Evaluation of the Full-Time Separate Language-Support Class Model in Terms of Inclusive Education: A Meta-Synthesis

Öz

This study aims to evaluate the effects of full-time separate language-support classes (uyum sınıfı) on migrant students within the framework of inclusive education principles through a meta-synthesis of qualitative studies conducted between 2019-April 2025 A total of 28 qualitative studies meeting predetermined inclusion criteria and retrieved from various databases were analyzed using thematic analysis with the aid of MAXQDA 24 software. The effects of full-time separate language-support classes (uyum sınıfı) were identified through positive and negative codes organized under six categories: academic development, physical environment, instructional materials, implementation conditions, emotional and social development, and administrative and digital systems. Findings indicate that these classes support Turkish language development, reduce anxiety through safe learning environments, increase teacher attention due to smaller class sizes, enhance learning with level-appropriate materials, and facilitate adaptation through early language support. However, curriculum–readiness mismatches, labeling and social isolation, inappropriate classroom spaces, inequalities in material distribution, late opening of classes, absenteeism, and insufficient centralized monitoring conflict with inclusive education principles. The analysis revealed 47 negative codes compared to 24 positive codes. These findings were holistically evaluated in the final synthesis in relation to inclusive education principles such as access, participation, learning outcomes, equity, valuing diversity, and a sense of belonging. The study concludes that improving the existing model alone is insufficient and that models more closely aligned with inclusive education principles should be considered. Adjusting curricula to students’ readiness levels, opening classes at the beginning of the academic year, and ensuring regular interaction with mainstream classrooms may enhance inclusivity. Rather than maintaining Türkiye’s current full-time separate model, approaches such as push-in, supported preparatory phases with gradual transition, or partial pull-out models may contribute to a more comprehensive inclusive education framework.

Anahtar Kelimeler

• adaptation process
• full-time separate language-support class
• inclusive education
• migrant students
• PIKTES project

Uyum Sınıfı Modelinin Kapsayıcı Eğitim Açısından Değerlendirilmesi: Bir Meta-Sentez

Öz

Bu çalışma, 2019-Nisan 2025 yılları arasında yapılmış nitel araştırmaları meta-sentez yöntemiyle inceleyerek uyum sınıfı uygulamasının göçmen öğrenciler üzerindeki etkilerini kapsayıcı eğitim ilkeleri bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çeşitli veri tabanlarından alınan, belirlenen dâhil edilme ölçütlerini karşılayan 28 nitel çalışma incelenmiştir. Veriler MAXQDA 24 yazılımı aracılığıyla tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Uyum sınıfının öğrenciler üzerindeki etkileri bulgularda; akademik gelişim, fiziki ortam, materyal, uygulama koşulları, duygusal ve sosyal gelişim, idari ve dijital sistemler olmak üzere altı kategori altındaki olumlu ve olumsuz kodlarla ortaya konmuştur. Bulgular, uyum sınıflarının Türkçe dil gelişimini desteklediğini, güvenli sınıf ortamıyla kaygıyı azalttığını, küçük sınıf mevcutlarının öğretmen ilgisini artırdığını, düzeye uygun materyallerin öğrenmeye katkı sağladığını, erken dil desteğinin adaptasyonu kolaylaştırdığını ve bazı esnek idari uygulamaların süreci desteklediğini göstermektedir. Buna karşılık, müfredat–hazırbulunuşluk uyumsuzluğu, etiketlenme ve sosyal yalıtılmışlık, uygunsuz mekânların sınıf olarak kullanılması, materyal dağıtımındaki eşitsizlikler, geç açılan sınıflar ve devamsızlık ile merkezi izleme eksiklikleri kapsayıcı eğitim ilkeleriyle çelişmektedir. Araştırmada ulaşılan bulgular, 24 olumlu koda karşılık 47 olumsuz kodun olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, nihai sentez bölümünde kapsayıcı eğitimin erişim, katılım, öğrenme çıktıları, eşitlik, farklılıklara değer verme ve aidiyet ilkeleri doğrultusunda