Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Asiye Yıldırım

doi:10.32709/akusosbil.1181072

TR EN

Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği’nin Türkçeye uyarlamasını yaparak gözden geçirilmiş bir formunu oluşturmaktır. Bu ölçek bireylerde Kendini Belirleme Kuramı bağlamında önerilen ihtiyaç doyumunun (yetkinlik, özerklik ve ilişkisellik) ölçümünde kullanılmaktadır. Birinci çalışmada (N=232) orijinal ölçeğin Türkçe formunun psikometrik özellikleri incelenmiştir. Temel bileşenler analizi (TBA), ölçekteki ters kodlanan maddelerin olumsuz tepki setini yansıtan biçimde ayrı bir boyut oluşturduğunu göstermiştir. İhtiyaç doyumunun benlik değeriyle pozitif yönde ilişkisi (r=.21, p<.01) ölçüt bağıntılı geçerliğe destek sağlamıştır. Ölçeğin iç tutarlık katsayısı ise kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur (α=.81). İkinci çalışmada ise ölçeğin psikometrik özelliklerini güçlendirmek için oluşturulan Temel Psikolojik İhtiyaçlar-Revize Formu’nun psikometrik özellikleri iki ayrı örneklem aracılığıyla incelenmiştir. TBA bulguları (I. Örneklem, N=226), ölçeğin revize formunda da olumsuz tepki seti geliştiğine işaret etmiştir. Ters kodlanan maddeler hariç tutularak tekrarlanan TBA, 26 maddeden oluşan revize formun üç temel psikolojik ihtiyaca karşılık gelen biçimde, üç faktörlü bir yapı gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu üç faktörlü yapı doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen bulgularla da desteklenmiştir (II. Örneklem, N=531). Ayrıca, revize formun benlik değeri ölçümüyle ilişkisi (r=.57, p<.001) ölçüt bağıntılı geçerliğe destek sağlamıştır. Güvenirlik analizleri revize formun iç tutarlığının (I. Örneklem, α=.91; II. Örneklem, α=.93) yüksek olduğunu göstermiştir. Bu araştırmanın bulguları, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu’nun geçerli ve güvenilir bir araç olduğuna ve Türkiye’de yapılacak çalışmalarda kullanılabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kendini Belirleme Kuramı, temel psikolojik ihtiyaçlar, olumsuz tepki seti, geçerlik, güvenirlik

Basic Psychological Needs Scale-Revised Form: A Validity and Reliability Study

Öz

The current study aims to adapt The Basic Psychological Needs Scale to Turkish and generate a revised version of the scale to measure the level of need satisfaction (i.e., competence, autonomy, and relatedness) posited by Self-Determination Theory. In Study 1, the psychometric properties of the Turkish form of the original scale were examined (N=232). Principal component analysis (PCA) indicated that negative response set bias appeared. The association between need satisfaction and self-esteem (r=21, p<.01) supported the criterion-related validity. The alpha coefficient was found to be acceptable (α=.81). In Study 2, through two separate samples, psychometric properties of the Basic Psychological Needs Scale-Revised Form (BPNS-R) were examined. The PCA indicated that negative response set bias emerged in the BPNS-R (Sample I, N=226). After negatively worded items were eliminated, the PCA showed that the BPNS-R consisting of 26 items has a three-factor structure representing competence, autonomy, and relatedness. Confirmatory factor analysis results supported this three-factor structure (Sample II, N=531). The correlation between need satisfaction and self-esteem (r=.57, p<.001) provided support the criterion-related validity. Reliability analyses indicated that the internal consistency of the BPNS-R was high (Sample I, α=.91; Sample II, α=.93). In conclusion, the current study demonstrated that the BPNS-R is a valid and reliable measure of the need satisfaction in Turkey.

