The Process of Solving the Context-Based Pressure Questions of 8th Grade Students

Öz

In this research, the process of solving the context-based pressure questions of 8th grade students was examined. It is aimed that the students express what they think while they are solving the context-based pressure questions, how they comment, which information and experience they use when they try to find the solution. Case study method, one of the qualitative research designs, was used. The sample of this study consisted of 12 students, six girls and six boys studying at 8th grade of a state secondary school in a town in the Central Black Sea Region in 2019-2020 academic year. In the selection of working group, the equality of the numbers of boys and girls and their success level are the criteria of sampling. The data was collected by using multiple choice questions. The questions were 12 context-based pressure questions of 8th grade students. It is asked from the students that they think aloud while they were answering the questions. In the research, the interviews with the students were recorded. Then they were transferred into writings and the data was analyzed with content analysis method. At the results of the study, it was determined that data shows variations according to academic success of the students. While solving the questions and explaining the ways of solution, students with high academic success, easily related to science topics and gave correct answers by making scientifically accepted statements. Most of the students, who have medium success levels, used less scientific knowledge when explaining the solutions than students with high academic success. Some of them explained the questions based on their experiences and had misconceptions about the subject. The majority of students with low academic averages had not sufficient conceptual knowledge caused lack of understanding, misconceptions and misinterpretation while solving context-based pressure questions.

Anahtar Kelimeler

• context-based problems
• pressure
• problem solving processes

8. Sınıf Öğrencilerin Bağlam Temelli Basınç Sorularını Çözme Süreçleri

Öz

Bu araştırmada 8. sınıf öğrencilerinin bağlam temelli basınç sorularını çözme süreçleri incelenmiştir. Öğrencilerin basınç konusundaki bağlam temelli soruları çözerken ne düşündüklerini, nasıl yorumladıklarını, hangi bilgi ve tecrübelerini kullandıklarını ifade etmeleri sağlanarak çözüm süreçlerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılında Orta Karadeniz Bölgesi’nde bir ile bağlı ilçede bulunan devlet ortaokulunun 8. sınıfında öğrenim görmekte olan 6 kız ve 6 erkek olmak üzere toplam 12 öğrenci oluşturmaktadır. Görüşülecek öğrencilerin seçiminde kız ve erkek sayılarının eşit olması ve başarı durumu ölçüt örneklem olarak seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak basınç konusunda bağlam temelli 12 sorudan oluşan çoktan seçmeli sorular kullanılmıştır. Öğrencilerin hazırlanan soruları cevaplarken nasıl düşündüklerini sesli olarak belirtmesi istenmiştir. Araştırmada öğrencilerle yapılan görüşmeler ses kaydına alınmış daha sonra yazıya aktarılmış, verilerin çözümlenmesinde ise içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda elde edilen bulgular öğrencilerin akademik başarısına göre değişkenlik göstermektedir. Soruları çözerken ve çözüm yollarını açıklarken akademik başarısı yüksek olan öğrencilerin geneli bilimsel bilgilerden yararlanmışlardır. Akademik başarıları orta düzey olan öğrencilerin geneli, akademik başarıları yüksek olan öğrencilere göre çözüm yollarını açıklarken daha az bilimsel bilgiyi kullandıkları, bazılarının ise soruları açıklarken deneyimleriyle açıkladıkları ve kavram yanılgılarına sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Akademik başarıları düşük öğrencilerin ise hem soruları çözerken zorlandıkları hem de soruları yeteri kadar açıklayamadıkları ve basınç konusu ile ilgili çeşitli kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• bağlam temelli sorular
• basınç
• soru çözme süreçleri

