YUKARI DİCLE HAVZASINDA FARKLI ARAZİ KULLANIMLARI ALTINDAKİ TOPRAKLARIN KARBON DEPOLAMA POTANSİYELLERİ
Öz
Organik karbonun toprakta zenginleşmesi, atmosferdeki C konsantrasyonunu azaltarak iklim değişikliği ile mücadelede geçerli bir stratejidir. Bu çalışmanın amacı, Yukarı Dicle Havzasında farklı arazi kullanımları altındaki topraklarının karbon depolama potansiyelinin belirlenmesi ve haritalanmasıdır. Yaklaşık 8700 km2'lik bir alanı kapsayan çalışma alanı 5 km X 5 km'lik gridlere ayrılmış ve her gridin köşe noktasının toplam 210 adet bozulmuş ve bozulmamış yüzey (0-20 cm) toprak örneği alınmıştır. Toprak özelliklerinin 5 km'den daha kısa mesafelerde değişkenliğini belirlemek amacıyla, birbirini izleyen iki kare gridin köşeleri arasında 250 m, 750 m ve 1750 m mesafelerden 42 toprak örneği daha alınmıştır. Toprak örneklerinin organik karbon ve hacim ağırlıkları belirlenmiş ve her nokta için karbon stoku hesaplanarak çalışma alanının toprak organik karbon stoku (TOKS) haritası hazırlanmıştır. Arazi kullanımlarının TOKS üzerine istatistiksel olarak önemli düzeyde etki ettiği belirlenmiştir. Çalışma alanında TOKS miktarı 8.06 ile 66.68 Mg ha-1 arasında değişmekte olup ortalama TOKS miktarı 30.33 Mg ha-1’dir. Farklı arazi kullanımları arasında en yüksek TOCS miktarı 44.33 Mg ha-1 ile ormanlık alanlarda iken en düşük TOCS miktarı ise 28.91 Mg ha-1 ile tarla bitkileri ekili alanlarda olduğu görülmüştür. Özellikle mera alanlarında aşırı otlatma ve tarım arazilerindeki geleneksel toprak işleme ile hasat atıklarının yakılması Yukarı Dicle Havzasında TOKS üzerinde olumsuz etki yaptığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, M., Celik, I., and Günal, H., 2018. Effects of long-term tillage systems on aggregate-associated organic carbon in the eastern Mediterranean region of Turkey. Eurasian Journal of Soil Science, 7(1), 51-58.
- Alvarez, C., Alvarez, C. R., Costantini, A., Basanta, M., 2014. Carbon and nitrogen sequestration in soils under different management in the semi-arid Pampa (Argentina). Soil and Tillage Research, 142, 25-31.
- Baker, J. M., Ochsner, T. E., Venterea, R. T., Griffis, T. J., 2007. Tillage and soil carbon sequestration—What do we really know? Agriculture, Ecosystems & Environment, 118(1-4), 1-5.
- Bayer, C., Martin-Neto, L., Mielniczuk, J., Pavinato, A., Dieckow, J., 2006. Carbon sequestration in two Brazilian Cerrado soils under no-till. Soil and tillage research, 86(2), 237-245.
- Blake GR, Hartge K.H., 1986. Bulk Density. Methods of Soil Analysis, Part 1, Soil Sci. Soc. Am., 363-376, Madison, WI, USA.
- Blanco-Canqui, H., Lal, R., 2008. No-tillage and soil-profile carbon sequestration: An on-farm assessment. Soil Science Society of America Journal, 72(3), 693-701.
- Budak, M., Gunal, H., Celik, I., Yildiz, H., Acir, N., Acar, M., 2018. Soil Quality Assesment Of Upper Tigris Basin. Carpathian Journal of Earth and Environmental Sciences, 13(1), 301-316.
- Büchi, L., Wendling, M., Amossé, C., Jeangros, B., Sinaj, S., Charles, R., 2017. Long and short-term changes in crop yield and soil properties induced by the reduction of soil tillage in a long-term experiment in Switzerland. Soil and Tillage Research, 174, 120-129.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mesut Budak
*
0000-0001-5715-1246
Türkiye
Hikmet Günal
Bu kişi benim
0000-0002-4648-2645
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
6 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
26 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
2 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 1