Genç Bireylerin İklim Değişikliği Farkındalık Algılarının Değerlendirilmesi

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 4, 1282 - 1296, 22.12.2025

Fatma Gündüz Zeybekoğlu

https://doi.org/10.32709/akusosbil.1670273

Öz

Bu çalışmanın amacı, genç bireylerin küresel iklim değişikliği farkındalığını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Kesitsel ve tanımlayıcı desende planlanan araştırmanın verileri 14.01.2025-14.03.2025 tarihleri arasında online ortamda Google Forms aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma, dahil edilme kriterlerini karşılayan 391 katılımcı ile tamamlanmıştır. Çalışmada katılımcıların %45,52’si kadın (n = 178), %54,48’i erkek (n = 213) bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada, iklim veya çevre ile ilgili eğitim almanın küresel iklim değişikliği farkındalığını artırdığı belirlenmiştir. Ancak, doğa kaynaklı afet deneyiminin farkındalık üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Küresel iklim değişikliği farkındalık düzeyi, afet yaşamış katılımcılarda 74,05 ± 14,36, afet yaşamamış katılımcılarda ise 71,49 ± 11,54 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, küresel iklim değişikliği farkındalığını artırmak amacıyla çevre ve iklim değişikliğine yönelik eğitim faaliyetleri yaygınlaştırılmalıdır. Ayrıca, iklim değişikliği kaynaklı afetler hakkında bilgilendirme çalışmaları farkındalık oluşturma çabalarına katkı sağlayabilir. İklim değişikliğiyle ilgili faaliyet ve programların gelir düzeyi dikkate alınarak planlanması önerilmektedir. Bununla birlikte, farkındalık çalışmalarında kadın liderliği teşvik edilebilir.

Anahtar Kelimeler

İklim Değişikliği , İklim Farkındalığı , Çevre , Genç bireyler

Evaluation of Young Individuals' Climate Change Awareness Perceptions

Öz

The aim of this study is to examine the global climate change awareness of young individuals in terms of various variables. The data of the research, planned in a cross-sectional and descriptive design, were collected online Google Forms between 14.01.2025 and 14.03.2025. The study was completed with 391 participants who met the inclusion criteria. 45.52% of the participants in the study were female (n = 178) and 54.48% were male (n = 213). In the study, it was determined that receiving education on climate or the environment increased global climate change awareness. However, it was determined that natural disaster experience did not have a significant effect on awareness. The global climate change awareness level was calculated as 74.05 ± 14.36 among participants who experienced a disaster and 71.49 ± 11.54 in those who did not. As a result, educational activities on the environment and climate change should be expanded to increase global climate change awareness. In addition, informational activities regarding disasters caused by climate change can contribute to awareness-raising efforts. It is recommended that activities and programs related to climate change be planned by taking income levels into account. In addition, women's leadership can be encouraged in awareness activities.

Anahtar Kelimeler

Climate Change , Climate Awareness , Environment , Young Individuals

Kaynakça

• Abade, L.P. (2020). Climate change awareness: role of education. W. Leal Filho, A.M. Azul, L. Brandli, P.G. Özuyar, T. Wall, (Ed), Climate Action. Encyclopedia of the UN Sustainable Development Goals (ss. 154-159). Cham:Springer.
• Ağiralan, E. ve Sadioğlu, U. (2021). İklim değişikliği farkındalığı ve toplum bilinci: İstanbul örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 627–654. doi: 10.18037/AUSBD.959287
• Ajuang, C. O., Abuom, P. O., Bosire, E. K., Dida, G. O. ve Anyona, D. N. (2016). Determinants of climate change awareness level in upper Nyakach Division, Kisumu County, Kenya. SpringerPlus, 5(1), 1–20. doi: 10.1186/S40064-016-2699-Y/TABLES/3
• Akbulut, M. ve Kaya, A. A. (2020). Bir afet olarak küresel iklim değişikliği ve ilkokul öğretmenlerinin iklim değişikliği farkındalığının incelenmesi: Gümüşhane ili örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 112–124. doi: 10.37989/GUMUSSAGBIL.700929
• Atalay, E. (2025). İklim değişikliği farkındalığı ve iklim değişikliği anksiyetesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 17(32), 475-495. doi: 10.38155/ksbd.1633266
• Azevedo, J. ve Marques, M. (2017). Climate literacy: a systematic review and model integration. International Journal of Global Warming, 12(3-4), 414-430. doi: 10.1504/IJGW.2017.084789
• Baiardi, D. ve Morana, C. (2021). Climate change awareness: Empirical evidence for the European Union. Energy Economics, 96, 105163. doi: 10.1016/J.ENECO.2021.105163
• Baykan, B.G. (2019). İklim Değişikliği Eğitim Modülleri Serisi 17. İklim Değişikliği İle Mücadelede Gençliğin Sorumluluğu. https://www.iklimin.org/wp-content/uploads/egitimler/seri_17.pdf (Erişim tarihi: 18.03.2025).
• Bhattacharya, D., Carroll Steward, K. ve Forbes, C. T. (2020). Empirical research on K-16 climate education: A systematic review of the literature. Journal of Geoscience Education, 69(3), 223–247. doi: 10.1080/10899995.2020.18388
• Ceylan, H., Sevgili, A. ve Aslan, Ş. (2024). Sosyal hizmet öğrencilerinin iklim değişikliği farkındalıklarının ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 7(2), 131. doi: 10.32329/uad.1442686
• CGIAR Raporu (2025). 2024 UN Climate Change Conference (UNFCCC COP 29). https://www.cgiar.org/news-events/event/2024-un-climate-change-conference-unfccc-cop-29/ (Erişim tarihi: 18.03.2025).
• Cooper, O., Keeley, A. ve Merenlender, A. (2019). Curriculum gaps for adult climate literacy. Conservation Science and Practice, 1(10), e102. doi: 10.1111/csp2.102
• Demir, R., Yalazı, R. Ö. ve Dinç, A. (2024). The relationship between women’s climate change awareness and concerns about climate change in Turkiye. Public Health Nursing, 41(2), 215-220. doi: 10.1111/PHN.13269
• Deng, Y., Wang, M. ve Yousefpour, R. (2017). How do people’s perceptions and climatic disaster experiences influence their daily behaviors regarding adaptation to climate change? A case study among young generations. Science of The Total Environment, 581–582, 840–847. doi: 10.1016/J.SCITOTENV.2017.01.022
• Deniz, M., İnel, Y. ve Sezer, A. (2021). Üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalık ölçeği. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 43, 252–264. doi: 10.32003/igge.818561
• Feinstein, N. W. ve Mach, K. J. (2020). Three roles for education in climate change adaptation. Climate Policy, 20(3), 317–322. doi: 10.1080/14693062.2019.1701975
• Fisher, S. R. (2016). Life trajectories of youth committing to climate activism. Environmental Education Research, 22(2), 229-247. doi: 10.1080/13504622.2015.1007337
• Fløttum, K., Dahl, T. ve Rivenes, V. (2016). Young Norwegians and their views on climate change and the future: findings from a climate concerned and oil-rich nation. Journal of Youth Studies, 19(8), 1128-1143. doi: 10.1080/13676261.2016.1145633
• Gülsoy, E. ve Korkmaz, M. (2020). Üniversite öğrencilerinin sosyo-ekonomik özelliklerinin küresel ısınma ve iklim değişikliği algıları üzerine etkileri. Türkiye Ormancılık Dergisi, 21(4), 428–437. doi: 10.18182/TJF.798032
• Gündoğdu, S. N., Sülü, M., Boz, G., Baran, A. ve Özer, A. (2025). İnönü Üniversitesi tıp fakültesi öğrencilerinde küresel iklim değişikliği farkındalık düzeyinin incelenmesi. ESTUDAM Public Health Journal, 10(1), 32–41. doi: 10.35232/ESTUDAMHSD.1539817
• Halady, I. R. ve Rao, P. H. (2010). Does awareness to climate change lead to behavioral change? International Journal of Climate Change Strategies and Management, 2(1), 6–22. doi: 10.1108/17568691011020229
• IFRC Raporu. (2020) Dünya Afet Raporu 2020 Yönetici Özeti. https://www.kizilay.org.tr/Upload/Dokuman/Dosya/wdr2020-26-11-2020-64501291.pdf (Erişim tarihi: 18.03.2025).
• IPCC Raporu. (2001). Climate Change 2001: Synthesis Report. R. T. Watson and the Core Writing Team (Ed), A Contribution of Working Groups I, II, and III to the Third Assessment Report of the Integovernmental Panel on Climate Change (ss. 2-4). Cambridge, United Kingdom, and New York, NY, USA: Cambridge University Press.
• Jürkenbeck, K., Spiller, A. ve Schulze, M. (2021). Climate change awareness of the young generation and its impact on their diet. Cleaner and Responsible Consumption, 3, 100041. doi: 10.1016/j.clrc.2021.100041
• Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikler. Asil Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
• Kaya, L., Keles, E., Baydili, K. N., Kaya, Z. ve Kumru, P. (2025). Impact of climate change education on pregnant women’s anxiety and awareness. Public Health Nursing, 42(1), 54–60. doi: 10.1111/PHN.13455
• Kegan, R. (1982). The evolving self: problem and process in human development. Cambridge, Massachusetts, USA: Harvard University Press.
• Lee, T. M., Markowitz, E. M., Howe, P. D., Ko, C. Y. ve Leiserowitz, A. A. (2015). Predictors of public climate change awareness and risk perception around the world. Nature Climate Change, 5(11), 1014–1020. doi: 10.1038/nclimate2728
• Leiserowitz, A. (2006). Climate change risk perception and policy preferences: the role of affect, imagery, and values. Climatic Change, 77(1-2), 45-72. doi: 10.1007/s10584-006-9059-9
• Lorenzoni, I. ve Hulme, M. (2009). Believing is seeing: laypeople’s views of future socio-economic and climate change in England and in Italy. Public Understanding of Science, 18(4), 383-400. doi: 10.1177/0963662508089540
• Marshall, N. A., Park, S., Howden, S. M., Dowd, A. B. ve Jakku, E. S. (2013). Climate change awareness is associated with enhanced adaptive capacity. Agricultural Systems, 117, 30–34. doi: 10.1016/J.AGSY.2013.01.003
• Memon, F. S., Abdullah, F. Bin, Iqbal, R., Ahmad, S., Hussain, I. ve Abdullah, M. (2023). Addressing women’s climate change awareness in Sindh, Pakistan: an empirical study of rural and urban women. Climate and Development, 15(7), 565–577. doi: 10.1080/17565529.2022.2125784
• Monroe, M. C., Plate, R. R., Oxarart, A., Bowers, A. ve Chaves, W. A. (2019). Identifying effective climate change education strategies: a systematic review of the research. Environmental Education Research, 25(6), 791–812. doi: 10.1080/13504622.2017.1360842
• Moosmann, L., Fallasch, F., Jung, H., Lauer, S., Wissner, N., Urrutia, C., Schneider, L., