Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti

Melek Tuğba Kocaman; Abdulkadir Gölcü

doi:10.31123/akil.888622

Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti

Öz

Dünyanın iki ana bloğa bölündüğü Soğuk Savaş döneminde, yönünü muasır medeniyetler seviyesine yükselme düsturunun da etkisiyle Batıya dönen Türk siyasetçileri ve diplomatları tercihlerini Amerika Birleşik Devletleri ile yakınlaşmaktan yana kullanmışlardır. Bu yakınlaşmanın görünür yanını ise kuşkusuz Amerikan ordusunun güzide savaş gemisi Missouri Zırhlısı’nın Türkiye ziyareti oluşturmaktadır. Bu ziyaret Türkiye’nin dış politikasındaki paradigma değişiminin başat noktası olan Truman ve Marshall yardımları ve Askeri Kolaylıklar Anlaşmaları gibi süreçlerin de fitilini ateşlemiştir. Böylesine önemli bir ziyarete kayıtsız kalması mümkün olmayan yazılı basın ise, bu ziyareti haberleştirirken Türk kamuoyunu pozitif bir algı ekseninde şekillendirmek için elinden gelen çabayı göstermekten çekinmemiştir. Missouri Zırhlısı’nın Türkiye’ye gelişinin Türk basınındaki izdüşümünü araştıran bu çalışmada dönemin basınından Akşam, Cumhuriyet, İkdam, Tanin, Ulus ve Vakit gazeteleri örneklem olarak seçilmiştir. İncelenen gazetelerin tarihleri Missouri’nin Türkiye’de karşılandığı 5 Nisan 1946 ile Türkiye’den gidişinin ertesi günü olan 10 Nisan tarihleri arasıdır. Gazetelerin incelenmesinde nitel araştırma yaklaşımlarından birisi olan betimsel analiz kullanılmıştır. Basının bu ziyaret özelinde hükümetin Amerika ile yakınlaşmasında bir meşrulaştırma aracı olarak çalıştığı ve yayınlarını Amerika-Türkiye dostluğu vurgusuyla yaptığı görülmektedir. Ziyareti haberleştiren gazetelerin birçok sayfası propagandist görseller ve fotoğrafla süslenmiş, basın Missouri’nin ziyaretini bir şenlik, bir bayram havasında kamuoyuna aktarmayı tercih etmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akalın, C. (2003). Missouri'nin Ziyaretinin Tarihsel Anlamı. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, (3).
Akandere, O. (1998). Milli Şef Dönemi: Çok-Partili Hayata Geçişte Rol Oynayan İç ve Dış Tesirler 1938-1945. İstanbul: İz Yayıncılık
Akarçay, P. ve Ak, G (2018). 1940’ların Türkiye’sinde Amerikan Emperyalizmi Ve ‘Hami Arayışı’ Âdeti İlişkisi. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi Journal Of Modern Turkish History Studies XVIII/36 (2018-Bahar/Spring), ss.265-293
Akbulut, Y. (2012). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, A. Şimşek (Ed). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını
Aktar, A. (2001). Varlık Vergisi ve ‘Türkleştirme’ Politikaları. İstanbul: İletişim Yayınları
Aksu, Z. (2019). İnsani Müdahalelerde Medyanın Rolü: Libya ve Bahreyn Karşılaştırması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16
Alan, A.E. “Propaganda Aracı Olarak Ganbot Diplomasisi” G. Ülger (Ed.), Propaganda Algı, İdeoloji ve Toplum İnşasına Dair İncelemeler (83-98), Beta Yayınları, İstanbul 2015.
Arcayürek, C. (1987). Şeytan Üçgeninde Türkiye. İstanbul : BilgiYayınları

