Toplumsal Şeytan Üçgeni: İktidar, Hegemonya ve Propaganda
Öz
Yönetim olgusunun ortaya çıktığı, iktidar ilişkilerinin yaşandığı her yerde rızanın, toplumsal
meşruiyetin nasıl elde edileceği, hegemonyanın nasıl sağlanacağı, iktidar alanın nasıl
genişletileceği temel bir sorundur. Otoriter toplumlarda baskı ve şiddet, iktidarın varlığı ve devamı
açısından önemli bir araç olma vasfını tarihsel süreç içerisinde uzun süre korumuştur. Ancak,
çoğulcu anlayışın geliştiği, demokratik kazanımların görece arttığı günümüz toplumlarında
iktidarların daha çok ideolojik araçlara gereksinim duymaya başladığı görülmüştür. Totaliter
yönetimlerin varlıklarını, baskı ve şiddete dayalı bir anlayışla sürdürebilmeleri mümkün iken;
demokratik toplumlarda baskıya karşı gösterilen direnç, yönetimin otorite kurma tarzını
değiştirmekte ve yumuşatmaktadır. Bu bağlamda; mevcut iktidara rıza gösterme olarak
tanımlanan hegemonyanın kurulması açısından bilgi ve iletişim teknolojileri sayesinde sürdürülen
açık ve örtülü propaganda faaliyetleri büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akarcalı, Sezer (2003). 2. Dünya Savaşında İletişim ve Propaganda. Ankara: İmaj.
- Althusser, Louis (2010). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. Çev. Alp Tümertekin. İstanbul: İthaki.
- Anderson, Perry (2007). Gramsci Hegemonya Doğu-Batı Sorunu ve Strateji. Çev. Tarık Günersel. İstanbul: Salyangoz
- Bektaş, Arsev (2002). Siyasal Propaganda: Tarihsel Evrimi ve Demokratik Toplumdaki Uygulamaları. İstanbul: Bağlam.
- Bennett, W. Lance (2000). Politik İllüzyon ve Medya. Çev. Seyfi Say. İstanbul: Nehir.
- Biber, Ayhan (2003). “Bir Meşrulaştırım Yöntemi Olarak Halkla İlişkilerin Meşruiyeti” Amme İdaresi Dergisi. Cilt 36 Sayı 4 Aralık; 43-53.
- Buci-Glucksmann, Christine (2012). “Hegemonya ve Rıza: Politik Bir Strateji” Gramsci’ye Farklı Yaklaşımlar. A. Showstack Sassoon (der.) içinde. 121-133, Ankara: Dipnot; 121-133.
- Chomsky, Noam (2003). “Propaganda ve Kamusal Aklın Kontrolü” Kapitalizm ve Enformasyon Çağı: Küresel İletişim Devriminin Politik Ekonomisi. R.W. McChesney vd. (ed.) içinde, Ankara: Epos; 209-222.
- Chomsky, Noam (2008). Medya Denetimi. Çev. Elif Baki, İstanbul: Everest.
- Crehan, Kate (2006). Gramsci Kültür Antropoloji. Çev. Ümit Aydoğmuş, İstanbul: Kalkedon.