Ergenlerde Psikolojik Sağlamlığın Açıklanmasında Temel Psikolojik İhtiyaçların Rolü
Öz
Psikolojik sağlamlık, bireyin karşılaştığı olumsuz yaşantılar karşısında göstermiş olduğu uyum sağlama ve başa çıkma becerisi olarak tanımlanmaktadır. Psikolojik sağlamlık sosyal destekle ilişkilidir ve benlik algısı, sevgi, şefkat, bir gruba ait olma gibi temel ihtiyaçlar karşıladığında hem fiziksel hem de ruh sağlığını doğrudan olumlu etkilemektedir. Ergenlik dönemi, yoğun duyguların ve çalkantıların yaşandığı bir dönem olduğundan bu dönemde ergenlerin karşılanan psikolojik ihtiyaçlarının ve algıladıkları aidiyet duygusunun psikolojik sağlamlık düzeyiyle ilişkili olduğu belirtilmektedir. Bu sebeple araştırmada ergenlerde temel psikolojik ihtiyaçların psikolojik sağlamlığı ne düzeyde yordadığını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, Hatay ili merkez ilçelerinde yer alan ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 264’ü kız (%61) ve 169’ü (%39) erkek toplam 433 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile Temel Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçlarının psikolojik sağlamlığı ne düzeyde yordadığını belirlemek için çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda ilişki, yeterlik ve özerklik ihtiyaçlarının birlikte ergenlerde psikolojik sağlamlığı yüzde 42 oranında yordadığı görülmüştür. Çıkan sonuçlar ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmış ve yorumlanmıştır. Temel psikolojik ihtiyaçların karşılanmasının psikolojik sağlamlık üzerinde olumlu etkisi göz önüne alındığında ergenlere ve ailelerine bu konuyla ilgili bilgilendirici çalışmalar yapılması önerilebilir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi araştıran başka çalışmaların yapılması ve farklı örneklem gruplarıyla çalışılması ileride yapılacak araştırmalar için önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yoktur
Proje Numarası
Yoktur
Teşekkür
Yoktur
Kaynakça
- Arslan, G. (2015). Psikolojik istismar, psikolojik sağlamlık, sosyal bağlılık ve aidiyet duygusu arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 47-58.
- Baskin, T. W. (2004). Belongingness as a major resiliency factor for students with low peer acceptance in a multicultural environment (Doctoral dissertation). University Of Wisconsin-Madison, ABD.
- Block, J. & Kremen, A. M. (1996). IQ and ego resiliency: Conceptual and empirical connections and separateness. Journal of Personality and Social Psychology, 70(2), 349-361.
- Deci, E. L. & Ryan, R. M. (2000). The" what" and" why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological inquiry, 11(4), 227-268.
- Deci, E. L, Ryan, R. M., Gagne, M., Leone, D.R., Usunov, J., & Kornazheva, B. P. (2001). Need satisfaction, motivation and well-being in the work organizasions of a former esatern bloc country: A cross-cultural study of self determination. Personality And Social Psychology Bulletin, 27(8), 930-942.
- Dermen, O. (2008). Ergenlerde psikososyal gelişim. Adölesan Sağlığı II Sempozyum Dizisi, İstanbul.
- Doğan, T. (2015). Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
- Duru, E. (2015). Genel Aidiyet Ölçeği’nin psikometrik özellikleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(44), 37-47.
- Gizir, C. A. (2007). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(28), 113-128.
- González, L., Castillo, I., & Balaguer, I. (2019). Exploring the role of resilience and basic psychological needs as antecedents of enjoyment and boredom in female sports. Revista de Psicodidáctica, 24 (2), 131–137.