Anahtar Kelimeler

Self-Determination Theory, basic psychological needs, negative response set bias, validity, reliability

Kaynakça

Bacanlı, H. ve Cihangir-Çankaya, Z. (2003). İhtiyaç Doyumu Ölçeği Uyarlama Çalışması. VII. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Baumeister, R. F. ve Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497-529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497
Bégin, C., Fecteau, A., Côté, M., Bédard, A., Senécal, C. ve Ratté, C. (2018). Disordered eating behaviors through the lens of Self-Determination Theory. Europe's Journal of Psychology, 14(3), 571-580. https://doi.org/10.5964/ejop.v14i3.1577
Britton, P. C., Van Orden, K. A., Hirsch, J. K. ve Williams, G. C. (2014). Basic psychological needs, suicidal ideation, and risk for suicidal behavior in young adults. Suicide Life-Threatening Behavior, 44(4), 362-371. https://doi.org/10.1111/sltb.12074
Campbell, R., Boone, L., Vansteenkiste, M. ve Soenens, B. (2018). Psychological need frustration as a transdiagnostic process in associations of self-critical perfectionism with depressive symptoms and eating pathology. Journal of Clinical Psychology, 74(10), 1775-1790. https://doi.org/10.1002/jclp.22628
Campbell, R., Soenens, B., Beyers, W. ve Vansteenkiste, M. (2018). University students’ sleep during an exam period: the role of basic psychological needs and stress. Motivation and Emotion, 42, 671-681. https://doi.org/10.1007/s11031-018-9699-x
Campbell, R., Vansteenkiste, M., Delesie, L. M., Mariman, A. N., Soenens, B., Tobback, E., Van der Kaap-Deeder, J. ve Vogelaers, D. P. (2015). Examining the role of psychological need satisfaction in sleep: A self-determination theory perspective. Personality and Individual Differences, 77, 199-204. https://doi.org/10.1016/j.paid.2015.01.003
Carmines, E. G. ve Zeller, R. A. (1979). Reliability and validity assessment. Beverly Hills, CA: Sage Publications. Chang, J.-H., Huang, C.-L. ve Lin, Y.-C. (2015). Mindfulness, basic psychological needs fulfillment, and well-being. Journal of Happiness Studies, 16(5), 1149-1162. https://doi.org/10.1007/s10902-014-9551-2
Chen, B., Vansteenkiste, M., Beyers, W., Boone, L., Deci, E. L., Van der Kaap-Deeder, J. vd. (2015). Basic psychological need satisfaction, need frustration, and need strength across four cultures. Motivation and Emotion, 39, 216-236. https://doi.org/10.1007/s11031-014-9450-1
Church, A. T., Katigbak, M. S., Locke, K. D., Zhang, H.-S., Shen, J., Vargas-Flores, J. D. vd. (2012). Need satisfaction and well-being: Testing self-determination theory in eight cultures. Journal of Cross-Cultural Psychology, 44(4), 507-534. https://doi.org/10.1177/0022022112466590