bütüncül biçimde değerlendirilmiştir. Buna göre yalnızca modelin iyileştirilmesinin yeterli olmadığı kapsayıcı eğitim ilkeleriyle daha uyumlu modellerin gündeme alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim programlarının öğrencilerin hazırbulunuşluğuna göre esnetilmesi, sınıfların yılın başında açılması ve ana akımla düzenli temasın sağlanması kapsayıcılığı güçlendirebilir. Ayrıca materyal ve dijital kaynakların adil dağıtımı ile merkezî izleme mekanizmalarının etkinleştirilmesi fırsat eşitliğini artıracaktır. Türkiye’nin mevcut tam zamanlı ayrı model yerine, push-in, hazırlık süreciyle desteklenen kademeli geçiş ya da kısmi pull-out gibi yaklaşımları dikkate alması, kapsayıcı eğitimin temel ilkeleri açısından daha bütüncül bir model geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• göçmen öğrenciler
• kapsayıcı eğitim
• PIKTES projesi
• uyum sınıfı
• uyum süreci

Kaynakça

1. Ainscow, M., Booth, T., & Dyson, A. (2006). Improving schools, developing inclusion. London: Routledge. Retrieved August 26, 2025, from https://www.perlego.com/book/1602138/improving-schools-developing-inclusion-pdf
2. Ainscow, M. (2024). Every learner matters and matters equally: Making education inclusive. Paris: UNESCO. Retrieved August 19, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000388991
3. *Amaç, Z. (2023). Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim ve uygulamalarına ilişkin görüşleri. (Yayın No. 840006) [Doktora tezi, Dicle Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 6.1.2025 tarihinde erişilmiştir.
4. Antony-Newman, M., & Niyozov, S. (2023). Barriers and facilitators for academic success and social integration of refugee students in Canadian and US K–12 schools: A meta-synthesis. Canadian Journal of Education , 46(4), 980–1012. Retrieved September 27, 2025, from https://doi.org/10.53967/cje-rce.5859
5. Armstrong, F. (2008). Inclusive education. In G. Richards & F. Armstrong (Eds.), Key issues for teaching assistants: Working in diverse and inclusive classrooms (pp. 13–28). Routledge. Retrieved August 19, 2025, from https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/1506661/1/Armstrong2008Inclusive7.pdf
6. Aspfors, J., & Fransson, G. (2015). Research on mentor education for mentors of newly qualified teachers: A qualitative meta-synthesis. Teaching and Teacher Education, 48, 75–86. Retrieved October 1, 2025, from https://doi.org/10.1016/j.tate.2015.02.004
7. *Atagül, M. G., Özen, R. B., Ergün, E., Akın, K., Özbayrak, G. ve Yaman, Ö. M. (2025). Rehber öğretmenlerin gözünden mülteci çocukların eğitimdeki sorunları ve okul sosyal hizmetinin önemi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 29(1), 127–148. https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1406625 adresinden 4.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
8. Baecher, L., & Bell, A. (2017). Opportunity to teach: push-in and pull-out models of English learner instruction. International Multilingual Research Journal, 11(3), 173–191. Retrieved August 29, 2025, from http://dx.doi.org/10.22158/jecs.v1n1p53

9. Birleşmiş Milletler. (1948). İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi. (Madde 26). https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/turkish-turkce adresinden 25.03.2025 tarihinde erişilmiştir.
10. *Bozan, M. A. ve Çelik, S. (2021). Mülteci eğitiminde “uyum sınıflarına” yönelik bir değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(2), 317–332. https://doi.org/10.16986/HUJE.2020060235 adresinden 13.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
11. *Bozan, M. A., Akçay, A. O. ve Karahan, E. (2021). İlkokullarda eğitim gören Suriyeli öğrencilerin uyum sürecinin incelenmesi. Millî Eğitim, 50(Özel Sayı/1), 309–335. https://doi.org/10.37669/milliegitim.960017 adresinden 13.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
12. *Bucak, M. (2021). Mülteci çocukların devam ettikleri ilkokulların yönetiminin okul yöneticisi, öğretmen ve mülteci veli bakış açısıyla değerlendirilmesi. (Yayın No. 689067) [Yüksek lisans tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi].YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 9.10.2025 tarihinde erişilmiştir.
