EN
TR
Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme
Öz
Giriş ve Amaçlar Ağaçların fiziksel özelliklerinin doğru ve detaylı bir şekilde belgelenmesi; karbon emilimi, çevresel analizler ve sürdürülebilir şehir planlaması açısından büyük önem taşımaktadır. Geleneksel ölçüm yöntemlerinin zaman alıcı ve maliyetli olması, mobil cihazlarla gerçekleştirilen dijital tekniklerin alternatif bir çözüm olarak değerlendirilmesine neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, düşük maliyetli fotogrametri teknikleri kullanılarak tek bir ağacın üç boyutlu (3B) modelini üretmek ve bu model üzerinden metrik doğruluk analizleri gerçekleştirmektir.
Yöntemler Çalışma, Mersin Üniversitesi kampüsünde konumlanan tek bir ağaç örneği üzerinde yürütülmüştür. Mobil cihaz ile toplam 95 adet fotoğraf çekilmiş; bu görüntüler Agisoft Metashape yazılımı ile Hareketten Yapı (Structure from Motion/SfM) algoritması temelinde işlenerek 3B model üretilmiştir. Modelin ölçeklendirilmesi ve doğruluk analizleri için total-station verileri kullanılmış; koordinat ve uzunluk ölçümleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular Doğruluk analizinde koordinat verileri için karesel ortalama hata (KOH) 0,022 m, uzunluk verileri için ise 0,0667 m olarak hesaplanmıştır. Ağaç yüksekliği model üzerinden 3,58 m olarak ölçülmüş ve manuel ölçümle yalnızca 6,71 cm fark tespit edilmiştir. Gövde çapı ölçümlerinde ise ortalama fark 8 mm düzeyindedir. Model, ince dallar gibi karmaşık alanlarda sınırlı başarı gösterse de gövde gibi daha yalın yapılarda yüksek doğruluk sağlamıştır.
Sonuçlar Elde edilen sonuçlar, mobil cihazlarla gerçekleştirilen fotogrametri tabanlı 3B modelleme yönteminin; düşük maliyetli, erişilebilir ve oldukça hassas bir çözüm sunduğunu göstermektedir. Bu yöntem, ormancılık envanteri, kentsel yeşil alan yönetimi ve çevresel izleme gibi birçok alanda etkin bir şekilde kullanılabilir. Çalışma, fotogrametri tekniklerinin geleneksel yöntemlere güçlü bir alternatif sunduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
- Ağaç ölçümleri
- sürdürülebilir ormancılık
- kentsel ekosistem yönetimi
- 3B veri
- fotogrametri
- Hareketten Yapı
Etik Beyan
Yapılan çalışmada araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur.
Kaynakça
- Agisoft, 2022. Agisoft Metashape User Manual Professional Edition, Version 1.8. Agisoft LLC, St. Petersburg.
- Akarsu, N., 2019. Orman sahalarında ağaç boyunun fotogrametrik yöntemlerle elde edilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
- Balaban, O., Özgür, B., Sakar, B., 2021. İklim değişikliği, göç ve yerel yönetimler. Yerel Yönetişim ve Göç Dizisi II-Kitap, 2.
- Balestra, M., Tonelli, E., Vitali, A., Urbinati, C., Frontoni, E., Pierdicca, R., 2023. Geomatic data fusion for 3D tree modeling: The case study of monumental chestnut trees. Remote Sensing, 15(8), 2197.
- Çakıroğlu, E.O., 2024. Anıtsal yapıların farklı 3D modelleme programları ve ağaç türleri ile uygulanabilirliği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 25(1), 181–198.
- Cárdenas, J.L., Ogayar, C.J., Feito, F.R., Jurado, J.M., 2022. Modeling of the 3D tree skeleton using real-world data: a survey. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics, 29(12), 4920–4935.
- Ceylan, M.C., Uysal, M., 2021. İnsansız hava aracı ile elde edilen veriler yardımıyla ağaç çıkarımı. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 3(1), 15–21.
- Dai, T.S., Lyuu, Y.D., 2010. The bino-trinomial tree: A simple model for efficient and accurate option pricing. Journal of Derivatives, 17(4), 7.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Orman Biyokütlesi ve Biyoürünleri, Orman Ürünleri Transportu ve Ölçme Bilgisi, Ormancılık Yönetimi ve Çevre, Ormancılık (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
24 Nisan 2025
Yayımlanma Tarihi
27 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
2 Ocak 2025
Kabul Tarihi
11 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1
APA
Yiğit, A. Y., & Ulvi, A. (2025). Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 11(1), 60-71. https://doi.org/10.53516/ajfr.1611711
AMA
1.Yiğit AY, Ulvi A. Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme. AOAD. 2025;11(1):60-71. doi:10.53516/ajfr.1611711
Chicago
Yiğit, Abdurahman Yasin, ve Ali Ulvi. 2025. “Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 11 (1): 60-71. https://doi.org/10.53516/ajfr.1611711.
EndNote
Yiğit AY, Ulvi A (01 Haziran 2025) Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 11 1 60–71.
IEEE
[1]A. Y. Yiğit ve A. Ulvi, “Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme”, AOAD, c. 11, sy 1, ss. 60–71, Haz. 2025, doi: 10.53516/ajfr.1611711.
ISNAD
Yiğit, Abdurahman Yasin - Ulvi, Ali. “Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 11/1 (01 Haziran 2025): 60-71. https://doi.org/10.53516/ajfr.1611711.
JAMA
1.Yiğit AY, Ulvi A. Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme. AOAD. 2025;11:60–71.
MLA
Yiğit, Abdurahman Yasin, ve Ali Ulvi. “Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 1, Haziran 2025, ss. 60-71, doi:10.53516/ajfr.1611711.
Vancouver
1.Abdurahman Yasin Yiğit, Ali Ulvi. Kentsel planlama ve çevresel izleme için fotogrametri tabanlı ağaç modelleme. AOAD. 01 Haziran 2025;11(1):60-71. doi:10.53516/ajfr.1611711