Sinizm ve Sorumluluk Arasında: Gece Yarısına Yolculuk (1932) Romanında Bardamu’ya Levinasçı Bir Yaklaşım

Öz

Bu makale, Louis-Ferdinand Céline, Voyage au bout de la nuit adlı romanı Emmanuel Levinas’ın etik felsefesi ışığında yeniden değerlendirerek, ana karakter Ferdinand Bardamu’nun ahlaki boyutunu tartışmayı amaçlamaktadır. Geleneksel olarak derin bir alaycılık ve nihilizmle anılan Bardamu, bu çalışmada Levinas’ın radikal öteki, başkasıyla karşılaşma ve sonsuz sorumluluk kavramları temelinde yeniden yorumlanmaktadır. Céline’in dili ve anlatı tonu ilk bakışta etik bağlılığa direniyor gibi görünse de, Bardamu’nun kayıtsızlığı ve umutsuzluğu aslında insan kırılganlığına yönelik derin bir farkındalık ve süreğen bir sorumluluk hissini yansıtıyor olabilir. Roman, “abjekt” edebiyat bağlamında ele alınarak Bardamu’nun yolculuğu, klasik etik karakter modelleriyle karşılaştırılmakta ve Céline’in parçalı, konuşma diliyle örülmüş anlatımı, biçimsel olarak bir etik alan yaratma potansiyeli taşıdığı savunulmaktadır. Levinas’ın erken dönem metinlerinde Céline’e yaptığı az bilinen göndermelerden de yararlanılarak, Voyage au bout de la nuit’un acı, utanç ve ahlaki uyanış imkânı üzerine derinlikli bir düşünsel sorgulama sunduğu ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Levinasçi okuma
• Etik karakter
• Ötekiyle karşılaşma
• Abjekt edebiyat
• Voyage Au Bout De La Nuit
• Sorumluluk

Between Cynicism and Responsibility: A Levinasian Reading Of Bardamu in Voyage Au Bout De La Nuit (1932)

Öz

This article is an attempt to provide a Levinasian reading of the novel Voyage au Bout de la Nuit (1932) by Louis-Ferdinand Céline as way to reconsider the ethical component of the work’s protagonist, Ferdinand Bardamu. Classically considered as a deeply nihilistic and cynical character, Bardamu is here re-evaluated based on Emmanuel Levinas’s ethical philosophy, especially his notions of infinite responsibility, radical alterity, and the face of the Other. While Céline’s language and narrative style may seem to resist moral engagement, this study argues that Bardamu’s clear detachment and desperateness reveal deeper understanding of human condition and a shattered yet resilient awareness of responsibility. When locating Voyage au Bout de la Nuit within the context of abject literature and contrasting Bardamu’s character with traditional figures of the “ethical character,” the article highlights how Céline’s style-marked by disconnected structures and ideas, orality, and harsh emotional register-creates an ethical space through the narrative form itself. Considering critical studies and formerly understudied references to Céline in Levinas’s early works, the article eventually suggests that Voyage au Bout de la Nuit offers a powerful meditation on suffering, shame, and the possibility of moral awakening in a disenchanted world.

Anahtar Kelimeler

• Levinasian reading
• ethical character
• alterity
• abject literature
• Voyage au Bout de la Nuit
• Responsibility

Kaynakça

1. Alméras, P. (2008). Sur Céline. Paris: Editions de Paris.
2. Benveniste, É. (1970). L’appareil formel de l’énonciation. Langages, (17), 12–18. Reprinted in Problèmes de linguistique générale (Vol. 2, pp. 79–88).
3. Céline, L.-F. (1932/1983). Journey to the end of the night (R. Manheim, Trans.). New Directions.
4. Céline, L.-F. (1952). Voyage au bout de la nuit. Paris: Gallimard.
5. Cooke, R. (2017). Bardamu’s triangular trade: The modern slavery of Voyage au bout de la nuit. The Modern Language Review, 112(4), 882–898. https://doi.org/10.5699/modelangrevi.112.4.0882
6. Daunais, I. (2010). Ethique et littérature: À la recherche d’un monde protégé. Études françaises, 46(1), 63–75.
7. Davis, C. (1996). Levinas: An introduction. University of Notre Dame Press. https://doi.org/10.2307/j.ctvpj740w
8. Deleuze, G. (1997). Essays: Critical and Clinical (D. W. Smith & M. A. Greco, Trans.). Minneapolis: University of Minnesota Press.

9. Eaglestone, R. (1997). Ethical criticism: Reading after Levinas. Edinburgh University Press. http://www.jstor.org/stable/10.3366/j.ctvxcr9vx
10. Hewitt, N. (2003). Céline: The success of the “monstre sacré” in postwar France. SubStance, 32(3), 29–42. https://doi.org/10.2307/3685526
11. Kristeva, J. (1982). Powers of horror: An essay on abjection (L. S. Roudiez, Trans.). Columbia University Press.
12. Lacan, J. (1986). Le Séminaire, livre VII: L’éthique de la psychanalyse. Paris: Seuil.
13. Lévinas, E. (1934). Quelques réflexions sur la philosophie de l'hitlérisme. Esprit, (26), 199–208.
14. Lévinas, E. (1979). Le temps et l’Autre. Montpellier: Fata Morgana.
15. Levinas, E. (2003). On escape (B. Bergo, Trans.). Stanford University Press. (Original work published 1935)
16. Lévinas, E. (1999). Totality and infinity: An essay on exteriority (A. Lingis, Trans.). Du-quesne University Press. (Original work published 1961)
17. Sapino, R. (2015). Ouvrir les yeux: Violence et éthique dans le Voyage au bout de la nuit de Louis-Ferdinand Céline. In G. Bosco & R. Sapino (Eds.), I cadaveri nell’armadio. Torino: Rosenberg & Sellier.
18. Vitoux, F. (1988). La vie de Céline. Paris: Grasset.
19. Wolff, E. (2010). Le mal, le destin et l’éthique: Lévinas et Voyage au bout de la nuit. Études littéraires, 41(2), 73–89. https://doi.org/10.7202/044942ar