13. Bunar, N., & Juvonen, P. (2022). ‘Not (yet) ready for the mainstream’- newly arrived migrant students in a separate educational program. Journal of Education Policy, 37(6), 986–1008 Retrieved September 15, 2025, from https://doi.org/10.1080/02680939.2021.1947527
14. Camacho, D. E., & Fuligni, A. J. (2014). Extracurricular participation among adolescents from immigrant families. Journal of Youth and Adolescence, 44(6), 1251–1262. Retrieved September 2, 2025, from https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/s10964-014-0105-z
15. *Can, M. ve Karacan, M. (2024). İlkokullarda açılan uyum sınıflarında görev yapan Türkçe öğreticilerinin karşılaştıkları eğitsel sorunlar ve çözüm önerileri. Journal of Elementary Education: Theory and Practice (JELEDU), 2(1), 75–108. https://doi.org/10.5281/zenodo.10876989 adresinden 4.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
16. CAST. (2018). Universal design for learning (UDL) guidelines version 2.2. CAST. Retrieved August 26, 2025, from https://udlguidelines.cast.org/static/udlg2.2-text-a11y.pdf
17. Cerna, L., Mezzanotte, C., Rutigliano, A., Brussino, O., Santiago, P., Borgonovi, F., & Guthrie, C. (2021). Promoting inclusive education for diverse societies: A conceptual framework (OECD Education Working Papers, No. 260). OECD Publishing, Paris. Retrieved August 22, 2025, from https://doi.org/10.1787/94ab68c6-en
18. Christensen, T. (1994). Large classes and their influence on language teaching. Journal of Hokusei Junior College, 30, 121-129. Retrieved August 22, 2025, from https://eric.ed.gov/?id=ED375633
19. Cummins, J. (1979). Cognitive/academic language proficiency, linguistic interdependence, the optimum age question and some other matters. Working Papers on Bilingualism, 19, 198–205. Retrieved September 25, 2025, from https://eric.ed.gov/?id=ED184334
20. *Çalışır, M. (3–5 Haziran 2021). Uyum sınıfları hakkında öğretmen görüşleri [Bildiri]. ERPA International Congresses on Education 2021, Sakarya, Türkiye. https://www.researchgate.net/publication/353620454_Uyum_Siniflari_Hakkinda_Ogretmen_Gorusleri adresinden 5.10.2025 tarihinde erişilmiştir.
21. *Çebi, Ç. (2024). İlkokul düzeyindeki yabancı çocuklara Türkçe öğretimi ile ilgili öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 9(2), 273–306. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aydintdd/issue/87473/1521621 adresinden 4.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
22. *Çite, E. (2022). Yabancı uyruklu öğrencilere Türkçe öğretiminde öğretmenlerin karşılaştığı problemlere ilişkin görüşlerin incelenmesi -Adana ili örneği (Yayın No. 754734) [Yüksek lisans tezi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi].YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 3.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
23. *Doğan, C. (2024). Yabancı uyruklu öğrencilerin yaşadıkları sorunlara ilişkin öğretmen görüşleri. (Yayın No. 889020) [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 4.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
24. Dreyer, L. M. (2017). Inclusive education. In L. Ramrathan, L. Le Grange, & P. Higgs (Eds.), Education for initial teacher training (pp. 383–400). Juta & Company (Pty) Ltd. Retrieved August 19, 2025, from https://www.researchgate.net/publication/316352226_Inclusive_Education
25. *Durhat, G. ve Ökten, C. E. (2023). Mülteci öğrencilerin eğitimi bağlamında Türkçe öğretmenlerinin ders kitaplarına yönelik görüşleri. Turkish Studies – Education, 18(1), 73–96. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.65387 adresinden 24.6.2025 tarihinde erişilmiştir.