Kaynakça

1. Ahmed, A. ve Pollitt, A. (2007). Improving the quality of contextualized questions: An experimental investigation of focus. Assessment in Education, 14(2), 201-232.
2. Akdemir, E. (2005). İlköğretim ikinci kademe yedinci sınıf öğrencilerinin katı ve sıvıların basıncı konusunda sahip oldukları kavram yanılgıları. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
3. Akgün, A., Tokur, F. ve Duruk, Ü. (2016). Fen öğretiminde öğrenilen kavramların günlük yaşamla ilişkilendirilmesi: su kimyası ve su arıtımı. Adıyaman University Journal of Educational Sciences (AUJES), 6(1), 161-178. DOI: 10.17984/adyuebd.87973
4. Akgün, A., Tokur, F. ve Özkara, D. (2013). TGA stratejinin basınç konusunda öğretimine olan etkisinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 348-369.
5. Ayas, A. Karamustafaoğlu, O., Sevim, S., ve Karamustafaoğlu, S. (2001, 7-8 Eylül). Fen bilgisi öğrencilerinin bilgilerini günlük yasamla ilişkilendirebilme seviyeleri. Yeni Binyılın Basında Türkiye'de Fen Bilimleri Sempozyumu. İstanbul: Maltepe Üniversitesi.
6. Aydemir, H. ve Kubanç, Y. (2014). Problem çözme sürecinde üstbilişsel davranışların incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 9(2), 203-219.
7. Aytaç, A., Türker, S., Bozkaya, T. ve Üçüncü, Z. (2018). Fen bilimleri ders kitabı. Ankara: Tutku Yayıncılık.
8. Balkan Kıyıcı, F. ve Aydoğdu, M. (2011). Fen bilgisi öğretmen adaylarının günlük yaşamları ile bilimsel bilgileri ilişkilendirebilme düzeylerinin belirlenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1), 43-61.

