Siyasal İletişim, Dijital Aktivizm ve Sosyal Medya Kullanımı Kavramlarına Yönelik Bibliyometrik Bir İnceleme

İnternet kullanımının yaygınlaşması, internetin bir kamusal alan olarak tartışılması, sosyal medya platformlarının gelişmesi ve toplumsal hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi, siyasal iletişim dinamiklerini dönüştüren bir süreci başlatmıştır. Siyasal iletişim, günümüzde internet aracılı iletişimden ayrı konumlandırılamayacak bir boyuta ulaşmıştır. Özellikle sosyal medya üzerinden başlayan toplumsal hareketler, yakın dönemdeki siyasal gelişmelere yön vermiş, siyasal iletişim, dijital aktivizmle tanışmıştır. Sosyal medyanın sürekli gelişen potansiyeli, siyasal gelişmelerin yoğunluğu ve dijital aktivizmden beslenen toplumsal hareketlerin örneklerinin artması, bu kavramların bilimsel zeminde ne derece yer aldıklarına dair bir merak oluşturmaktadır. Kavramların birlikte yer aldığı çalışmalara dair sistemli bir bakış açısı getirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu problemden hareketle bu çalışmada, siyasal iletişim dijital aktivizm ve sosyal medya kullanımı kavramlarına dair, 2013-2023 yılları arasındaki bilimsel yayınların verisi, Scopus veri tabanından alınarak bibliyometrik analiz yoluyla incelenmiştir. Veriler tablolaştırılmış, VOSviewer programı ile görselleştirilmiştir. Bu doğrultuda siyasal iletişim dijital aktivizm ve sosyal medya kavramlarını konu alan çalışma sayıları, en çok atıf alan yazarlar, en çok atıf alan yayınlar, en fazla yayın yapan dergiler, en fazla yayın yapan üniversiteler, en çok yayın yapan ülkeler ve en sık kullanılan anahtar kelimeler belirlenmiştir. İlgili kavramlara yönelik en fazla atıf alan yazar Paolo Gerbaudo (n=214) olarak tespit edilmiştir. Kavramlara yönelik en fazla atıfa sahip ülke ise İngiltere’dir (n=599). Türkiye, dört yayını ile dünya genelinde yayın sayısında on ikinci sırada, atıf sayısında ise toplam on beş atıfıyla dünya genelinde yirmi ikinci sırada yer almaktadır.

The widespread use of the internet, the discussion of the internet as a public space, the development of social media platforms and the fact that they have become an integral part of social life have initiated a process that has transformed the dynamics of political communication. The ever-evolving potential of social media, the intensity of political developments, and the increasing number of examples of social movements fed by digital activism create a curiosity about the extent to which these concepts take place on a scientific basis. There is a need to bring a systematic perspective to the studies in which the concepts are included together. Based on this problem, in this study, the data of scientific publications between 2013-2023 on the concepts of political communication digital activism and social media use were taken from the Scopus database and examined through bibliometric analysis. The data have tabulated and visualized with the VOSviewer program. In this direction, the number of studies on the concepts of political communication, digital activism and social media, the most cited authors, the most cited publications, the most published journals, the universities with the most publications, the countries with the most publications and the most frequently used keywords were determined. Turkey ranks twelfth in the number of publications worldwide with four publications and twenty second in the world with a total of fifteen citations in the number of citations.