Siyasal İletişim, Dijital Aktivizm ve Sosyal Medya Kullanımı Kavramlarına Yönelik Bibliyometrik Bir İnceleme

Öz

İnternet kullanımının yaygınlaşması, internetin bir kamusal alan olarak tartışılması, sosyal medya platformlarının gelişmesi ve toplumsal hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi, siyasal iletişim dinamiklerini dönüştüren bir süreci başlatmıştır. Siyasal iletişim, günümüzde internet aracılı iletişimden ayrı konumlandırılamayacak bir boyuta ulaşmıştır. Özellikle sosyal medya üzerinden başlayan toplumsal hareketler, yakın dönemdeki siyasal gelişmelere yön vermiş, siyasal iletişim, dijital aktivizmle tanışmıştır. Sosyal medyanın sürekli gelişen potansiyeli, siyasal gelişmelerin yoğunluğu ve dijital aktivizmden beslenen toplumsal hareketlerin örneklerinin artması, bu kavramların bilimsel zeminde ne derece yer aldıklarına dair bir merak oluşturmaktadır. Kavramların birlikte yer aldığı çalışmalara dair sistemli bir bakış açısı getirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu problemden hareketle bu çalışmada, siyasal iletişim dijital aktivizm ve sosyal medya kullanımı kavramlarına dair, 2013-2023 yılları arasındaki bilimsel yayınların verisi, Scopus veri tabanından alınarak bibliyometrik analiz yoluyla incelenmiştir. Veriler tablolaştırılmış, VOSviewer programı ile görselleştirilmiştir. Bu doğrultuda siyasal iletişim dijital aktivizm ve sosyal medya kavramlarını konu alan çalışma sayıları, en çok atıf alan yazarlar, en çok atıf alan yayınlar, en fazla yayın yapan dergiler, en fazla yayın yapan üniversiteler, en çok yayın yapan ülkeler ve en sık kullanılan anahtar kelimeler belirlenmiştir. İlgili kavramlara yönelik en fazla atıf alan yazar Paolo Gerbaudo (n=214) olarak tespit edilmiştir. Kavramlara yönelik en fazla atıfa sahip ülke ise İngiltere’dir (n=599). Türkiye, dört yayını ile dünya genelinde yayın sayısında on ikinci sırada, atıf sayısında ise toplam on beş atıfıyla dünya genelinde yirmi ikinci sırada yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Siyasal İletişim
• Sosyal Medya Kullanımı
• Dijital Aktivizm
• Bibliyometrik Analiz

A Bibliometric Study of the Concepts of Political Communication, Digital Activism and Social Media Use

Öz

The widespread use of the internet, the discussion of the internet as a public space, the development of social media platforms and the fact that they have become an integral part of social life have initiated a process that has transformed the dynamics of political communication. The ever-evolving potential of social media, the intensity of political developments, and the increasing number of examples of social movements fed by digital activism create a curiosity about the extent to which these concepts take place on a scientific basis. There is a need to bring a systematic perspective to the studies in which the concepts are included together. Based on this problem, in this study, the data of scientific publications between 2013-2023 on the concepts of political communication digital activism and social media use were taken from the Scopus database and examined through bibliometric analysis. The data have tabulated and visualized with the VOSviewer program. In this direction, the number of studies on the concepts of political communication, digital activism and social media, the most cited authors, the most cited publications, the most published journals, the universities with the most publications, the countries with the most publications and the most frequently used keywords were determined. Turkey ranks twelfth in the number of publications worldwide with four publications and twenty second in the world with a total of fifteen citations in the number of citations.

Anahtar Kelimeler

• Political Communication
• Social Media Use
• Digital Activism
• Bibliometric Analysis

Kaynakça

1. Aristovnik, A., Ravšelj, D., & Umek, L. (2020). A bibliometric analysis of COVID-19 across science and social science research landscape. Sustainability, 12(21). https://doi.org/10.3390/su12219132
2. Aziz, A. (2023). Siyasal İletişim. Nobel.
3. Bakker, T., & Vreese, C. (2011). Good news for the future? Young people, internet use, and political participation. Communication Research, 38(4), 451-470. https://doi.org/10.1177/0093650210381738
4. Balcı, Ş., & Sarıtaş, H. (2022). Political communication on social media: The Analysis of YouTube advertisements for March 31, 2019 local elections. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 40, 239-256. https://doi.org/10.17829/turcom.930855
5. Bimber, B., & Copeland, L. (2013). Digital media and traditional political participation over time in the U.S. Journal of Information Technology & Politics, 10(2), 125-137. https://doi.org/10.1080/19331681.2013.769925
6. Blumler, J., & Karanagh, D. (1999). The third age of political communication: Influences and features. Political Communication, 16(3), 209-230. https://doi.org/10.1080/105846099198596
7. Bosch, T., Admire, M., & Ncube, M. (2020). Facebook and politics in Africa: Zimbabwe and Kenya. Media, Culture & Society, 42(3), 349-364. https://doi.org/10.1177/0163443719895194
8. Cammaerts, B. (2015). Social media and activism. İçinde R. Mansell & P. Hwa (Ed.), Cammaerts, B. (2015). Social media and activism.

