Dijital Çağda Haber: İnsan ve Yapay Zeka Üretimi Haber İçeriklerinin Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Bu çalışma, dijital çağda insan ve yapay zeka tarafından üretilen haber içeriklerinin karşılaştırmalı analizini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Dijital habercilikteki hızlı teknolojik gelişmeler ve artan kullanıcı etkileşimi, habercilik pratiğini köklü bir biçimde dönüştürmüştür. Araştırma, insan editörlerin ve yapay zekanın rollerinin nasıl farklılaştığını ve bu farklılıkların habercilik üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemektedir. Nitel içerik analizi yaklaşımının kullanıldığı araştırmada Türkiye'nin kamu yayıncısı olan TRT Haber’in internet sitesinden seçilen 10 farklı haber üzerinde çalışma yapılmıştır. İnsan editörler tarafından üretilen haberler ile Open AI'nin GPT-4o modeli kullanılarak oluşturulan yapay zeka haberleri, belirli kriterler üzerinden sistematik bir şekilde karşılaştırılmıştır. Analiz, haber formatına uygunluk, içerik kalitesi, kaynak kullanımı ve haber değerleri gibi unsurları kapsamaktadır. Araştırma bulguları, insan editörler tarafından üretilen haberlerin genellikle daha derinlemesine bir bağlam sunduğunu, etik standartlara daha fazla uyum sağladığını ve güvenilir kaynaklara atıfta bulunma konusunda daha başarılı olduğunu ortaya koymuştur. Öte yandan yapay zeka tarafından üretilen haberler, hızlı ve verimli bir içerik oluşturma kapasitesine sahip olmakla birlikte, bağlamdan yoksunluk ve yüzeysellik gibi dezavantajlar taşımaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, dijital habercilikte insan ve yapay zeka etkileşiminin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamakta ve gelecekteki araştırmalar için önerilerde bulunmaktadır. Yapay zeka ve insan editörlerin iş birliğinin habercilik pratiğinin kalitesini artıracağı ve okuyucuların güvenini pekiştireceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Habercilik
• Yapay Zeka
• Yapay Zeka Haberciliği
• Dijital Medya
• Gazetecilik

News in the Digital Age: Comparative Analysis of Human and AI Generated News Content

Öz

This study aims to conduct a comparative analysis of news content produced by humans and artificial intelligence in the digital age. The rapid technological advancements in digital journalism and the increasing user engagement have fundamentally transformed journalistic practices. The research delves into how the roles of human editors and artificial intelligence differ and the implications of these differences on journalism. In the research utilizing the qualitative content analysis approach, a study was conducted on ten different news articles selected from the website of TRT Haber, Türkiye's public broadcaster. The news produced by human editors was systematically compared with the news generated by Open AI's GPT-4o model based on specific criteria. The analysis encompasses elements such as compliance with news format, content quality, source utilization, and news values. The findings of the research reveal that news produced by human editors generally offers a more in-depth context, demonstrates greater compliance with ethical standards, and is more successful in referencing reliable sources. Conversely, while news generated by artificial intelligence possesses the capacity for rapid and efficient content creation, it is accompanied by disadvantages such as a lack of context and superficiality. In conclusion, this study emphasizes the necessity of enhancing the interaction between humans and artificial intelligence in digital journalism and provides recommendations for future research. It is concluded that the collaboration between artificial intelligence and human editors will enhance the quality of journalistic practice and reinforce the trust of readers.

Anahtar Kelimeler

• Digital Journalism
• Artificial Intelligence
• Artificial Intelligence Journalism
• Digital Media
• Journalism

Kaynakça

1. Aydın, B., & İnce, M. (2024). Can Artificial Intelligence Write News: A Research on Determining The Effect of Artificial Intelligence on News Writing Practice. Intermedia International E-journal, 11(20), 24-41.
2. Böyük, M. (2024). Artificial Intelligence Journalism: An Enquiry within the Framework of News Values and Ethical Principles. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 67, 142-160.
3. Bradshaw, P. (2013). The online journalism handbook: Skills to survive and thrive in the digital age. Routledge.
4. Broussard, M., Diakopoulos, N., Guzman, A. L., Abebe, R., Dupagne, M., & Chuan, C.-H. (2019). Artificial Intelligence and Journalism. Journalism & Mass Communication Quarterly, 96(3), 673-695. https://doi.org/10.1177/1077699019859901
5. Bulut, S. (2020). Dijital Çağda Medya: Makine Öğrenmesi, Algoritmik Habercilik Ve Gazetecilikte İşlevsiz İnsan Sorunsalı. Selçuk İletişim, 13(1), 294-313.
6. Carlson, M. (2016). Automated journalism: A posthuman future for digital news? İçinde The Routledge companion to digital journalism studies (ss. 226-234). Routledge. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315713793-23/automated-journalism-matt-carlson
7. Clerwall, C. (2014). Enter the Robot Journalist: Users’ perceptions of automated content. Journalism Practice, 8(5), 519-531. https://doi.org/10.1080/17512786.2014.883116
8. Cohn, D. (2024, Ocak 5). How AI will reshape journalism’s narrative in 2024. Poynter. https://www.poynter.org/commentary/2024/how-ai-will-reshape-journalisms-narrative-in-2024/

