Türkiye’de Köy Enstitülerine Yönelik Çalışmaların Sistematik İncelemesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de Köy Enstitüleri alanına yönelik yapılan 1977-2021 yılları arasındaki lisansüstü çalışmalar ile 1960-2021 yılları arasında Tr Dizin makaleleri çalışmaları belirli ölçütlere göre incelemektir. Araştırma, sistematik inceleme yaklaşımları arasında yer alan tarama modellerinden betimsel tarama modeline göre yürütülmüştür. Çalışmanın evreni, literatür taraması sonucu ölçütlere uyan 104 adet yüksek lisans tezi ile 67 adet makaleden oluşmaktadır. Araştırmanın analizinde sistematik inceleme yaklaşımı türleri arasında yer alan betimsel içerik analizi ile tematik içerik analizi (meta-sentez) kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen çalışmaların betimsel içerik analizinde ve tematik içerik analizinde (meta-sentez) literatür taranarak araştırmacılar tarafından hazırlanan bilgi formu kullanılmıştır. Makaleler ve lisansüstü tezler arasında bir bütünlük olması için kodlamalar ve sınıflamalar yapılmıştır. Sistematik derlemeye dahil edilen çalışmalardan 11 kavramsal kategori ve 176 kod elde edilmiştir. Belirlenen kategoriler, yayınlandığı yıllar, düzeyleri, yayınlandığı yerler, türler ve konu alanlarına göre analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre son yıllarda köy enstitüleri ile ilgili yapılan lisansüstü çalışmalar artarken makalelerde inişli çıkışlı bir araştırma grafiği belirlenmiştir. Köy enstitüleri ile ilgili yapılan 104 lisansüstü tez çalışmasından 16’sı doktora tezi iken 88 tanesi yüksek lisans tezi olarak belirlenmiştir. TR Dizinde yer alan makalelerin ise 45 tanesi araştırma makalesi iken 22 tanesi derleme makaledir. Köy enstitüleri ile ilgili lisansüstü tezler 44 farklı üniversitede, 15 farklı alanda ve 24 farklı konu alanında gerçekleştirilmiştir. Tr Dizinde yer alan makaleler ise 35 farklı dergide ve 27 farklı konu alanında gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Köy Enstitüleri
• Lisansüstü Tezler
• TR Dizin Makaleler
• Betimsel içerik analizi
• Sistematik derleme

A Systematic Analysis of Studies on Village Institutes in Türkiye

Abstract

The purpose of this research is to examine the postgraduate studies in the field of Village Institutes in Turkey between 1977-2021 and the studies in Tr Index articles between 1960-2021 according to certain criteria. The research was carried out according to the descriptive survey model, which is one of the systematic review approaches. The universe of the study consists of 104 master's theses and 67 articles that meet the criteria as a result of the literature review. In the analysis of the research, descriptive content analysis and thematic content analysis (meta-synthesis), which are among the types of systematic review approaches, were used. In the descriptive content analysis and thematic content analysis (meta-synthesis) of the studies included in the research, the information form prepared by the researchers was used by scanning the literature. Codings and classifications were made to ensure integrity between the articles and postgraduate theses. 11 conceptual categories and 176 codes were obtained from the studies included in the systematic review. The determined categories were analyzed according to the years of publication, levels, places of publication, genres and subject areas. According to the findings obtained from the research, while postgraduate studies on village institutes have increased in recent years, a fluctuating research graph has been determined in the articles. While 16 of the 104 postgraduate thesis studies on village institutes were doctoral theses, 88 of them were determined as master's theses. While 45 of the articles in the TR index are research articles, 22 of them are review articles. Postgraduate theses on village institutes were carried out in 44 different universities, in 15 different fields and in 24 different subject areas. The articles in the Tr Index were published in 35 different journals and in 27 different subject areas.

Keywords

• Village Institutes
• Postgraduates theses
• TR Index Articles
• Descriptive content analysis
• Systematic review

Kaynakça

1. Ada, S., & Baysal, Z. N. (2013). Pedagojik-Androgojik Formasyon ve Türkiye'de Öğretmen Yetiştirme (1. Baskı). Pegem Akademi Yayınları.
2. Akandere, O., & Esen, S. (2021). Köy Enstitülerinde İş ve Üretim Odaklı Eğitim, Küme Çalışmaları ve İmece. Atatürk Yolu Dergisi(68), 25-49.
3. Akay, M. (2017). Köy Enstitülerinde Yetişen Kadın Öğretmenlerin Türk Toplumuna Etkileri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
4. Akkutay, Ü. (1996). Milli Eğitimde Yabancı Uzman Raporları. Avni Akyol Kültür ve Eğitim Ümit Vakfı.
5. Akyüz, Y. (2020). Türk Eğitim Tarihi (33. Baskı). Pegem Akademi Yayınları.
6. Apaydın, T., Aydoğan, M., Altunya, N., Başaran, İ. E., & Gazalcı, M. (2000). Dünyaya Örnek Bir Eğitim Uygulaması "Köy Enstitüleri" (1. Basım). TÜSES Yayınları.
7. Ayaz, M. F., Oral, B., & Söylemez, M. (2015). Türkiye’de öğretmen eğitimi ile ilgili yapılmış lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi. Ilkogretim Online, 14(2), 787-802.
8. Aydın, B. M. (2013). Köy Enstitüleri ve Toplum Kalkınması (2. Baskı). Anı Yayıncılık.

