Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri

Emre Kabadayı

Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri

Öz

17. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti, “idari, ictimaî ve ekonomik” alanlardaki bozulmalardan dolayı merkeziyetçi yönetim melekelerini kaybetmiştir. Bu bunalımlı dönemde, kazâ ve vilayet yönetimlerinde, valilerin yerine âyan olarak bilinen mahallî otoriteler aktif olmuştur. Devlete bağlılığı bulunmayan bu mahallî otoriteler, 17. yüzyılın ortalarından, 19. yüzyıl başlarına kadar, devleti menfi yönde etkilemiştir. Ayanların aktif olduğu yerlerden biri de Bolu olup, bu bölgede birçok ayan bulunmaktadır. Kalınbacakoğlu bu âyanlarından biri olup, mahallî ihtilal çıkararak, devleti zor durumda bırakan âyanlardan farklı olarak devletin yanında durup, Bolu’ya ve ülkeye büyük hizmetlerde bulunmuştur. Bu çalışmada, ilk olarak âyanlar ve âyanlık kurumu hakkında umumî bir malumat verilerek, Bolu’nun bu devirdeki umumî ahvaline değinilmiştir. Akabinde, Kalınbacakoğlu’nun hayatı ve faaliyetleri ele alınarak, onu muteber kılan hizmetleri ile alakalı bilgi verilmiştir. Çalışma, Kalınbacakoğlu’nun ahfadı hakkında bilgi verilerek, tamamlanmıştır. Çalışmada bu plan dikkate alınarak, Kalınbacakoğlu’nun devlete olan fayda ve hizmetleri tetkik olunurken, devletin hizmetinde bulunan ayanların faaliyetlerine dair bazı ipuçları da verilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akdağ, M. (1975). “Osmanlı Tarihinde Âyanlık Düzeni Devri 1730-1839”. Tarih Araştırmaları Dergisi, C. VIII-XII, S. 14-23, Ankara, 51-61.
Baykal, B. S. (1964). “Ayanlık Müessesesinin Düzeni Hakkında Belgeler” . Belgeler, T.T.K. Yay., C:1, S:2, s. 221-225.
Bayraktar, D. (2009). Tanzimat‘ın İlk Yıllarında Bolu (Şer‘iye Sicilleri 1838-1850). Bolu: Bolu Halk Kültürünü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
BOA., A.}MKT.UM.., 192/53 BOA., A.}MKT.UM.., 304/79. BOA., A.}MKT.UM.., 366/27. BOA., A.}MKT.UM.., 56/16. BOA., C..ADL., 66-3987 BOA., C..DH.., 14-699. BOA., D..MKF.d..., 31628. BOA., HAT., 1008/42390 . BOA., HAT., 1233/48020. BOA., HAT., 1246-48333. BOA., HAT., 371/20385 . BOA., HAT., 689/33379. BOA., HAT., 907/39763. BOA., İ..DH.., 2-75. BOA., MVL., 465/11. BOA., MVL., 596/20. BOA., MVL., 628/3. BOA., NFS.d., 688. BOA., NFS.d., 9670 BOA., NFS.d., 9671 BOA.,TS.MA.e., 597-20.
Çadırcı, M. (1989). "Türkiye'de Kaza Yönetimi (1840-1876)". Belleten, C. 53, S. 206, 237-257.
Devellioğlu, F. (2015). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi Yay.
Ekin, Ü. (2017). “Klasik Dönemde Osmanlı İmparatorluğu’nda Karayolu Ulaşımını ve Nakliyatı Etkileyen Faktörler (1500-1800)”. Belleten, C. 81, S. 291, Ankara, 387-418.
Haskan, M. N. (2001). Yüzyıllar Boyunca Üsküdar. İstanbul: Üsküdar Yayınları, C. 1.

İnalcık, H. (2016). Devlet-i 'Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar IV, Âyânlar, Tanzimat, Meşrutiyet. İstanbul: Türkiye İşbankası Yayınları.
Konrapa, M. Z. (1960). Bolu Tarihi. Bolu: Bolu Vilayet Matbaası.
Konukçu, E. (2006). "Cumhuriyetin İlk Bolu Valisi Ahmed Fahreddin". Atatürk Dergisi, C. 1, S. 1, 1-23.
Kutluoğlu, M. H. (2002). “Kavalalı Mehmed Ali Paşa”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.XXV, Ankara, 62-65.
Mert, Ö. (1991). “Âyan”. DİA, 4, İstanbul, 195-198.
Mithat Kemal. (2008). Âyanlar Devrinde Bolu, Haz. Hamdi Birgören. Bolu: Bolu Belediyesi Bolu Araştırmaları Merkezi.
Özcan, A. (1999). ‘‘Istabl’’. DİA, C. 19, İstanbul, 203-206.
Özkaya, Y. (1963). “1750-1800 Arasında Bolu’nun Sosyal Durumuna Kısa Bir Bakış”. Çele, C. I S. 3, 10-12.
Özkaya, Y. (1969). “II. Mahmut Döneminde Bolu‟da Askeri Düzen ve Âyanlık Ġddiaları”. A.Ü.D.T.C.F. Dergisi, C XXIV, S 3-4, Ankara , 1853-1866.
Özkaya, Y. (1994). Osmanlı İmparatorluğunda Ayanlık. Ankara: TTK Yay.
Pakalın, M. Z. (1993). Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, C. I. . İstanbul: MEB Yayınları.
Uzunçarşılı, İ. H. (1937). ”Kastamonu’da Tahmiscioğlu Vak’ası”. Tarih Semineri Dergisi, İstanbul, 139-152.
Ünlü, A. R. (1925). "Tarih Boyunca Gerede", Gerede Tarih ve Kültür Ansiklopedisi I (Sadeleştiren: Hacı Ömer Cevahircioğlu, Yayınlayan: Adem Çevik). İstanbul: Adem Gerede Yayınları.
Üstünel Gül, S. (2015). TBMM Bolu Mebusu Mehmet Şükrü Gülez (1920-1939). Bolu: Bamer Yayınları.
Akif Kalınbaçoğlu ile Yapılan Görüşme, Bolu, 12.10.2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Emre Kabadayı ^*
0000-0003-0675-4148
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

31 Ocak 2022

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 13

IZ

https://izlik.org/JA24KA42PY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kabadayı, E. (2022). Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 7(13), 40-59. https://izlik.org/JA24KA42PY

AMA

1.Kabadayı E. Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri. AKAR. 2022;7(13):40-59. https://izlik.org/JA24KA42PY

Chicago

Kabadayı, Emre. 2022. “Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri”. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi 7 (13): 40-59. https://izlik.org/JA24KA42PY.

EndNote

Kabadayı E (01 Nisan 2022) Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi 7 13 40–59.

IEEE

[1]E. Kabadayı, “Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri”, AKAR, c. 7, sy 13, ss. 40–59, Nis. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24KA42PY

ISNAD

Kabadayı, Emre. “Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri”. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi 7/13 (01 Nisan 2022): 40-59. https://izlik.org/JA24KA42PY.

JAMA

1.Kabadayı E. Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri. AKAR. 2022;7:40–59.

MLA

Kabadayı, Emre. “Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri”. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, c. 7, sy 13, Nisan 2022, ss. 40-59, https://izlik.org/JA24KA42PY.

Vancouver

1.Emre Kabadayı. Dörtdivan Âyanı Kalınbacakoğlu İsmail Ağa’nın Faaliyetleri. AKAR [Internet]. 01 Nisan 2022;7(13):40-59. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24KA42PY