26. Engel, J., & Nohl, A. M. (2022). Assimilation und Segregation – Zur erziehungswissenschaftlichen, gesellschaftlichen und biographischen Reflexion einer problematischen Beschulungsform, In C. Reintjes & I. Kunze (Eds.), Reflexion und Reflexivität im Unterricht, in Schule und Lehrer:innenbildung (pp. 277–294). Bad Heilbrunn: Klinkhardt. Retrieved September 27, 2025, from https://doi.org/10.25656/01:25415
27. *Eryılmaz, M. A. ve Yıldız, M. (2024). Türkçe öğreticilerinin uyum sınıflarında Türkçe dersinde yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri: Bir durum çalışması. Sınıf Öğretmenliği Araştırmaları Dergisi (SÖAD), 4(1), 50–67. https://soaddergi.com/wp-content/uploads/2024/06/50-67.pdf adresinden 4.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
28. Erwin, E. J., Brotherson, M. J., & Summers, J. A. (2011). Understanding qualitative metasynthesis: issues and opportunities in early childhood intervention research. Journal of Early Intervention, 33(3), 186–200. Retrieved October 1, 2025, from https://doi.org/10.1177/1053815111425493
29. Fandrem, H., Jahnsen, H., Nergaard, S. E., & Tveitereid, K. (2021). Inclusion of immigrant students in schools: the role of introductory classes and other segregated efforts. International Journal of Inclusive Education, 28 (4), 440–455. Retrieved September 3, 2025, from https://doi.org/10.1080/13603116.2021.1950222
30. Florian, L. (2008). Special or inclusive education: future trends. British Journal of Special Education, 35(4), 202–208. Retrieved August 19, 2025, from https://nasenjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/j.1467-8578.2008.00402.x
31. Florian, L., & Spratt, J. (2013). Enacting inclusion: a framework for interrogating inclusive practice. European Journal of Special Needs Education, 28(2), 119–135. Retrieved August 26, 2025, from https://doi.org/10.1080/08856257.2013.778111
32. Forrester, V. V. (2019). School management information systems: challenges to educational decision-making in the big data era. International Journal on Integrating Technology in Education, 8(1). Retrieved September 16, 2025, from https://arxiv.org/pdf/1904.08932
33. *Garan, S. (2022). Suriyeli göçmen öğrencilerin okullarda karşılaştıkları sorunlar ile bu sorunların çözümüne ilişkin uygulamalarının belirlenmesi. (Yayın No. 745912) [Doktora tezi, İstanbul Okan Üniversitesi].YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 8.8.2025 tarihinde erişilmiştir.
34. Gay, G. (2002). Preparing for culturally responsive teaching. Journal of Teacher Education, 53(2), 106–116. Retrieved August 26, 2025, from https://www.design.iastate.edu/imgFolder/files/Culturally_Responsive_Teaching_Geneva_Gay.pdf
35. Gregory, A., Skiba, R. J., & Noguera, P. A. (2010). The achievement gap and the discipline gap: two sides of the same coin? Educational Researcher, 39(1), 59–68. Retrieved September 2, 2025, from http://dx.doi.org/10.3102/0013189X09357621
36. Goodenow, C. (1993). The psychological sense of school membership among adolescents: scale development and educatıonal correlates . Psychology in the Schools, 30(1), 79–90. Retrieved September 15, 2025, from https://bibliotecadigital.mineduc.cl/bitstream/handle/20.500.12365/17469/goodenow1993.pdf?sequence=1&isAllowed=y
37. Halinen, I., & Järvinen, R. (2008). Towards inclusive education: the case of Finland. Prospects, 38(1), 77–97. Retrieved August 19, 2025, from https://www.academia.edu/7462166/Towards_inclusive_education_the_case_of_Finland
38. Harklau, L. (1994). ESL versus mainstream classes: contrasting L2 learning environments. TESOL Quarterly, 28(2), 241–272. Retrieved September 15, 2025, from https://www.academia.edu/2461565/ESL_versus_mainstream_classes_Contrasting_L2_learning_environments
39. Horwitz, E. K., Horwitz, M. B., & Cope, J. (1986). Foreign language classroom anxiety. The Modern Language Journal, 70(2), 125–132. Retrieved September 15, 2025, from https://www.ling.ohio-state.edu/research/groups/lacqueys/readings/horowitz.pdf
40. *Hüseyin, E. (2020). PICTES projesinde görev alan Türkçe öğreticilerin görüşlerine göre uyum sınıflarındaki öğrencilere Türkçe öğretiminin incelenmesi. (Yayın No. 640931) [Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 6.1.2025 tarihinde erişilmiştir.
41. *İçel, K., Ocak, G. ve Akkaş Baysal, E. (2024). Farklı uyruklardan öğrencilerin uyum sınıfında bireysel ve kültürel farklılıklardan kaynaklanan sorunları hakkındaki öğretmen görüşleri. Eğitim ve Bilim, 49(218), 1–22. https://doi.org/10.15390/EB.2024.12536 adresinden 20.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
42. İşigüzel, B., ve Baldık, Y. (2019). Göçmen toplulukların eğitim sistemine katılımı sürecinde uygulanan eğitim ve dil politikalarının incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(2), 487-503. http://hdl.handle.net/20.500.11787/1196 adresinden 29.5.2025 tarihinde erişilmiştir.
