Derleme

Yutma ve Kognitif Fonksiyonların İlişkisi

Cilt: 10 Sayı: 2 1 Mayıs 2024
PDF İndir
TR EN

Yutma ve Kognitif Fonksiyonların İlişkisi

Öz

Kognitif fonksiyonlar; bilgi edinme, saklama ve kullanmayı sağlayan önemli beyin işlevlerindendir. Tüm vücut fonksiyonları gibi yutma fonksiyonunun düzenlenmesi ve ayarlanmasında kognitif fonksiyonlar önemli rol almaktadır. Bu sayede birey, besin ve çevreye ait özellikler algılanıp yordanmakta ve değişen koşullara uyum sağlanarak yutma güvenli şekilde gerçekleştirilmektedir. Özellikle görsel algılama, oryantasyon, dikkat, hafıza ve yürütücü işlevleri içeren temel kognitif fonksiyonlar etkin ve güvenli yutma için gereklidir. Yutma fonksiyonu yutma öncesi faz, oral hazırlık, farengeal ve özofageal faz olarak incelenmektedir. Yutma öncesi faz ve oral hazırlık fazında kognitif fonksiyonlara daha fazla ihtiyaç duyulmakla birlikte tüm yutma sürecinde farklı düzeylerde kognitif fonksiyona ihtiyaç olmaktadır. Kognitif bozuklukların yutma bozukluğu ile ilişkisi kognitif fonksiyonların etkilendiği Alzheimer, demans ve inme gibi durumlarda açıkça görülmektedir. Kognitif fonksiyonlar ile yutma fonksiyonu ilişkisini inceleyen daha fazla çalışmaya ve bu çalışmalar doğrultusunda yutma bozukluğu rehabilitasyonunda yeni yaklaşımlara ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Kar SK, Jain M. Current understandings about cognition and the neurobiological correlates in schizophrenia. J Neurosci Rural Pract. 2016;7(03):412-8.
  2. 2. Rudney JD, Ji Z, Larson CJ. The prediction of saliva swallowing frequency in humans from estimates of salivary flow rate and the volume of saliva swallowed. Arch Oral Biol. 1995;40(6):507-512.
  3. 3. Ertekin C. Voluntary versus spontaneous swallowing in man. Dysphagia. 2011;26(2):183-92.
  4. 4. Vesey S. Dysphagia and quality of life. Br J Community Nurs. 2013;18(Sup5):S14-S9.
  5. 5. Lang IM. Brain stem control of the phases of swallowing. Dysphagia. 2009;24(3):333-48.
  6. 6. Thexton A, Crompton A. The control of swallowing. The scientific basis of eating Frontiers of Oral Biology. 1998;9:168-222.
  7. 7. Suzuki M, Asada Y, Ito J, Hayashi K, Inoue H, Kitano H. Activation of cerebellum and basal ganglia on volitional swallowing detected by functional magnetic resonance imaging. Dysphagia. 2003;18(2):71-77.
  8. 8. Rajmohan V, Mohandas E. The limbic system. Indian J Psychiatry. 2007;49(2):132-139.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

10 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

1 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2022

Kabul Tarihi

20 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

Vancouver
1.Sena Nur Begen, Selen Serel Arslan. Yutma ve Kognitif Fonksiyonların İlişkisi. Akd Tıp D. 01 Mayıs 2024;10(2):381-9. doi:10.53394/akd.1192565