Derleme

Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi

Cilt: 27 Sayı: 3 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi

Öz

Borderline Kişilik Bozukluğu; duygularda, kimlikte, ilişkilerde ve dürtüsel davranışlarda ciddi dengesizlik ile karakterizedir. Borderline Kişilik Bozukluğuna katkıda bulunan bir faktör de yetersiz zihinselleştirmedir. Zihinselleştime, başkalarının ve kendimizin zihinsel durumlarını anlama yeteneğinidir. Psikoterapiler, Borderline Kişilik Bozukluğu semptomlarını azaltmada etkili olabilmektedir. Bu nedenle, mevcut tedavileri geliştirmek önemlidir. Zihinselleştirmeye dayalı tedavinin; intihar ve kendine zarar verme davranışlarını, depresif semptomları ve yatarak tedavi edilen gün sayısını azalttığı ve borderline kişilik bozukluğu olan bireylerde sosyal ve kişilerarası işlevselliği iyileştirdiği gösterilmiştir. Yapılan doküman analizinin amacı Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin, Borderline Kişilik Bozukluğu üzerindeki etkinliğini inceleyen literatürdeki tüm çalışmaları gözden geçirilerek analizini yapmaktır. Makaleler bulunurken “Borderline Kişilik Bozukluğu ve Zihinselleştirme Bazlı Terapi” anahtar kelimeleri birlikte yazılarak tarama yapılmıştır. Bu bağlamda; Science Direct, Pubmed ve Google Scholar veri tabanları ve uluslararası dergilerden faydalanılarak Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin, Borderline Kişilik Bozukluğu üzerindeki etkinliğini araştıran tüm makaleler incelenmiştir. Veri toplama yöntemi olarak bir nitel araştırma yöntemi olan doküman analizi kullanılmıştır. Çalışmaya 41 makale dahil edilmiştir. Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Borderline Kişilik Bozukluğu tedavisindeki etkinliğinin, başka terapilerle ya da kendi çeşitleri ile karşılaştırıldığı 29 makalenin sonuçları incelendiğinde Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin etkinliğini kanıtlayan 14 makale bulunurken Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin diğer terapilerle eşit etkinliğe sahip olduğunu gösteren 8 makale bulunmuştur. Bu sonuçlar incelendiğinde Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Borderline Kişilik Bozukluğu için etkin bir tedavi olduğu söylenebilmektedir

Anahtar Kelimeler

Borderline Kişilik Bozukluğu, Zihinselleştirme, Zihinselleştirme Bazlı Terapi

Kaynakça

  1. Aviram, R.B., Hellerstein, D.J., Gerson, J., ve Stanley, B. (2004). Adapting supportive psychotherapy for individuals with borderline personality disorder who self-injure or attempt suicide. Journal of Psychiatric Practice, 10(3), 145-155. doi: 10.1097/00131746-200405000-00002
  2. Bales, D.L., Timman, R., Andrea, H., Busschbach, J. J., Verheul, R., ve Kamphuis, J. H. (2015). Effectiveness of day hospital mentalization‐based treatment for patients with severe borderline personality disorder: A matched control study. Clinical psychology & psychotherapy, 22(5), 409-417. doi: 10.1002/cpp.1914
  3. Bales, D.L., Timman, R., Luyten, P., Busschbach, J., Verheul, R., ve Hutsebaut, J. (2017). Implementation of evidence‐based treatments for borderline personality disorder: The impact of organizational changes on treatment outcome of mentalization‐based treatment. Personality and mental health, 11(4), 266-277. doi: 10.1002/pmh.1381
  4. Bales, D.L., Verheul, R., ve Hutsebaut, J. (2017). Barriers and facilitators to the implementation of mentalization‐based treatment (MBT) for borderline personality disorder. Personality and Mental Health, 11(2), 118-131. doi: 10.1002/pmh.1368
  5. Bales, D., van Beek, N., Smits, M., Willemsen, S., Busschbach, J.J., Verheul, R., ve Andrea, H. (2012). Treatment outcome of 18-month, day hospital mentalization-based treatment (MBT) in patients with severe borderline personality disorder in the Netherlands. Journal of personality disorders, 26(4), 568. doi: 10.1521/pedi.2012.26.4.568
  6. Baptista, A., Chambon, V., Hoertel, N., Olfson, M., Blanco, C., Cohen, D., ve Jacquet, P. O. (2023). Associations between early life adversity, reproduction-oriented life strategy, and borderline personality disorder. JAMA psychiatry, 80(6), 558-566. doi: 10.1001/jamapsychiatry.2023.0694
  7. Barnicot, K., ve Crawford, M. (2019). Dialectical behaviour therapy v. mentalisation-based therapy for borderline personality disorder. Psychological Medicine, 49(12), 2060-2068. doi: 10.1017/S0033291718002878
  8. Barnicot, K., Redknap, C., Coath, F., Hommel, J., Couldrey, L., ve Crawford, M. (2022). Patient experiences of therapy for borderline personality disorder: Commonalities and differences between dialectical behaviour therapy and mentalization‐based therapy and relation to outcomes. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 95(1), 212-233. doi: 10.1111/papt.12362
  9. Bateman, A., ve Fonagy, P. (1999). Effectiveness of partial hospitalization in the treatment of borderline personality disorder: a randomized controlled trial. American journal of Psychiatry, 156(10), 1563-1569. doi: 10.1176/ajp.156.10.1563
  10. Bateman, A., ve Fonagy, P. (2001). Treatment of borderline personality disorder with psychoanalytically oriented partial hospitalization: An 18-month follow-up. American Journal of Psychiatry, 158(1), 36–42. doi: 10.1176/appi.ajp.158.1.36

Kaynak Göster

APA
Öz, M., & Eker, E. (2025). Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(3), 1123-1144. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1435816
AMA
1.Öz M, Eker E. Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi. AKÜSBD. 2025;27(3):1123-1144. doi:10.32709/akusosbil.1435816
Chicago
Öz, Merve, ve Engin Eker. 2025. “Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (3): 1123-44. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1435816.
EndNote
Öz M, Eker E (01 Eylül 2025) Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 3 1123–1144.
IEEE
[1]M. Öz ve E. Eker, “Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi”, AKÜSBD, c. 27, sy 3, ss. 1123–1144, Eyl. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1435816.
ISNAD
Öz, Merve - Eker, Engin. “Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/3 (01 Eylül 2025): 1123-1144. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1435816.
JAMA
1.Öz M, Eker E. Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi. AKÜSBD. 2025;27:1123–1144.
MLA
Öz, Merve, ve Engin Eker. “Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 3, Eylül 2025, ss. 1123-44, doi:10.32709/akusosbil.1435816.
Vancouver
1.Merve Öz, Engin Eker. Borderline Kişilik Bozukluğu’nda Zihinselleştirme Bazlı Terapi’nin Etkinliğinin İncelenmesi: Doküman Analizi. AKÜSBD. 01 Eylül 2025;27(3):1123-44. doi:10.32709/akusosbil.1435816