9. Deuze, Ma. (2003). The Web and its Journalisms: Considering the Consequences of Different Types of Newsmedia Online. New Media & Society, 5(2), 203-230. https://doi.org/10.1177/1461444803005002004
10. Diakopoulos, N. (2019). Automating the news: How algorithms are rewriting the media. Harvard University Press.
11. Diakopoulos, N., Cools, H., Helberger, N., Li, C., Kung, E., & Rinehart, A. (2024). Generative AI in Journalism: The Evolution of Newswork and Ethics in a Generative Information Ecosystem. https://dare.uva.nl/search?identifier=9a0679dd-7bf8-4e01-9ba0-ba10409afe80
12. Dörr, K. N. (2016). Mapping the field of Algorithmic Journalism. Digital Journalism, 4(6), 700-722. https://doi.org/10.1080/21670811.2015.1096748
13. Graefe, A. (2016). Guide to automated journalism. https://core.ac.uk/download/pdf/161457017.pdf
14. Hermida, A. (2010). Twıttering The News: The emergence of ambient journalism. Journalism Practice, 4(3), 297-308. https://doi.org/10.1080/17512781003640703
15. Kortak, İ. Y. (2022). Yapay Zekâ Ve Haber İlişkisine Kullanıcı Gözünden Bakmak: Sosyal Medyada Robot Haber Spikerlerine Gelen Yorumların İncelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 699-710.
16. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology. Sage publications. Newman, N. (2011). Mainstream media and the distribution of news in the age of social media. https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:94164da6-9150-4938-8996-badfdef6b507
17. O’Neil, C. (2016). Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases Inequality and Threatens Democracy (1st edition). Crown.
18. O’reilly, T. (2007). What is Web 2.0: Design patterns and business models for the next generation of software. Communications & strategies, 1, 17.
19. Pavlik, J. (2001). Journalism and New Media. Columbia University Press. https://doi.org/10.7312/pavl11482 Reuters Institute for the Study of Journalism. (2024). Reuters Institute for the Study of Journalism. AI and the Future of News. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/ai-journalism-future-news
20. Sarısakaloğlu, A. (2021). Framing discourses in Turkish news coverage regarding artificial intelligence technologies’ prospects and challenges. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 37, 20-38.
21. Singer, J. B. (2005). The political j-blogger: ‘Normalizing’ a new media form to fit old norms and practices. Journalism, 6(2), 173-198. https://doi.org/10.1177/1464884905051009
22. Şayir, O. (2022). İnternet Haberciliğinde Yapay Zeka Gazeteciliğinin Eşik Bekçiliği Açısından İncelenmesi. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 117-134.
23. Thurman, N., & Schifferes, S. (2015). The future of personalization at news websites: Lessons from a longitudinal study. İçinde The Future of Journalism: Developments and Debates (ss. 198-213). Routledge. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315678962-18/future-personalization-news-websites-neil-thurman-steve-schifferes
24. Tiwari, S. (2024). The Role Of Artificial Intelligence In Automated Journalism: Transforming News Production. 12(5).
25. TRT Haber. (2024a, Temmuz 17). Dünyanın ‘en nadir’ balinası, Yeni Zelanda’da karaya vurdu. https://www.trthaber.com/haber/cevre/dunyanin-en-nadir-balinasi-yeni-zelandada-karaya-vurdu-868762.html
26. TRT Haber. (2024b, Temmuz 25). YKS tercih dönemi başladı. https://www.trthaber.com/haber/egitim/yks-tercih-donemi-basladi-870092.html
27. TRT Haber. (2024c, Temmuz 30). Meta, Texas’taki biyometrik veri davasında 1,4 milyar dolar ödeyecek. https://www.trthaber.com/haber/bilim-teknoloji/meta-texastaki-biyometrik-veri-davasinda-14-milyar-dolar-odeyecek-870878.html
28. TRT Haber. (2024d, Ağustos 1). Yeşilçam’ın usta yönetmeni Günay Kosova vefat etti. https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/yesilcamin-usta-yonetmeni-gunay-kosova-vefat-etti-871130.html
29. TRT Haber. (2024e, Ağustos 2). Başıboş köpeklere yönelik kanun Resmi Gazete’de. https://www.trthaber.com/haber/guncel/basibos-kopeklere-yonelik-kanun-resmi-gazetede-871288.html
30. TRT Haber. (2024f, Ağustos 5). 100 yıllık tarım aletleriyle buğday hasadı. https://www.trthaber.com/haber/turkiye/100-yillik-tarim-aletleriyle-bugday-hasadi-871696.html
31. TRT Haber. (2024g, Ağustos 5). 2025 yılı hac ön kayıt ve kayıt yenileme işlemleri başladı. https://www.trthaber.com/haber/gundem/2025-yili-hac-on-kayit-ve-kayit-yenileme-islemleri-basladi-871608.html
32. TRT Haber. (2024h, Ağustos 6). Galler’de bir ilk: Eluned Morgan başbakan seçildi. https://www.trthaber.com/haber/dunya/gallerde-bir-ilk-eluned-morgan-basbakan-secildi-871870.html
33. TRT Haber. (2024i, Ağustos 6). Posta veya hızlı kargoyla gelen eşyada kıymet bedeli belirlendi. https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/posta-veya-hizli-kargoyla-gelen-esyada-kiymet-bedeli-belirlendi-871838.html
34. TRT Haber. (2024j, Ağustos 13). Afrika Birliği, maymun çiçeği salgınına karşı kıta genelinde acil durum ilan etti. https://www.trthaber.com/haber/saglik/afrika-birligi-maymun-cicegi-salginina-karsi-kita-genelinde-acil-durum-ilan-etti-872761.html