Araştırma Makalesi

TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA

Cilt: 9 Sayı: 24 20 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA

Öz

XX. yüzyılın sonlarında Batı’da ve Sibirya’da, Amerika’da ve Afrika’da çeşitli düzeylerde ve farklı versiyonlarda temsil edilen uluslararası Neo-şamanlık adı ile bilinen bir fenomen ortaya çıktı ancak şamanlık geleneği olmayan halklarda ortaya çıkan bu Neo-şamanlık gerçeği, şaman geleneğinden tam kopmamış Sibirya Türklerinin modern şamanlığından farklı bir boyut sergiliyor. Onları birleştiren tek nokta yeni şamanların eğitimli, farklı mistik akımları, büyüleri ve özellikle de şamanlık geleneğini iyi öğrenen insanlar olmasıdır. Neo-şamanların çoğu psikoloji, nöroloji vb. alanlarda yetişmiş bilim adamlarıdır ayrıca antropoloji ve sosyoloji uzmanlarıdır. Neo-şamanizm yeni bir biçimlenmedir, eski tasavvurların ve ritüellerin yeni bir yorumudur. Modern Türk şamanları genelde ruhlar tarafından "seçildikleri", şamanlık görevine "çağrıldıkları" için geleneksel şamanlığı canlandırmaları ile bilinirler. Bunun dışında kalan şamanlık uygulamaları ise farklı bir Neo-şamanlıktır. Bu türden şamanlar, hem Türk neo-şamanlığına ait şaman sırlarını, kamlık ritüellerini, trans hâllerini topluma açmakla yeni bir dönem başlatmış oldular hem de şaman derneklerinde, tedavi merkezlerinde birleşerek örgütlenmiş oldular. Türk neo-şamanları; fiziksel ve ruhsal hastalıkları iyileştirenler; toplumsal ritüelleri gerçekleştirenler; geleceği görenler, davulsuz kamlık yapanlar şeklinde kategorilere ayrılırlar. Dinlere, inançlara saygılı davranan Türk neo-şamanları tıpkı ecdatları gibi her zaman yeniliğe açıktırlar. Buna örnek olarak şaman-lama, şaman-papaz, şaman-molla ilişkilerini gösterebiliriz. Özetle modern çağın Türk Neo-şamanlığı hem felsefesi, hem ritüeli hem de aksesuarları ile modifikasyona uğramış bir şamanlıktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bayat Fuzuli (2006). Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı. İstanbul: Ötüken
  2. Bayat Fuzuli (2019). Türk Şaman Metinleri. Efsaneler ve Memoratlar. 3. Basım, İstanbul: Ötüken
  3. Алексеев Николай Алексеевич (1975). Традиционные Религиозные Верования Якутов в XIX-начале XX в. Новосибирск: Наука
  4. Алексеев Николай Алексеевич (1984). Шаманизм Тюркоязычных Народов Сибири. Новосибирск: Наука
  5. Анохин Андрей Викторович (1924). Материалы по Шаманству у Алтайцев, Собранные во Время Путешествий по Алтаю В 1910—1912 Гг. По Поручению Русского Комитета Для Изучения Средней и Восточной Азии. Сб. МАЭ. Л., Т. 4, вып. 2
  6. Арбачаков Александр Никитич (2004). Шаманы Горной Шории: Этнографические Очерки и Тексты Камланий. Новокузнецк: Кузнецкая крепость
  7. Басилов Владимир Николаевич (1984). Избранники Духов. Мoskвa: Политиздат
  8. Басилов Владимир Николаевич (1992). Шаманство у Народов Средней Азии и Казахстана. Мockвa: Наука

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürel çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

5 Aralık 2020

Kabul Tarihi

30 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 24

Kaynak Göster

APA
Bayat, F. (2021). TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 9(24), 9-41. https://doi.org/10.31126/akrajournal.835988
AMA
1.Bayat F. TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA. Akra Journal. 2021;9(24):9-41. doi:10.31126/akrajournal.835988
Chicago
Bayat, Fuzuli. 2021. “TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 9 (24): 9-41. https://doi.org/10.31126/akrajournal.835988.
EndNote
Bayat F (01 Mayıs 2021) TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 9 24 9–41.
IEEE
[1]F. Bayat, “TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA”, Akra Journal, c. 9, sy 24, ss. 9–41, May. 2021, doi: 10.31126/akrajournal.835988.
ISNAD
Bayat, Fuzuli. “TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 9/24 (01 Mayıs 2021): 9-41. https://doi.org/10.31126/akrajournal.835988.
JAMA
1.Bayat F. TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA. Akra Journal. 2021;9:9–41.
MLA
Bayat, Fuzuli. “TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, c. 9, sy 24, Mayıs 2021, ss. 9-41, doi:10.31126/akrajournal.835988.
Vancouver
1.Fuzuli Bayat. TÜRK KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL ŞAMANDAN NEO-ŞAMANA. Akra Journal. 01 Mayıs 2021;9(24):9-41. doi:10.31126/akrajournal.835988

Cited By

Evliya Çelebi Mahallesi Hatboyu Caddesi, No: 2/2 TUZLA / İSTANBUL Tel: +90 532 732 00 21 (Türkçe İletişim) Tel: +90 533 578 27 54 (For English)  Tel: +90 545 933 24 14 (Pour le Français), akrajournal@gmail.com 18436 18471

14035    14036    14037     14038  16497  16571

16772      download  18435 19333