43. *Kanat, A. (2022). Uyum sınıflarında Türkçe öğretimi üzerine öğretmen ve öğrenci görüşleri. Pearson Journal of Social Sciences & Humanities, 7(18), 74–90. http://dx.doi.org/10.46872/pj.497 adresinden 20.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
44. *Kapat, S. ve Şahin, S. (2021). Türkçe öğreticileri ve okul yöneticilerinin Suriyeli öğrenciler için açılan uyum sınıfı uygulamasına ilişkin görüşleri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (25), 169–194. https://doi.org/10.29000/rumelide.1032424 adresinden 13.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
45. *Koçhan, M., Oğuz, T. ve Demir, N. (2023). Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim sistemine uyumunda okul yöneticilerinin karşılaştığı sorunlar. Asya Studies – Academic Social Studies / Akademik Sosyal Araştırmalar, 7(25), 81–96. https://doi.org/10.31455/asya.1336933 adresinden 8.8.2025 tarihinde erişilmiştir.
46. Krashen, S. D. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Oxford: Pergamon Press. Retrieved September 25, 2025, from https://www.sdkrashen.com/content/books/principles_and_practice.pdf
47. Kirschner, S. R. (2015). Inclusive education. In W. G. Scarlett (Ed.), The Sage encyclopedia of classroom management. Sage. Retrieved August 22, 2025, from https://www.researchgate.net/publication/293337563_Inclusive_Education
48. Kelly, O., Buckley, K., Lieberman, L. J., & Arndt, K. (2022). Universal design for learning – a framework for inclusion in outdoor learning. Journal of Outdoor and Environmental Education, 25(1), 75–89. Retrieved August 26, 2025, from https://doi.org/10.1007/s42322-022-00096-z
49. *Kula, S. ve Kula, S. (2024). Suriyeli öğrencilerin uyum sağlamasının önündeki engellerin kaldırılması. Spor, Sağlık ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 76–86. https://ssedergisi.com/index.php/sse/article/view/44 adresinden 31.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
50. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Beverly Hills, CA: Sage Publications. Retrieved October 5, 2025, from https://dokumen.pub/qdownload/naturalistic-inquiry-0803924313.html
51. LoCastro, V. (1989). Large size classes: the situation in Japan (Research Report No. 5). Lancaster-Leeds Language Learning in Large Classes Research Project. Retrieved August 22, 2025, from https://eric.ed.gov/?id=ED322758
52. *Malkoç, E. (2024). Örgün eğitimde yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenme süreçleri: bir durum çalışması. (Yayın No. 882094) [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 4.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
53. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: a guide to design and implementation (4th ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass. Retrieved October 5, 2025, from https://repository.act.ac.rw/server/api/core/bitstreams/323490a5-4e3f-4cd1-ab1a-8ec2ec2e1a21/content
54. Millî Eğitim Bakanlığı. (2019, Eylül 25). 2019/15 sayılı genelge açıklaması. https://mus.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_09/25083246_2019-15_SayYlY_Genelge_AcYklamasY.pdf adresinden 17.8.2025 tarihinde erişilmiştir.
55. Millî Eğitim Bakanlığı. (2020, Kasım 2). Bilgi yazısı üst yazı. https://karayazi.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_11/02112907_BYLGY_YAZISI_UST_YAZI.pdf adresinden 17.8.2025 tarihinde erişilmiştir.
56. Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Yabancı öğrenciler için uyum sınıfı genelgesi. https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/2286.pdf adresinden 17.8.2025 tarihinde erişilmiştir.