9. Başgöz, İ. (1995). Türkiye'nin Eğitim Çıkmazı ve Atatürk (1. Baskı). T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
10. Creswell, J. W. (2020). Eğitim Araştırmaları: Nicel ve Nitel Araştırmanın Planlanması, Yürütülmesi ve Değerlendirilmesi (H. Ekşi, Çev. Ed.; 3. baskı). EDAM Yayınları.
11. Çakmak, F. (2007). Kuruluşundan Kapatılışına Kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi İçerisinde Köy Enstitülerin Yönelik Muhalefet. ÇTTAD, VI(15), 221-250.
12. Çukur, D. (2008). Köy Enstitüleri eğitim modelinin hedeflediği insan tipi ve Türkiye’de yapılmış tezlerde Köy Enstitüleri. Toplum ve Demokrasi Dergisi, 2(4), 151-162.
13. Esen, S., & Akandere, O. (2021). Köy Enstitülerinde Kız Öğrenciler (Alınma Süreçleri, Eğitimleri ve Meslek Hayatları). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 21(43), 807-847.
14. Dere, İ., & Ateş, Y. (2023). Studies on literacy skills in social studies education: A systematic literature review (1996-2020). Scandinavian Journal of Educational Research, 67(3), 360-376.
15. Gough, D. (2007). Weight of evidence: a framework for the appraisal of the quality and relevance of evidence. Research papers in education, 22(2), 213-228.
16. Gümüşoğlu, F. (2019). Sözlü ve Yazılı Belgeler Işığında Cılavuz Köy Enstitüsü (3. Basım). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
17. Güven, İ. (2018). Türk Eğitim Tarihi (7. Baskı). Pegem Akademi Yayınları.
18. Kaplan, M. (2002). Aydınlanma Devrimi ve Köy Enstitüleri (1. Baskı). T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları. Kapluhan, E. (2012). Atatürk Dönemi Eğitim Seferberliği ve Köy Enstitüleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 26, 172-194.
19. Karagöz, S. (2005). Kayseri-Zincidere Köy Muallim Mektebi (1926-1932)'nin Türkiye'de öğretmen yetiştirme tarihi içindeki yeri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Erciyes Üniversitesi.
20. Kartal, S. (2008). Toplum Kalkınmasında Farklı Bir Eğitim Kurumu: Köy Enstitüleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 23-36.
21. Kılıç, F. (2019). Atatürk Dönemi Eğitim Tarihi. M. Kılınç & S. Keçeci Kurt (Ed.), Türk Eğitim Tarihi içinde, (ss. 193-214). Pegem Akademi Yayınları.
22. Kirby, F. (2015). Türkiye'de Köy Enstitüleri (6. Baskı). Tarihçi Kitabevi.
23. Kitchenham, B. (2004). Procedures for performing systematic reviews. Keele, UK, Keele University, 33, 1-26.
24. Koç, N. (2013). Türk Kültür Tarihi İçerisinde Köy Enstitüleri (1. Baskı). İdeal Kültür Yayıncılık.
25. Koç, N. (2020). Türkiye’de “Köy Enstitüleri” konusunda yapılmış lisansüstü tezlerin nicelik ve nitelik yönleriyle değerlendirilmesi (2010’a kadar). Tarihyazımı, 2(1), 13-36.
26. Koç, N. (2021a). Türkiye’de “Köy Enstitüleri” konusunda yapılmış lisansüstü tezlerin nicelik ve nitelik yönleriyle değerlendirilmesi II (2010-2015). Tarihyazımı, 3(2), 222-239.
27. Koç, N. (2021b). Türkiye’de “Köy Enstitüleri” Konusunda Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Nicelik ve Nitelik Yönleriyle Değerlendirilmesi III (2016-2019). Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi, 4(2), 29-54.
28. Madigan, D. (2002). Descriptive modeling. www.stat.columbia.edu/~madigan/DM08/descriptive.ppt.pdf Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2019). Genişletilmiş Bir Kaynak Kitap: Nitel Veri Analizi (S. A. Altun & A. Ersoy, Ed. 3. baskı). Pegem Akademi.
29. Öztürk, C. (1998). Türkiye'de Dünden Bugüne Öğretmen Yetiştiren Kurumlar (1. Baskı). Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Yayınları.
30. Sallan Gül, S., Alican, A., & Gümüşoğlu, F. (2015). Cumhuriyetin Aydınlanma Sembolleri: Kadınlar ve Köy Enstitüleri. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10-11, 89-114.
31. Şahin, M. (1992). Bir halk eğitim çalışması örneği olarak millet mektepleri. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 1(2), 213-234.
32. Şahin, M. (1995). Türkiye de köye öğretmen yetiştirme model önerileri, uygulamaları ve değerlendirmeler (Tarihi gelişim). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 2(4-5), 45-61.
33. Şahin, M. (1998). Türkiyede öğretmen yetiştirme politikalarında yabancı eğitim uzmanların etkisi. Milli Eğitim, (137), 91-99.
34. Şahin, M., Çetinoğlu, A., & Ayvaz, S. (2013). Türkiye'de öğretmen eğitiminin tarihçesi ile ilgili tezler üzerine bir değerlendirme. Journal of International Social Research, 6(27), 494-504.
35. TBMM Zabıt Ceridesi. (1940). Köy Enstitüleri Kanunu.
36. Türkoğlu, P. (2020). Tonguç ve Enstitüleri (8. Baskı). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
37. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
38. Yıldız, N., & Akandere, O. (2017). Köy Enstitülerinin İdeolojik Yapısı. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, XVII/35, 275-316.