Araştırma Makalesi

Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi

Cilt: 26 Sayı: 4 17 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi

Öz

Bilişsel çarpıtma ve yaşam doyumu pek çok unsurdan etkilenebilen ve aynı zamanda insanların yaşam kalitelerini de önemli derecede etkileyebilen iki faktördür. Bu faktörleri etkileyen önemli olaylardan biri de 2020 yılının başlarından itibaren dünya gündemine gelen COVID-19 virüsünün neden olduğu pandemi dönemidir. Öyle ki, COVID-19 pandemisi nedeniyle tüm dünyada insanların yaşam biçimlerinin değişmek zorunda kaldığı ve her yaştaki bireylerin bilişsel çarpıtma düzeylerinin yükselip, yaşam doyum düzeylerinin azaldığı düşünülmektedir. Bundan hareketle, bu araştırmada COVID-19 pandemisinde bilişsel çarpıtmalar ve yaşam doyumunu incelenmek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama tekniği kullanılmış ve Türkiyede yaşayan 20- 60 yaş aralığında bulunan katılımcılara ulaşılmıştır. Kartopu örnekleme yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmada, “Google Form” kullanılarak araştırmaya katılmaya gönüllü olan 807 kişiye ulaşılmıştır. Katılımcıların 492’si kadın, 315’i erkeklerden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında kullanılan verilere “Genel Bilgi Formu”, “Yaşam Doyumu Ölçeği” ve “Bilişsel Çarpıtma Ölçeği” ile ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların cinsiyetine göre, bilişsel çarpıtma düzeyleri ve yaşına göre, yaşam doyumu düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptanmıştır. Yaşam doyum düzeyleri ile bilişsel çarpıtma düzeyleri arasında negatif yönde ilişki saptanmıştır. COVID-19 hastalığına yakalanma durumuna göre, bilişsel çarpıtma ölçeği alt boyutlarından çaresizlik alt boyutunda anlamlı farklılık saptanmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan veriler kapsamında, bireylere yönelik psikolojik ve eğitsel destek çalışmalarının yapılması, toplumsal farkındalığın arttırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Bilişsel çarpıtma, Yaşam Doyumu, Covid-19

Kaynakça

  1. Ağır, M.S. & Yavuzer, H. (2018). Bilişsel çarpıtma ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(26), 175-198. https://doi.org/10.29329/mjer.2018.172.10
  2. Akbağ, M. (2000). Stresle başa çıkma tarzlarının üniversite öğrencilerinde olumsuz otomatik düşünceler, transaksiyonel analiz, ego durumları ve bazı değişkenler açısından incelenmesi [Doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  3. Akkoç, M. Ş. (2011). Acil servis sağlık çalışanlarının tolerans düzeyleri ile öfke kontrolleri arasındaki ilişki. [Yüksek Lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  4. Akyol, B., Başaran, R., & Yeşilbaş, Y. (2018). Halk eğitim merkezlerinde devam eden kursiyerlerin yaşam doyum düzeyleri yaşam boyu öğrenme eğilimleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(48), 301-324.
  5. Aldemir, A. (2020). Atanmayı bekleyen öğretmenlerde durumluk/süreklilik kaygı düzeylerinin, yaşam doyumu ve otomatik düşünceler ile olan ilişkisinin saptanması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Lefkoşa.
  6. Altın, Z. (2020). Elderly people in COVID-19 outbreak. J. tepecik Educ. Res. Hosp.30(Ek sayı), 49-57. https://doi:10.5222/terh.2020.93723
  7. Armitage, R. & Nellums, L.B. (2020). COVID-19 and the consequences of isolating the elderly. Lancet Public Health, 5(5), e256. https://doi: 10.1016/s2468-2667(20)30061-x
  8. Arslan, İ. & Karagül, S. (2020). Küresel bir tehdit (COVID-19 salgını) ve değişime yolculuk. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 1-36. http://doi.org/10.32739/uskudarsbd.6.10.67
  9. Aslan- Eren, T. (2008). Onkoloji hemşirelerinin iş doyumu ve yaşam doyumunun incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  10. Avşaroğlu, S. & Koç, H. (2019). Yaşam doyumu ile sıkıntıyı tolere etme arasındaki ilişkide iyimserliğin aracı etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(53), 565-588.

Kaynak Göster

APA
Özkan, B., & Çetinkaya, B. (2024). Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(4), 1909-1931. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1246115
AMA
1.Özkan B, Çetinkaya B. Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi. AKÜSBD. 2024;26(4):1909-1931. doi:10.32709/akusosbil.1246115
Chicago
Özkan, Beyza, ve Bünyamin Çetinkaya. 2024. “Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (4): 1909-31. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1246115.
EndNote
Özkan B, Çetinkaya B (01 Aralık 2024) Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 4 1909–1931.
IEEE
[1]B. Özkan ve B. Çetinkaya, “Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi”, AKÜSBD, c. 26, sy 4, ss. 1909–1931, Ara. 2024, doi: 10.32709/akusosbil.1246115.
ISNAD
Özkan, Beyza - Çetinkaya, Bünyamin. “Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/4 (01 Aralık 2024): 1909-1931. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1246115.
JAMA
1.Özkan B, Çetinkaya B. Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi. AKÜSBD. 2024;26:1909–1931.
MLA
Özkan, Beyza, ve Bünyamin Çetinkaya. “Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 4, Aralık 2024, ss. 1909-31, doi:10.32709/akusosbil.1246115.
Vancouver
1.Beyza Özkan, Bünyamin Çetinkaya. Covid-19 Deneyiminde Bilişsel Çarpıtmalar Ve Yaşam Doyumunun İncelenmesi. AKÜSBD. 01 Aralık 2024;26(4):1909-31. doi:10.32709/akusosbil.1246115