Bakar, B . (2016). İstanbul’da Ekmek Karnesi Uygulamasi, Karne ve Ekmek Suistimalleri (1942-1946). Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 12 (24), 1-60. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuydta/issue/17081/178758
Berkes, Niyazi. (1997). Unutulan Yıllar. İstanbul: İletişim Yayınları.
Boratav, K. (2006). Türkiye’de Devletçilik. Ankara: İmge Kitabevi
Bulut, S (2008). Sovyet Tehdidine Karşı Güvenlik Arayışları: I. ve II. Menderes Hükümetlerinin (1950-1954) NATO Üyeliği ve Balkan Politikası, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi 41, Mayıs 2008, s. 35-61
Bülbül, İ . (2012). İkinci Dünya Savaşının Türkiye'de Sosyal Hayata Olumsuz Yansimalari. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 0 (9), 1-51. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuydta/issue/947/10679
Çalışkan, S. (2020). 12 Eylül Darbesi'nde Televizyon Yayınlarında Propaganda Faaliyetleri Üzerine İnceleme. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 10 (1), 85-116 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/e-kiad/issue/55208/681337
Çaplı, B. (2016). Haberde Tarafsızlık Algısı. Y. İnceoğlu ve S. Çoban (Der.) Haber Okumaları. (s.65-79) içinde İstanbul : İletişim Yayınları
Duman, M. (2019). Türkiye’nin ABD’de Gerçekleştirdiği Kamu Diplomasisi Üzerine Erken Bir Değerlendirme: Memleketimizi Tanıtmak Meselesi (1948). Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (AKİL) Aralık (32), s. 379-397
Erdoğan, İ. (2014). Medya Teori ve Araştırmaları. Ankara : Erk Yayınları
Ertem, B. (2013). İkinci Dünya Savaşı Sırasında Türkiye-Sovyetler Birliği İlişkileri ve Türkiye’nin Amerika Birleşik Devletleri İle Yakınlaşmasına Etkileri, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/7 Summer 2013, p. 157-183, Ankara-Turkey
Gevgilili, A. (1987). Yükseliş ve Düşüş. İstanbul: Bağlam Yayınları
Gültekin, M. (2017). Türkiye-ABD İlişkilerinin Psikolojisi. İstanbul: Pınar Yayınları
Güngör, N. (2011). İletişim / Kuramlar ve Yaklaşımlar. Ankara: Siyasal Kitabevi.
Gürbüz, M. (2010). Türk-Amerikan İlişkilerinde İttifak Sürecinin Başlaması. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10(19), 139-170. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/susead/issue/28416/302509
Herman, E.S. ve Chomsky, N, (2012). Kitle Medyasının Ekonomi Politiği Rızanın İmalatı, E. Abadoğlu (Çev.). İstanbul: Bgst Yayınları.
İşler, E. ve Analı, S. (2015). Kore Savaşı’na Katılma Sürecinde Basın Yoluyla Halkın Onayını Arttırmak. Erciyes İletişim Dergisi, 4 (2) , DOI: 10.17680/akademia.89437
Karpat, K. H. (2010). Türk Demokrasi Tarih, İstanbul: Timaş Yayınları
Kavoğlu, S. (2020). Meşrulaştırma Aracı Olarak Medya: Rusya'nın Kırım’ı İlhakı Üzerine Bir İnceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2020 (50) , 97-116 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ikad/issue/56157/748362
Kıncal, R. ve vd., (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Nobel yayınları.
Koçak, C. (2007). Türkiye’de Milli Şef Dönemi (1938-1945) Cilt 2. İstanbul: İletişim Yayınları
Koçak, C. (2019). Geçmişiniz İtinayla Temizlenir. İstanbul: İletişim Yayınları
Metinsoy, M. (2020). İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye Gündelik Yaşamda Devlet ve Toplum. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Sever, A. (1997). Soğuk Savaş Kuşatmasında Türkiye, Batı ve Ortadoğu, 1945-1958. İstanbul: Boyut Kitapları
Oran, B. (2009). Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar Cilt 1:1919-1980. İstanbul: İletişim Yayınları
Özkan, S. (2017). Gerbner’in Kültürel Göstergeler Kuramı Bağlamında Televizyon Haber İçeriklerine İlişkin Bir Araştırma, Abant Kültürel Çalışmalar Dergisi (AKAR). 2 (4). 129-141
Yetkin, Ç. (1983). Türkiye’de Tek Parti Yönetimi. Altın Kitaplar Yayınevi.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Melek Tuğba Kocaman ^*
0000-0002-2030-6950
Türkiye

Abdulkadir Gölcü
0000-0001-7320-6745
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2021

Kabul Tarihi

11 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 35

DOI

https://doi.org/10.31123/akil.888622

IZ

https://izlik.org/JA93FF27PS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kocaman, M. T., & Gölcü, A. (2021). Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 35, 196-216. https://doi.org/10.31123/akil.888622

AMA

1.Kocaman MT, Gölcü A. Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti. Akdeniz İletişim. 2021;(35):196-216. doi:10.31123/akil.888622

Chicago

Kocaman, Melek Tuğba, ve Abdulkadir Gölcü. 2021. “Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, sy 35: 196-216. https://doi.org/10.31123/akil.888622.

EndNote

Kocaman MT, Gölcü A (01 Haziran 2021) Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 35 196–216.

IEEE

[1]M. T. Kocaman ve A. Gölcü, “Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti”, Akdeniz İletişim, sy 35, ss. 196–216, Haz. 2021, doi: 10.31123/akil.888622.

ISNAD

Kocaman, Melek Tuğba - Gölcü, Abdulkadir. “Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 35 (01 Haziran 2021): 196-216. https://doi.org/10.31123/akil.888622.

JAMA

1.Kocaman MT, Gölcü A. Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti. Akdeniz İletişim. 2021;:196–216.

MLA

Kocaman, Melek Tuğba, ve Abdulkadir Gölcü. “Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, sy 35, Haziran 2021, ss. 196-1, doi:10.31123/akil.888622.

Vancouver

1.Melek Tuğba Kocaman, Abdulkadir Gölcü. Türkiye-ABD İlişkilerinde Basının Yeri: Missouri Zırhlısı’nın Türkiye Ziyareti. Akdeniz İletişim. 01 Haziran 2021;(35):196-21. doi:10.31123/akil.888622

Cited By

Savaşın Söylemi, Söylemin Savaşı: Sputnik Haber Ajansının Rusya-Ukrayna Çatışması Haberlerinin Söylemi

Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.52642/susbed.1158725