Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği
Öz
Bu çalışma, Küre Dağları Milli Parkı’nda yetişen göknar (Abies nordmanniana subsp. equi-trojani), karaçam (Pinus nigra) ve sarıçam (Pinus sylvestris) türlerinin yetişme koşullarının bulunduğu alanlardan alınan örnekler üzerinde iklimsel faktörlerin yıllık halka gelişimine etkilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Küre Dağları Millî Parkı, Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan, 37.753 hektarlık bir alanı kapsayan, zengin flora ve fauna türleriyle ekosistem çeşitliliği sunan, dikkat çekici önemli bir koruma alanıdır. Çalışma kapsamında milli park sınırları içerisinde, belirlenen türlerin optimum yetişme koşullarından artım burguları kullanılarak çift yönlü örnekler alınmıştır. Alınan örneklerin yıllık halka genişlikleri ölçüldükten sonra örneklerin eşleştirme işlemleri yapılmış, ölçüm hataları giderilmiş, güvenirlilikleri doğrulanmış ve standardize edilmiş yöre kronolojileri oluşturulmuştur. İklim-halka ilişkilerinin saptanmasında tepki fonksiyonları tüm yöre kronolojileri için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Analizlerde 0,5° x 0,5° çözünürlüklü gridli sıcaklık ve yağış verileri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar milli parkın optimum yetişme koşullarından oluşturulan tüm yöre kronolojilerinde, kış sıcaklıklarının halka gelişimini pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Mayıs ayındaki sıcaklık artışı ise yıllık halka gelişimini negatif yönde etkilemektedir ve KMGO yöresi için bu ilişki istatistiksel açıdan anlamlıdır. Ayrıca, tüm yöre kronolojilerinde Mart-Temmuz döneminde yaz yağışlarının artması halka gelişimi üzerinde pozitif yönlü bir etki yapmaktadır. Özellikle Temmuz ayı yağışları ile tüm yöre kronolojileri için yıllık halka genişliği arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
123Y421
Kaynakça
- Akkemik, Ü. (2004). Dendrokronoloji. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayını (in Turkish). İstanbul.
- Alkan, İ. ve İrdem, C. (2023). The effect of climate on tree-ring of fir, spruce and scots pine in Karçal Mountains . Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 24(1), 206-217. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1246843.
- Biondi, F. ve Waikul, K. (2004). Dendroclım (2002) A Ccc program for statistical calibration of climate signals in tree-ring chronologies. Comp. Geosci., 30: 303–311.
- Bozkurt, A., Şahan, E. A. ve Köse, N. (2021) Growth responses of Pinus sylvestris L. to climate from the southeastern limit of its natural distribution area, Turkey. Dendrochronologia, 70. https://doi.org/10.1016/j.dendro.2021.12589.
- Dağdeviren, N. (2002). Kazdağları’nda doğal yetişen gymnosperm taksonları üzerinde dendrokronolojik araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Yüksek Lisans Tezi).
- Dağdeviren, N., Akkemik, Ü. ve Dalfes, H. N., (2004), Dendroklimatolojik analizlerde tepki fonksiyonunun kullanımı. İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, Seri B, 54(2).
- Doğan, M. (2014). Sandıras Dağı'nda (Muğla) fiziki coğrafya ve dendroklimatoloji araştırmaları. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitisü (Doktora Tezi).
- Doğan, M. ve Köse, N. (2019). Influence of climate on radial growth of black pine on the mountain regions of southwestern turkey. Plants, 8(8). doi:10.3390/plants808027.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türkiye Fiziki Coğrafyası
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
27 Aralık 2024
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
26 Kasım 2024
Kabul Tarihi
27 Aralık 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 1-2
APA
Atay, S., & İrdem, C. (2024). Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği. Akademi Karabük Dergisi, 8(1-2), 127-138. https://izlik.org/JA52GB86DA
AMA
1.Atay S, İrdem C. Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği. AKADER. 2024;8(1-2):127-138. https://izlik.org/JA52GB86DA
Chicago
Atay, Selinay, ve Cemil İrdem. 2024. “Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği”. Akademi Karabük Dergisi 8 (1-2): 127-38. https://izlik.org/JA52GB86DA.
EndNote
Atay S, İrdem C (01 Aralık 2024) Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği. Akademi Karabük Dergisi 8 1-2 127–138.
IEEE
[1]S. Atay ve C. İrdem, “Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği”, AKADER, c. 8, sy 1-2, ss. 127–138, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52GB86DA
ISNAD
Atay, Selinay - İrdem, Cemil. “Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği”. Akademi Karabük Dergisi 8/1-2 (01 Aralık 2024): 127-138. https://izlik.org/JA52GB86DA.
JAMA
1.Atay S, İrdem C. Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği. AKADER. 2024;8:127–138.
MLA
Atay, Selinay, ve Cemil İrdem. “Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği”. Akademi Karabük Dergisi, c. 8, sy 1-2, Aralık 2024, ss. 127-38, https://izlik.org/JA52GB86DA.
Vancouver
1.Selinay Atay, Cemil İrdem. Küre Dağları Milli Parkı’nda Optimum Yetişme Koşulları İçin İklimsel Faktörlerin Çap Artımına Etkisi: Göknar, Karaçam ve Sarıçam Örneği. AKADER [Internet]. 01 Aralık 2024;8(1-2):127-38. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52GB86DA