57. Mitchell, D. (2009). Inclusive education. Commonwealth Education Partnerships, 55-57. Retrieved March 9, 2025, from https://www.cedol.org/wp-content/uploads/2012/02/55-57-2009.pdf
58. Mickelson, R. A., & Nkomo, M. (2012). Integrated Schooling, Life Course Outcomes, and Social Cohesion in Multiethnic Democratic Societies. Review of Research in Education, 36(1), 197-238. Retrieved September 27, 2025, from https://doi.org/10.3102/0091732X11422667
59. Monroe, C. R. (2006). Misbehavior or misinterpretation? Closing the discipline gap through cultural synchronization. Kappa Delta Pi Record, 42(4), 161–165. Retrieved September 2, 2025, from https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ738081.pdf
60. Moyo, S., & Kalyan, V. (2024). An assessment study on the challenges that refugee children face in accessing quality education: a case study of Dowa District-Malawi. International Journal of Humanities Social Science and Management (IJHSSM), 4(5), 66–101. Retrieved August 20, 2025, from https://www.ijhssm.org/past-issue-volume.php?issueid=30&title=Volume%204%20,%20Issue%205,%202024#
61. Nilsson, J., & Axelsson, M. (2013). “Welcome to Sweden…”: newly arrived students’ experiences of pedagogical and social provision in introductory and regular classes. International Electronic Journal of Elementary Education, 6(1), 137–164. Retrieved September 3, 2025, from https://www.researchgate.net/publication/287249077_Welcome_to_Sweden_Newly_Arrived_Students'_Experiences_of_Pedagogical_and_Social_Provision_in_Introductory_and_Regular_Classes
62. O’Connell, C. J. (2019). Becoming German: a critical look at refugee education in Germany. Language, Discourse & Society, 7(1), 67–83. Retrieved September 27, 2025, from https://www.researchgate.net/publication/347953457
63. OECD. (2015). Immigrant students at school: easing the journey towards integration (OECD Reviews of Migrant Education). OECD Publishing. Retrieved September 16, 2025, from https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2015/12/immigrant-students-at-school_g1g621c3/9789264249509-en.pdf
64. OECD. (2021). The state of school education: one year into the COVID pandemic. Paris: OECD Publishing. Retrieved September 17, 2025, from https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2021/04/the-state-of-school-education_b929a614/201dde84-en.pdf   OECD. (2023). Digital equity and inclusion in education: an overview of practices and policies in OECD countries (OECD Education Working Paper No. 299, EDU/WKP(2023)14). Organisation for Economic Co-operation and Development. Retrieved August 20, 2025, from https://www.oecd.org/en/publications/digital-equity-and-inclusion-in-education_7cb15030-en.html
65. *Ovalı, E. (2023). İlkokulda yabancı uyruklu öğrencilere ikinci dil olarak Türkçe öğretiminin kapsayıcı eğitim açısından incelenmesi. (Yayın No. 804827) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 20.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
66. Palik, J., & Østby, G. (2023). Interventions to improve refugee children's access to education and quality learning: A scoping review of existing impact evaluations. International Review of Education, 69(1–2), 227–247. Retrieved August 20, 2025, from https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37313292/
67. Pettigrew, T. F., & Tropp, L. R. (2006). A meta-analytic test of intergroup contact theory. Journal of Personality and Social Psychology, 90(5), 751–783. Retrieved September 15, 2025, from https://ideas.wharton.upenn.edu/wp-content/uploads/2018/07/Pettigrew-Tropp.pdf
68. PIKTES. (t.y.). Hakkımızda. https://piktes.gov.tr/cms/Home/Hakkimizda adresinden 22.6.2025 tarihinde erişilmiştir. Polat, S. ve Ay, O. (2016). Meta-sentez: kavramsal bir çözümleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 52–64. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.4c2s3m adresinden 18.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
69. Sandelowski, M., Docherty, S., & Emden, C. (1997). Focus on qualitative methods: qualitative metasynthesis: ıssues and techniques. Research in Nursing & Health, 20(4), 365–371. Retrieved March 25, 2025, from https://doi.org/10.1002/(sici)1098-240x(199708)20:4%3C365::aid-nur9%3E3.0.co;2-e
70. Schachner, M.K., He, J., Heizmann, B. & Van de Vijver, F.J.R. (2017). Acculturation and school adjustment of immigrant youth in six european countries: findings from the programme for ınternational student assessment (pısa). Frontiers in. Psychology, 8, 1-11. Retrieved September 15, 2025, from http://dx.doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00649
71. Short, D. J., & Boyson, B. A. (2012). Helping newcomer students succeed in secondary schools and beyond. Center for Applied Linguistics. Retrieved September 3, 2025, from https://media.carnegie.org/filer_public/ff/fd/fffda48e-4211-44c5-b4ef-86e8b50929d6/ccny_report_2012_helping.pdf