9. R. Mansell, The International Encyclopedia of Digital Communication and Society (ss. 1027-1034). Wiley-Blackwell.
10. Cervi, L., Tejedor, S., & Blesa, F. G. (2023). TikTok and political communication: The latest frontier of politainment? Media and Communication, 11(2), 203-217. https://doi.org/10.17645/mac.v11i2.6390
11. Dahlgren, P. (2005). The internet, public spheres, and political communication: Dispersion and deliberation. Political Communication, 22(2), 147-162. https://doi.org/10.1080/10584600590933160
12. Damlapınar, Z. (2005). Medya ve Siyaset İlişkileri Üzerine. Turhan Kitabevi.
13. Demir, M. (2018). Siyasal iletişim: Kavramsal bir derleme. International Journal of Art, Culture Communication, 1(1), 79-104.
14. Fuentes, M. (2025, Şubat 3). Digital activism. britannica.com. britannica.com/topic/digital-activism
15. Gerbaudo, P. (2016). Constructing public space| rousing the Facebook crowd: Digital enthusiasm and emotional contagion in the 2011 protests in Egypt and Spain. International Journal of Communication, 10, 254-273.
16. Gerbaudo, P. (2017). From cyber-autonomism to cyber-populism: An ideological. tripleC, 15(2), 477-489.
17. Graber, D., & Smith, M. (2005). Political communication faces the 21st century. Journal of Communication, 55, 479-507.
18. Gurevitch, M., Coleman, S., & Blumler, J. G. (2009). Political communication —Old and new media relationships. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 625(1), 164-181. https://doi.org/10.1177/0002716209339345
19. Gürel, E., & Nazlı, A. (2019). Dijital aktivizm: Change.org kampanyaları üzerine bir analiz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 187-206.
20. Güven, S. (2017). Siyasal iletişim sürecinin dönüşümü, siyasal katılım ve iletişim teknolojileri. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 7(2), 175-191. https://doi.org/10.7456/10702100/003
21. Hertwig, R., Lewandowsky, S., Oswald, L., & Lorenz-Spreen, P. (2020, Kasım 30). Is social media good for democracy? idronline.org. idronline.org/article/technology/is-social-media-good-for-democracy/?gad_source=1&gclid=CjwKCAiAqrG9BhAVEiwAaPu5zr8ZBqUwIWuAUc4RkdXJYVwG4uyKSah268CFiJDsF7KeCoHCfTAUZhoCknkQAvD_BwE
22. Karaçor, S. (1999). Yeni iletişim teknolojileri, siyasal katılım, demokrasi. Yönetim ve Ekonomi, 16(2), 121-131.
23. Karagöz, K. (2013). Yeni medya çağında dönüşen toplumsal hareketler ve dijital aktivizm hareketleri. İletişim ve Diplomasi, 1, 131-156.
24. Kenski, K., & Stroud, N. J. (2006). Connections between internet use and political efficacy, knowledge, and participation. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 50(2), 173-192. https://doi.org/10.1207/s15506878jobem5002_1
25. Kentel, F. (1991). Demokrasi, kamuoyu ve siyasal iletişime dair. academia.edu. https://www.academia.edu/568756/Demokrasi_Kamuoyu_ve_Siyasal_%C4%B0leti%C5%9Fime_Dair
26. Konak, İ. (2021). Yeni toplumsal hareketler bağlamında Black Lives Matter (BLM) örneği. ADAM AKADEMİ Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 191-212, 11(2), 191-212.
27. Lance Bennett, W., Breunig, C., & Givens, T. (2008). Communication and political mobilization: Digital media and the organization of anti-Iraq war demonstrations in the U.S. Political Communication, 25(3), 269-289. https://doi.org/10.1080/10584600802197434
28. Ohme, J. (2019). Updating citizenship? The effects of digital media use on citizenship understanding and political participation. Information, Communication & Society, 22(13), 1903-1928. https://doi.org/10.1080/1369118X.2018.1469657
29. osu.edu. (2022). Digital activism. osu.edu. cfaesdei.osu.edu/resources/digital-activism
30. Passas, I. (2024). Bibliometric analysis: The main steps. Encyclopedia, 4(2), 1014-1025. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4020065
31. Pfetsch, B. (2004). From political culture to political communications culture: A theoretical approach to comparative analysis. İçinde F. Esser & P. Barbara (Ed.), Comparing Political Communication (ss. 344-366).
32. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511606991.016
33. Saf, H. (2023). Siyasal iletişim ve sosyal medya konularını içeren çalışmaların bibliyometrik analiz ile incelenmesi. Selçuk İletişim, 16(1), 90-118. https://doi.org/10.18094/josc.1204119
34. Subekti, D., Mutiarin, D., & Nurmandi, A. (2023). Political communication in social media: A bibliometrics analysis. Studies in Media and Communication, 11(6), 299. https://doi.org/10.11114/smc.v11i6.6214
35. Süllü, Z. (2017). Siyasal iletişim açısından tarihi metinler olarak Selçuklu ve Osmanlı dönemi siyasetnameleri: Nizam’ül Mülk’ün Siyasetnamesi ve Koçi Bey Risalesi bağlamında siyasal iletişimin tarihsel kökenleri. İNİF E-DERGİ, 2(1), 47-62.
36. Van Eck, N., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523-538. https://doi.org/10.1007/s11192-009-0146-3
37. Van Laer, J., & Van Aelst, P. (2010). Internet and social movement action repertoires: Opportunities and limitations. Information, Communication & Society, 13(8), 1146-1171. https://doi.org/10.1080/13691181003628307
38. Wallin, J. A. (2005). Bibliometric methods: Pitfalls and possibilities. Basic & CBCPT, 95(5), 261-275. https://doi.org/10.1111/j.1742-7843.2005.pto_139.x
39. Wolton, D. (1991). Medya, siyasal iletişimin zayıf halkası. Birikim. https://baskanlikreferandumu.siyasaliletisim.org/blog/2008/07/19/medya-siyasal-letiimin-zayf-halkas/
40. Yılmaz, F. (2020). Arap baharının Türkiye ile Ortadoğu devletleri arasındaki ekonomik ilişkilere etkisi. Ahi Evran Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 10-36.