Ibn Rushd and Aristotle: The Journey of Philosophy to the West

Öz

This study examines Ibn Rushd (Averroes) not merely as a commentator on Aristotle but as a rationalist system-builder whose original contributions—such as the reason–revelation relationship and the theory of double truth—significantly shaped the course of philosophy. The aim is to analyze his intellectual legacy in terms of its place within the evolution of scholastic thought and its role in East–West philosophical interaction. Methodologically, the research evaluates Ibn Rushd’s Aristotelian commentaries alongside key works such as Fasl al-Maqāl and Tahāfut al-Tahāfut through contextual, conceptual, and comparative textual analysis. It further investigates his impact on the emergence of Latin Averroism and the methodological debates with scholastic philosophers such as Thomas Aquinas. The study concludes that Ibn Rushd’s view of reason and revelation as complementary dimensions of the same truth integrated Aristotelian epistemology into Islamic thought. This approach contributed to the institutionalization of rationalist thought in the medieval Latin world and laid the intellectual groundwork for the Renaissance and Enlightenment. Thus, Ibn Rushd is positioned as a lasting bridge in the philosophical dialogue between East and West, both in historical and contemporary contexts.

Anahtar Kelimeler

• Ibn Rushd (Averroes)
• Aristotle
• Scholastic philosophy
• Reason-revelation relationship
• Averroism

İbn Rüşd ve Aristoteles: Felsefenin Batıya Yolculuğu

Öz

Bu çalışma, İbn Rüşd’ü (Averroes) Batı felsefesi tarihinde yalnızca Aristoteles’in yorumcusu değil, akıl–vahiy ilişkisi ve çifte hakikat teorisi gibi özgün katkılarıyla rasyonalist bir sistem kurucusu olarak ele almaktadır. Amaç, onun felsefi mirasını skolastik düşüncenin evrimindeki yeri ve Doğu–Batı felsefi etkileşimindeki rolü açısından incelemektir. Yöntem olarak, İbn Rüşd’ün Aristoteles şerhleri ile Fasl el-Makāl ve Tehâfütü’t-Tehâfut gibi temel eserleri bağlamsal, kavramsal ve karşılaştırmalı analiz yoluyla değerlendirilmiş; Latin Averroizm’in oluşumu ve Thomas Aquinas gibi skolastik filozoflarla girilen metodolojik tartışmalar üzerinden etkileri analiz edilmiştir. Sonuç olarak, İbn Rüşd’ün akıl ve vahyi aynı hakikatin farklı düzeyleri olarak gören yaklaşımı, Aristotelesçi epistemolojiyi İslam düşüncesiyle bütünleştirmiştir. Bu yaklaşım, Orta Çağ Latin dünyasında rasyonalist düşüncenin kurumsallaşmasına katkı sağlamış, Rönesans ve Aydınlanma’ya giden entelektüel temeli hazırlamıştır. Böylece İbn Rüşd hem tarihsel hem de çağdaş bağlamda Doğu–Batı felsefi diyaloğunda kalıcı bir köprü olarak konumlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İbn Rüşd
• Aristoteles
• Skolastik Felsefe
• Akıl-vahiy ilişkisi
• Averroizm

Kaynakça

1. Aquinas, T. (2005). Summa Theologica (Cilt 5–800). Christian Classics.
2. Aristoteles. (1996). Metafizik (A. Arslan, Çev.). Sosyal Yayınlar.
3. Aristoteles. (2018). Ruh üzerine (Z. Özcan, Çev.). Sentez Yayınları.
4. Arıcan, M. K. (2008). İbn Rüşd'ün hakikat öğretisi: “Çifte hakikat” ve “hakikatin birliği” tartışması. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12(2), 225–252.
5. Belo, C. (2007). Chance and determinism in Avicenna and Averroes. Brill.
6. Butterworth, C. E. (1992). Averroes’ three short commentaries on Aristotle’s “Topics,” “Rhetoric,” and “Poetics”. State University of New York Press.
7. Butterworth, C. E. (1996). Averroes’ political philosophy. In C. E. Butterworth (Ed.), The political aspects of Islamic philosophy (ss. 201–232). Harvard University Press.
8. Davidson, H. A. (1992). Alfarabi, Avicenna, and Averroes, on intellect: Their cosmologies, theories of the active intellect, and theories of human intellect. Oxford University Press.

9. el-Merrâküşî, A. (1949). Kitâb al-Muʿjib fî talkhîṣ akhbâr al-Maghrib (R. Dozy, Ed.). Brill.
10. Fakhry, M. (2001). Averroes (Ibn Rushd): His life, works and influence. Oneworld.
11. Gazali. (2018). el-Munkız mine’d-dalal (O. Arpaçukuru, Çev.). Beyan Yayınları.
12. Gazali. (2021). Tehâfütü’l-felâsife (B. Karlığa, Çev.). Çağrı Yayınları.
13. Gilson, E. (1955). History of Christian philosophy in the Middle Ages. Random House.
14. Gutas, D. (2001). Greek thought, Arabic culture: The Graeco-Arabic translation movement in Baghdad and early Abbasid society (2nd–4th/8th–10th centuries). Routledge.
15. Hasse, D. N. (2016). Success and suppression: Arabic sciences and philosophy in the Renaissance. Harvard University Press.
16. Hyman, A., & Walsh, J. J. (1983). Philosophy in the Middle Ages: The Christian, Islamic, and Jewish traditions. Hackett Publishing.
17. İbn Rüşd. (1982). Telhîsü Kitâbu’l-Kıyâs (C. Cihami, Yay.). Beyrut.
18. İbn Rüşd. (1986). Tehâfütü’t-tehâfüt (Tutarsızlığın tutarsızlığı) (K. Işık & M. Dağ, Çev.). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Basımevi.
19. İbn Rüşd. (2012). Felsefe-din ilişkileri (Faslu’l-Makâl – el-Keşf an Minhâci’l-Edille) (S. Uludağ, Çev.). Dergâh Yayınları.
20. İbn Rüşd. (2018). Faslu’l-Makâl: Felsefe ve din uyumu (M. Uyanık, Çev.). Elis Yayınları.
21. Ivry, A. L. (1996). Averroes’ middle commentary on Aristotle’s De anima. In C. E. Butterworth (Ed.), The political aspects of Islamic philosophy (ss. 139–155). Harvard University Press.
22. Ivry, A. L. (2002). Averroes. In J. L. McGrew & R. C. Nash (Eds.), Great thinkers of the Western world (ss. 66–68). HarperCollins.
23. Jolivet, J. (1996). Medieval commentaries on Aristotle’s Categories. Brill.
24. Kogan, B. S. (1985). Averroes and the metaphysics of causation. State University of New York Press.
25. Kretzmann, N. (1998). The Cambridge history of later medieval philosophy. Cambridge University Press.
26. Kristeller, P. O. (1964). Renaissance thought and its sources. Columbia University Press.
27. Leaman, O. (1998). Averroes and his philosophy. Routledge.
28. Nasr, S. H. (2003). Science and civilization in Islam. Harvard University Press.
29. Sarıoğlu, H. (2018). İbn Rüşd. İSAM Yayınları.
30. Urvoy, D. (1991). Ibn Rushd (Averroes). Librairie Philosophique J. Vrin.
31. Wippel, J. F. (2000). The metaphysical thought of Thomas Aquinas: From finite being to uncreated being. Catholic University of America Press.
32. Wolfson, H. A. (1976). The philosophy of the kalam. Harvard University Press.
33. Zupko, J. (2003). John Buridan: Portrait of a fourteenth-century arts master. University of Notre Dame Press.