72. *Taşay, H. (2023). Okul yönetici ve öğretmen görüşlerine göre Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine entegrasyonu’nu destekleme projesi. (Yayın No. 820713) [Yüksek lisans tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 3.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
73. *Tetik, S. (2024). Geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların eğitimine yönelik uygulamalarının değerlendirilmesi. (Yayın No. 899707) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 4.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
74. Thomas, W., & Collier, V. (2002). A national study of school effectiveness for language minority students' long-term academic achievement. UC Berkeley: Center for Research on Education, Diversity and Excellence. Retrieved September 25, 2025, from https://escholarship.org/uc/item/65j213pt
75. *Toktay, G. (2023). Okul yöneticilerinin göçmen öğrencilere ilişkin görüşlerinin kapsayıcı eğitim bağlamında değerlendirilmesi. (Yayın No. 834541) [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 3.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
76. *Topaloğlu, H. ve Özdemir, M. (2021). Mültecilerin eğitim sürecinde yaşadıkları sorunlar ve sosyal içerilmelerine yönelik okul yöneticilerinin görüşleri: Samsun ili örneği. M. Bulut, C. Aksoy Sugiyama ve K. Şahin (Ed.), The different approaches of academic disciplines to the phenomenon of migration içinde (1. Baskı ss. 166–181). Bilgin Kültür Sanat Yayınları. https://www.researchgate.net/publication/355042580_Student_and_teacher_opinions_on_problems_experienced_by_migrant_students_in_the_process_of_education_and_school_adaptation adresinden 20.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
77. *Turan, Ö. ve Solak, Ö. (2023). Yabancılara Türkçe öğretimi kapsamında PİKTES’in değerlendirilmesi: Bursa ili örneği. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 8(2), 331–358. https://doi.org/10.17932/IAU.TOMER.2016.019/tomer_v08i2006 adresinden 3.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
78. UNESCO. (2005). Guidelines for inclusion: ensuring access to education for all. Paris: UNESCO. Retrieved March 25, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000140224
79. UNESCO. (2008). Inclusive education: the way of the future; conclusions and recommendations of the 48th session of the ınternational conference on education (ICE). Geneva: UNESCO-IBE. Retrieved March 25, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000180629
80. UNESCO. (2009). Policy guidelines on ınclusion in education. Paris: UNESCO. Retrieved March 9, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000177849
81. UNESCO. (2017a). The quality factor: strengthening national data to monitor sustainable development goal 4 (SDG 4 data digest 2017). Montréal: UNESCO Institute for Statistics. Retrieved October 5, 2025, from https://sdghelpdesk.unescap.org/e-library/quality-factor-strengthening-national-data-monitor-sustainable-development-goal-4
82. UNESCO. (2017b). A guide for ensuring ınclusion and equity in education. UNESCO Publishing. Retrieved October 5, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000248254
83. UNESCO. (2020a). Towards inclusion in education: status, trends and challenges – the UNESCO Salamanca Statement 25 years on. Paris: UNESCO. Retrieved October 5, 2025, from, https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000374246
84. UNESCO. (2020b). Global education monitoring report 2020: Inclusion and education – all means all. UNESCO Publishing. Retrieved August 26, 2025, from, https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373718
85. UNESCO. (2020c). School reopening: ensuring learning continuity (Issue Note 7.3). UNESCO. Retrieved September 16, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373610
86. UNESCO. (2021). Reaching out to all learners: a resource pack for supporting inclusion and equity in education. Geneva: UNESCO IBE. Retrieved October 5, 2025, from https://www.ibe.unesco.org/sites/default/files/medias/fichiers/2023/10/unesco_bie_2021_web_inclusive_education_resrouce_pack.pdf
87. UNESCO. (2024). The Salamanca Statement anniversary: 30 years of progress? Paris: UNESCO. Retrieved March 26, 2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000390459
88. *Ulukuş, M. Y. ve Tümtaş, M. S. (2023). PİKTES projesinin Türkiye’deki Suriyelilerin entegrasyonuna etkisi: Antalya örneği. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(3), 481–496. https://doi.org/10.30692/sisad.1358917 adresinden 3.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
89. *Üstün, A. ve Alimcan, D. (2021). Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine entegrasyonunun desteklenmesi projesi’ne (PİKTES) yönelik öğretmenlerin görüşleri. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(36), 165–179. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.520 adresinden 4.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
90. Yi, H. (2008). The effect of class size reduction on foreign language learning: A case study. Language and Linguistics Compass, 2(6), 1089–1108. Retrieved August 22, 2025, from https://doi.org/10.1111/J.1749-818X.2008.00090.X