9. Baran, S., Doğan, S. ve Yalçın, M. (2002). Üniversite biyoloji öğrencilerinin öğrenimleri sırasında edindikleri bilgileri günlük hayatla ilişkilendirebilme düzeyleri. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 89- 96.
10. Benckert, S. ve Pettersson, S. (2005). Conversation and Context in Physics Education, http://hdl.handle.net/2077/18144 adresinden alınmıştır.
11. Besson, U. (2004). Some features of causal reasoning: common sense and physics teaching. Research in Science & Technological Education, 22(1), 113-124. DOI: 10.1080/263514042000187575
12. Bilgin, İ. ve Geban, Ö. (2001). Benzeflim yöntemi kullanılarak lise 2. sınıf öğrencilerinin K-kimyasal denge konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 26-32.
13. Boyacıoğlu, N., Demircan, Ş. ve Yıldız, F. (2019). 8. sınıf fen bilimleri soru bankası. Ankara: Muba Yayınları.
14. Canpolat, E. ve Ayyıldız, K. (2019). 8.sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi bilgilerini günlük yaşam ile ilişkilendirebilme düzeyleri. Anadolu University Journal of Education Faculty, 3(1), 39-21.
15. Coştu, B., Ünal, S. ve Ayas, A. (2007). Günlük yaşamdaki olayların fen bilimleri öğretiminde kullanılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 197-207.
16. Çelik, M., Akyüz, F. Demirci, E. ve Çelebi, S. (2019). 8. sınıf fen bilimleri var deneme sınavı. İstanbul: Arı Yayıncılık.
17. Çepni, S. ve Özmen, H. (2011). Yaşam (bağlam) temelli ve beyin temelli öğrenme kuramları ve fen bilimleri öğretiminde uygulamaları. S. Çepni (Ed). Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi içinde (s. 100-123). Ankara: Pegem Akademi.
18. Demirel, R. (2015). Katı basıncı konusunda argümantasyon etkinliğinin uygulanması. Araştırma Temelli Etkinlik Dergisi. 5(2), 70-90.
19. Divarcı, Ö. F. (2016) Multimedya destekli probleme dayalı öğrenme yaklaşımının 8. sınıf öğrencilerinde akademik başarıya, tutuma ve kalıcılığa etkisi: basınç konusu. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Amasya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Amasya.
20. Doğan, S., Kıvrak, E. ve Baran, Ş. (2004). Lise öğrencilerinin biyoloji derslerinde edindikleri bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 57-63.
21. Doğru, M. ve Kıyıcı, F. B. (2005). Fen eğitiminin zorunluluğu. M. Aydoğdu ve T. Kesercioğlu (Ed.). İlköğretimde fen ve teknoloji öğretimi içinde (s. 2-8). Ankara: Anı Yayıncılık.
22. Elmas, R. ve Eryılmaz, A. (2015). Bağlam temelli fen soru yazımı: kriterler ve efsaneler. Kurumsal Eğitim Bilim Dergisi, 8(4), 564-580.
23. Emrahoğlu, Y. ve Mengi, F. (2012). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji konularını günlük hayat problemlerinin çözümüne transfer düzeylerinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(1), 228-213.
24. Enghag M., Gustafsson, P. ve Jonsson, G. (2007). From everyday life experiences to physics understanding occurring in small group work with context rich problems during introductory physics work at university. Research in Science Education, 37(4), 449-467.
25. Erdemir, N. ve Bakırcı, H. (2009). Fen bilgisi öğretmen adaylarının fen branşlarına karşı tutumlarının gelişim ve değişimi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 161-170.
26. Gizligider, F. (2019). 8. sınıf fen bilimleri etkinlikli kazanım soru bankası. Ankara: Çanta Yayıncılık.
27. Göçmençelebi İlkörücü, Ş. ve Özkan, M. (2009). İlköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin fen bilgisi biyoloji konularını günlük yaşamla ilişkilendirme düzeylerinin başarıya etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(2), 525-530.
28. Gök, T. ve Sılay, İ. (2008). Fizik eğitiminde işbirlikli öğrenme gruplarında problem çözme stratejilerinin öğrenci başarısı üzerindeki etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 116-126.
29. Gürses, A., Akrabaoğlu, F., Açıkyıldız, M., Bayrak, R., Yalçın, M. ve Doğar, Ç. (2003, October). Orta öğretimde bazı kimya kavramlarının günlük hayatla ilişkilendirilebilme düzeylerinin belirlenmesi. XII. Eğitim Bilimleri Kongresi’nde sunuldu, Ankara. Heller, P. ve Hollabaugh, M. (1992). Teaching problem solving through cooperative grouping. Part 2: designing problems and structuring groups. American Journal of Physics, 60(7), 637-644. DOI:10.1119/1.17118
30. Hırça, N. (2012). Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına uygun etkinliklerin öğrencilerin fizik konularını anlamasına ve fizik dersine karşı tutumuna etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 9(17), 313-325. İlhan, N. ve Hoşgören, G. (2017). Fen bilimleri dersine yönelik yaşam temelli başarı testi geliştirilmesi: asit baz konusu. Fen Bilimleri Eğitimi Dergisi, 5(2), 87-110.
31. John, M., Molepo, J. M. ve Chirwa, M. (2017). Secondary school learners’ contextualized knowledge about reflection and refraction: a case study from South Africa. Research in Science & Technological Education, 36(2), 131-146. DOI: 10.1080/02635143.2017.1395331
32. Kara, M., Göksu, H., Başoğlu, U. ve Akyüz, F. (2018). Fenito akıllı fen bilimleri defteri. İstanbul: Arı Yayıncılık.
33. Kaya, D., Bozdağ, H. C. ve Ok, G. (2018). Yedinci sınıf öğrencilerinin basınç konusundaki kavramsal anlamaları ve kavram yanılgılarının matematiksel hatalar açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 321-341.
34. Kıyıcı, F. ve Aydoğdu, M . (2011). Fen bilgisi öğretmen adaylarının günlük yaşamları ile bilimsel bilgileri ilişkilendirebilme düzeylerinin belirlenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1), 43-61.
