dependence/independence in linear algebra. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 45(6), 813-826. https://doi.org/10.1080/0020739X.2013.877606

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Öğrenme Kuramları, Öğretim Kuramları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2024

Kabul Tarihi

14 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akbulut Taş, M., & Özbilen, A. G. (2025). 10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 15(1), 110-141. https://doi.org/10.18039/ajesi.1458395
AMA
1.Akbulut Taş M, Özbilen AG. 10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. AJESI. 2025;15(1):110-141. doi:10.18039/ajesi.1458395
Chicago
Akbulut Taş, Mükerrem, ve Ayşe Gül Özbilen. 2025. “10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15 (1): 110-41. https://doi.org/10.18039/ajesi.1458395.
EndNote
Akbulut Taş M, Özbilen AG (01 Mart 2025) 10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15 1 110–141.
IEEE
[1]M. Akbulut Taş ve A. G. Özbilen, “10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”, AJESI, c. 15, sy 1, ss. 110–141, Mar. 2025, doi: 10.18039/ajesi.1458395.
ISNAD
Akbulut Taş, Mükerrem - Özbilen, Ayşe Gül. “10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15/1 (01 Mart 2025): 110-141. https://doi.org/10.18039/ajesi.1458395.
JAMA
1.Akbulut Taş M, Özbilen AG. 10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. AJESI. 2025;15:110–141.
MLA
Akbulut Taş, Mükerrem, ve Ayşe Gül Özbilen. “10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, c. 15, sy 1, Mart 2025, ss. 110-41, doi:10.18039/ajesi.1458395.
Vancouver
1.Mükerrem Akbulut Taş, Ayşe Gül Özbilen. 10. Sınıf Öğrencilerinin Örnek Ayrıntılama Becerisinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. AJESI. 01 Mart 2025;15(1):110-41. doi:10.18039/ajesi.1458395