Araştırma Makalesi

“Bir Kadın Düşmanı” ve “Kara Kitap” Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu

Cilt: 13 Sayı: 35 31 Ocak 2025
PDF İndir
TR EN

“Bir Kadın Düşmanı” ve “Kara Kitap” Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu

Öz

“Bir Kadın Düşmanı ve Kara Kitap adlı eserlerde güzel çirkin çelişkisi ve ötekileştirme sorunu” isimli makalede kıyaslamalı olarak incelemeye alınan Reşat Nuri Güntekin'in “Çirkinin Romanı”/“Bir Kadın Düşmanı” (1927) ve Suat Derviş Baraner`in “Kara Kitap”ında (1921) insan ruhunun derinlikleri, bilinçaltı travmalar, yaşam mücadelesi, önyargılı toplum muamelesinin ötekileştirdiği kişinin bireysel sorunları kendine özgü şekilde konu edinmiştir. Her iki eserde güzellik-çirkinlik, iyilik-kötülük, merhamet-zalimlik çelişkisi yer almış, “kaçış”, “kurtuluş” motifi üzerinde durulmuştur. Şunu belirtelim ki, eserde ele alınan güzellk-çirkinlik ikilemi sadece bir estetik kategori değildir. İnsan ruhunun gizemlerini, daha derin anlamları içererek, bakış açısı ve iç güzellik açısından farklılık gösterir. Her iki eserin kahramanı güzel kalbe sahip olsalar da, dış görüntüsünden dolayı ötekileştirilen kişilerdir. Bu sorunlardan dolayı kendine ve topluma yabancılaşarak ötekileştirilen, dışlanan insanların içlerinde taşıdıkları büyük acı, eserin derinliklerinde insanoğlunun ruhsal yapısına dokunaklı bir şekilde yansıtılmıştır. Görüldüğü üzere, her iki eserin kahramanı masum suçluluk duygusunu yaşamakta, dış görüntüsünün çir-kinliğine göre utanç duymaktalar. Lirik-psikolojik nitelik taşıyan bu eserlerde zahiren çirkin olan bir gencin çevresiyle gergin çatışması ele alınarak, güzellik-çirkinlik, merhamet-zalimlik, hayır ve şer arasında yaptığı mücadele belirtilir. Birbirine karşıt olan bu mefhumlar konfliktyaradıcı komponent niteliği taşır. Her iki eserde de önemli bir sorun ele alınmış; başkahramanların ruhsal ve psikolojik durumları analiz edilerek, güzellik ve çirkinlik çelişkisi üzerinde durulmuştur. Homongolos lakabı ile bilinen Ziya (Bir Kadın Düşmanı) ve Kambur Hasan (Kara Kitap) dış görünüşlerinden dolayı benzer feci kaderi yaşarlar. Adı geçen eserler bu makalede ilk kez kıyaslamalı olarak incelemeye alınmıştır. Çevre, sos-yal hayat, toplum gibi etkenler üzerinde durularak sosyal dışlanma, ötekileştirme gibi sorunlar bu çelişki bağlamında araştırılmıştır. İncelemede kıyaslamalı araştırma metodu kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adler, Alfred (2003); İnsan Tabiatını Tanıma, (Çev. Ayda Yörükan), İş Bankası Kültür Yay., İstanbul.
  2. Altuğ, Taylan (2005); Bir Ruh Kimliği: Reşat Nuri Güntekin, İnkılap Yay., İstanbul.
  3. Çelik, Hüseyn (2000); Reşat Nuri Güntekin`in Romanlarında Sosyal Tenkit, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  4. Derviş, Suat (2014); Kara Kitap, İthaki Yayınları, İstanbul.
  5. Eco, Umberto (2007); Güzelliğin Tarihi, Doğan Kitap, İstanbul.
  6. Eco, Umberto (2009); Çirkinliğin Tarihi, Doğan Kitap, İstanbul.
  7. Emil, Birol (1989); Reşat Nuri Güntekin, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  8. Güntekin, Reşat Nuri (2010); Bir Kadın Düşmanı, İnkılâp Kitabevi, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2024

Kabul Tarihi

9 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 35

Kaynak Göster

APA
Babayeva, E. (2025). “Bir Kadın Düşmanı” ve “Kara Kitap” Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 13(35), 117-132. https://izlik.org/JA95FD53EG
AMA
1.Babayeva E. “Bir Kadın Düşmanı” ve “Kara Kitap” Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu. Akra Journal. 2025;13(35):117-132. https://izlik.org/JA95FD53EG
Chicago
Babayeva, Eşqane. 2025. ““Bir Kadın Düşmanı” ve ‘Kara Kitap’ Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 13 (35): 117-32. https://izlik.org/JA95FD53EG.
EndNote
Babayeva E (01 Ocak 2025) “Bir Kadın Düşmanı” ve “Kara Kitap” Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 13 35 117–132.
IEEE
[1]E. Babayeva, ““Bir Kadın Düşmanı” ve ‘Kara Kitap’ Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu”, Akra Journal, c. 13, sy 35, ss. 117–132, Oca. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95FD53EG
ISNAD
Babayeva, Eşqane. ““Bir Kadın Düşmanı” ve ‘Kara Kitap’ Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 13/35 (01 Ocak 2025): 117-132. https://izlik.org/JA95FD53EG.
JAMA
1.Babayeva E. “Bir Kadın Düşmanı” ve “Kara Kitap” Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu. Akra Journal. 2025;13:117–132.
MLA
Babayeva, Eşqane. ““Bir Kadın Düşmanı” ve ‘Kara Kitap’ Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, c. 13, sy 35, Ocak 2025, ss. 117-32, https://izlik.org/JA95FD53EG.
Vancouver
1.Eşqane Babayeva. “Bir Kadın Düşmanı” ve “Kara Kitap” Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu. Akra Journal [Internet]. 01 Ocak 2025;13(35):117-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95FD53EG

Evliya Çelebi Mahallesi Hatboyu Caddesi, No: 2/2 TUZLA / İSTANBUL Tel: +90 532 732 00 21 (Türkçe İletişim) Tel: +90 533 578 27 54 (For English)  Tel: +90 545 933 24 14 (Pour le Français), akrajournal@gmail.com 18436 18471

14035    14036    14037     14038  16497  16571

16772      download  18435 19333