35. Kirişçioğlu, S. (2007). İlköğretim 7. sınıf fen bilgisi dersi “basınç” konusunun yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına dayalı öğretiminin akademik başarıya etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
36. Komisyon. (2019). 8. sınıf fen bilimleri soru bankası. Ankara: Zeka Küpü Yayınları.
37. Lind, K., K. (2005). Exploring science in early childhood: A developmental approach. USA : Thomson Delmar Learning.
38. MEB (2016). PISA 2015 Ulusal Raporu. http://pisa.meb.gov.tr/?page_id=22 adresinden alınmıştır.
39. MEB (2005). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı. Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı. Ankara: Devlet Kitapları Basım Evi.
40. MEB (2013). İlköğretim kurumları fen bilimler dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8.sınıflar) öğretim programı. Ankara: Devlet Kitapları Basım Evi.
41. MEB (2017). İlköğretim kurumları fen bilimler dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8.sınıflar) öğretim programı. Ankara: Devlet Kitapları Basım Evi.
42. Monica, G. M., Hessler, F. ve Jong, T. D. (1987). On the quality of knowlwdge in the field of electricity and magnetism. American Journal of Physics, 55(6), 492-497.
43. Navakuşu, M., Arslan, H., Koç, M., Daban, M., Uysal, G. ve Öter, Ş. (2018). Fen bilimleri modelim. İstanbul: Model Eğitim Yayıncılığı.
44. OECD (2014). Education at a glance: OECD indicators. Paris, France: OECD Publishing.
45. Önen, F. (2005). İlköğretimde basınç konusunda öğrencilerin sahip olduğu kavram yanılgılarının yapılandırmacı yaklaşım ile giderilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
46. Özkan, G. (2013). Kavramsal değişim metinleri ve yaşam temelli öğrenmenin öğrencilerin fizik öğrenme yaklaşımları ve kavramsal anlamaları üzerindeki etkileri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
47. Özmen, H. (2003). Kimya öğretmen adaylarının asit ve baz kavramlarıyla ilgili bilgilerini günlük olaylarla ilişkilendirebilme düzeyleri. Kastamonu Eğitim Dergisi. 11(2), 317-324.
48. Park J. ve Lee L. (2004). Analysing cognitive or non‐cognitive factors ınvolved in the process of physics problem‐solving in an everyday context. International Journal of Science Education, 26(13), 1577-1595.
49. Peşman, H. ve Özdemir, Ö. F. (2012). Approach method interaction: The role of teaching method on the effect of context-based approach in physics instruction. International Journal of Science Education, 34(14), 2127-2145.
50. Psillos, D. (1999). Teaching fluids: Intended knowledge and students' actual conceptual evolution. International Journal of Science Education. 21(1), 17-38. DOI:10.1080/095006999290813
51. Rennie, L. ve J., Parker, L. H. (1996). Placing physics problems in real-life context: students’ reactions and performance. Australian Science Teachers, 42(1), 55-59.
52. Sak, M. (2018). Öğrencilerin ışık konusundaki bağlam temelli sorular ile geleneksel soruları cevaplama düzeylerinin cinsiyete göre karşılaştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.
53. Seçken, N., Yılmaz, A., ve Morgil, F. İ. (1998). Öğrencilerin kimyasal olay ile ilgili çevre ve yaşam arasında kurdukları ilişkilerin araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 37-44.
54. Sontay, G. ve Karamustafaoğlu, O. (2018). ‘Sıvı basıncı’ konusunda basit araç gereçlerle yapılan bir deney etkinliğine ilişkin öğretmen görüşleri. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 5(1), 220-246.
55. Sözbilir, M., Sadi, S., Kutu, H. ve Yıldırım, A. (2007, 20-22 Haziran). Kimya eğitiminde içeriğe bağlama dayalı (context-based) öğretim yaklaşımı ve dünyadaki uygulamaları. I. Ulusal Kimya Eğitimi Kongresi’nde sunuldu, İstanbul.
56. Şahin, Ç. (2010). İlköğretim 8. sınıf “kuvvet ve hareket” ünitesinde zenginleştirilmiş 5e öğretim modeline göre rehber materyaller tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
57. Şarman, İ. (2018). Fen bilimleri denemeleri. İstanbul: Karakök Yayınları.
58. Tekbıyık, A. ve Akdeniz, A. (2010). Bağlam temelli ve geleneksel fizik problemlerinin karşılaştırılması üzerine bir inceleme. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 4(1), 123-140.
59. Topsakal, S. (2005). Fen ve teknoloji öğretimi. Ankara: Nobel Yayın.
60. Uzun, A. (2018). Yeni nesil fen bilimleri soru bankası. Ankara: Branş Akademi.
61. Yaman, E. G. (2016). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin basınç konusunda kavramsal anlamalarının incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
62. Yasak, M. T. (2017). Tasarım temelli fen eğitiminde, fen, teknoloji, mühendislik ve matematik uygulamaları: Basınç konusu. Yayınlanmış yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sivas.
63. Yerer, H. ve Armağan, F. Ö. (2015). Kuvvet ve hareket ünitesindeki kavram yanılgılarının çalışma yaprakları ile belirlenmesi. Journal of Human Sciences, 12(2), 858-880.
64. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
65. Yıldırım, S. (2010). Basınç konusunun öğretiminde V diyagramlarının öğrenci başarısı ve tutumuna etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
66. Yıldız, Ş., Serenli, A., Karaduman, M., Demirci, N., Pala, R. ve Çetinkılıç, S. (2018). 8. sınıf fen bilimleri soru bankası. Zonguldak: Mobil Yayıncılık.
67. Yiğit, N., Devecioğlu, Y., ve Ayvacı, H. Ş. (2002, Eylül). İlköğretim fen bilgisi öğrencilerinin fen kavramlarını günlük yaşamdaki olgu ve olaylarla ilişkilendirme düzeyleri. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’nde sunuldu, Ankara.