Cronbach, L. J. (1946). Response sets and test validity. Educational and Psychological Measurement, 6, 475-494. https://doi.org/10.1177/001316444600600405
Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı (Yayınlanmamış uzmanlık tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (1995). Human autonomy: The basis for true self-esteem. M. H. Kernis (Ed.), Efficacy, agency, and self-esteem içinde (ss. 31-49). New York, NY: Plenum Press.
Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
Deci, E. L., Ryan, R. M., Gagné, M., Leone, D. R., Usunov, J. ve Kornazheva, B. P. (2001). Need satisfaction, motivation, and well-being in the work organizations of a former Eastern bloc country: A cross-cultural study of self-determination. Personality and Social Psychology Bulletin, 27(8), 930-942. https://doi.org/10.1177/0146167201278002
Diener, E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index. American Psychologist, 55(1), 34-43. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.34
Gagné, M. (2003). The role of autonomy support and autonomy orientation in prosocial behavior engagement. Motivation and Emotion, 27, 199-223. https://doi.org/10.1023/A:1025007614869
Hadden, B. W. ve Smith, C. V. (2019). I gotta say, today was a good (and meaningful) day: Daily meaning in life as a potential basic psychological need. Journal of Happiness Studies, 20, 185-202. https://doi.org/10.1007/s10902-017-9946-y
Hayton, J. C., Allen, D. G. ve Scarpello, V. (2004). Factor retention decisions in exploratory factor analysis: A tutorial on parallel analysis. Organizational Research Methods, 7(2), 191-205. https://doi.org/10.1177/1094428104263675
Horn, J. L. (1965). A rationale and test for the number of factors in factor analysis. Psychometrika, 30(2), 179-185. https://doi.org/10.1007/BF02289447
Ilardi, B. C., Leone, D., Kasser, T. ve Ryan, R. M. (1993). Employee and supervisor ratings of motivation: Main effects and discrepancies associated with job satisfaction and adjustment in a factory setting. Journal of Applied Social Psychology, 23(21), 1789-1805. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.1993.tb01066.x
Johnston, M. M. ve Finney, S. J. (2010). Measuring basic need satisfaction: Evaluating previous research and conducting new psychometric evaluations of the Basic Needs Satisfaction in General Scale. Contemporary Educational Psychology 35(4), 280-296. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2010.04.003
Kesici, Ş., Üre Ö., Bozgeyikli, H. ve Sünbül, A., M. (2003) “Temel psikolojik ihtiyaçlar ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği”. VII. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Mackenzie, C. S., Karaoylas, E. C. ve Starzyk, K. B. (2018). Lifespan differences in a self determination theory model of Eudaimonia: A cross-sectional survey of younger, middle-aged, and older adults. Journal of Happiness Studies, 19(8), 2465-2487. https://doi.org/10.1007/s10902-017-9932-4
Marsh, H. W. (1996). Positive and negative global self-esteem: A substantively meaningful distinction or artifactors? Journal of Personality and Social Psychology, 70(4), 810-819. https://doi.org/10.1037/0022-3514.70.4.810
Ng, J. Y. Y., Ntoumanis, N., Thørgersen-Ntoumani, C., Deci, E. L., Ryan, R. M., Duda, J. L. ve Williams, G. C. (2012). Self-determination theory applied to health contexts: A meta-analysis. Perspectives on Psychological Science, 7(4), 325-340. https://doi.org/10.1177/1745691612447309
Nishimura, T. ve Suzuki, T. (2016). Basic psychological need satisfaction and frustration in Japan: Controlling for the big five personality traits. Japanese Psychological Research, 58(4), 320-331. https://doi.org/10.1111/jpr.12131
Nunnally, J. C. ve Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3. basım). New York: McGraw-Hill Companies, Inc.
Paulhus, D. L. (1991). Measurement and control of response bias. J. P. Robinson, P. R. Shaver, & L. S. Wrightsman (Eds.), Measures of personality and social psychological attitudes içinde (ss. 17-59) San Diego, CA: Academic Press.
Reis, H. T, Sheldon, K. M., Gable, S. L., Roscoe, J. ve Ryan, R. M. (2000). Daily well-being: The role of autonomy, competence, and relatedness. Personality and Social Psychology Bulletin, 26(4), 419-435. https://doi.org/10.1177/0146167200266002
Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Ryan, R. M. (1995). Psychological needs and the facilitation of integrative processes. Journal of Personality, 63(3), 397-427. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.1995.tb00501.x
Ryan, R. M. ve Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Ryan, R. M. ve Deci, E. L. (2002). Overview of self-determination theory: An organismic dialectical perspective. E. L. Deci & R. M. Ryan (Eds.), Handbook of self-determination research içinde (ss. 3-33). Rochester, NY: The University of Rochester Press.
Ryan, R. M. ve Deci, E. L. (2006). Self-regulation and the problem of human autonomy: Does psychology need choice, self-determination, and will? Journal of Personality, 74(6), 1557-1585. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2006.00420.x
Ryan, R. M. ve Deci, E. L. (2017). Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. New York, NY: Guilford Press.
Ryan, R. M., La Guardia, J. G., Solky-Butzel, J., Chirkov, V. I. ve Kim, Y. (2005). On the interpersonal regulation of emotions: Emotional reliance across gender, relationships, and culture. Personal Relationships, 12(1), 145-163. https://doi.org/10.1111/j.1350-4126.2005.00106.x
Ryan, R. M., Patrick, H., Deci, E. L. ve Williams, G. C. (2008). Facilitating health behaviour change and its maintenance: Interventions based self-determination theory. The European Health Psychologist, 10(1), 2-5.
Schmitt, N. ve Stults, D. M. (1985). Factors defined by negatively keyed items: The result of careless respondents? Applied Psychological Measurement, 9(4), 367-373. https://doi.org/10.1177/014662168500900405
Sheldon, K. M. ve Hilpert, J. C. (2012). The balanced measure of psychological needs (BMPN) scale: An alternative domain general measure of need satisfaction. Motivation and Emotion, 36(4), 439-451. https://doi.org/10.1007/s11031-012-9279-4
Sheldon, K. M., Ryan, R. M. ve Reis, H. T. (1996). What makes for a good day? Competence and autonomy in the day and in the person. Personality and Social Psychology Bulletin, 22(12), 1270-1279. https://doi.org/10.1177/01461672962212007
Unanue, W., Dittmar, H., Vignoles, V. L. ve Vansteenkiste, M. (2014). Materialism and well-being in the UK and Chile: Basic need satisfaction and basic need frustration as underlying psychological processes. European Journal of Personality, 28(6), 569-585. https://doi.org/10.1002/per.1954
Uysal, A., Lin, H. L. ve Knee, C. R. (2010). The role of need satisfaction in self-concealment and well-being. Personality and Social Psychology Bulletin, 36(2), 187-199. https://doi.org/10.1177/0146167209354518
Vansteenkiste, M. ve Ryan, R. M. (2013). On psychological growth and vulnerability: Basic psychological need satisfaction and need frustration as a unifying principle. Journal of Psychotherapy Integration, 23(3), 263-280. https://doi.org/10.1037/a0032359
Verstuyf, J., Vansteenkiste, M., Soenens, B., Boone, L. ve Mouratidis, A. (2013). Daily ups and downs in women's binge eating symptoms: The role of basic psychological needs, general self-control, and emotional eating. Journal of Social and Clinical Psychology, 32(3), 335-361. https://doi.org/10.1521/jscp.2013.32.3.335
White, R. W. (1959). Motivation reconsidered: The concept of competence. Psychological Review, 66(5), 297-333. https://doi.org/10.1037/h0040934
Worthington R. L. ve Whittaker T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838. https://doi.org/10.1177/0011000006288127

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Asiye Yıldırım ^*
0000-0001-6852-2444
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2022

Kabul Tarihi

2 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.32709/akusosbil.1181072

IZ

https://izlik.org/JA67SD26CT

APA

Yıldırım, A. (2024). Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 690-708. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1181072

AMA

1.Yıldırım A. Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. AKÜSBD. 2024;26(2):690-708. doi:10.32709/akusosbil.1181072

Chicago

Yıldırım, Asiye. 2024. “Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (2): 690-708. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1181072.

EndNote

Yıldırım A (01 Haziran 2024) Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 2 690–708.

IEEE

[1]A. Yıldırım, “Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, AKÜSBD, c. 26, sy 2, ss. 690–708, Haz. 2024, doi: 10.32709/akusosbil.1181072.

ISNAD

Yıldırım, Asiye. “Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/2 (01 Haziran 2024): 690-708. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1181072.

JAMA

1.Yıldırım A. Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. AKÜSBD. 2024;26:690–708.

MLA

Yıldırım, Asiye. “Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 2, Haziran 2024, ss. 690-08, doi:10.32709/akusosbil.1181072.

Vancouver

1.Asiye Yıldırım. Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. AKÜSBD. 01 Haziran 2024;26(2):690-708. doi:10.32709/akusosbil.1181072

Cited By

The relationship between the quality of telework and work-life balance in the post-pandemic era: The moderated mediation of self-determination theory

WORK: A Journal of Prevention, Assessment & Rehabilitation

https://doi.org/10.1177/10519815251340981

Exploring the Link Between Competence, Relatedness, and Authenticity: An Existential Social Work Approach

Toplum ve Sosyal Hizmet

https://doi.org/10.33417/tsh.1575272

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International

Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği-Revize Formu: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

Basic Psychological Needs Scale-Revised Form: A Validity and Reliability Study

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

The relationship between the quality of telework and work-life balance in the post-pandemic era: The moderated mediation of self-determination theory

Exploring the Link Between Competence, Relatedness, and Authenticity: An Existential Social Work Approach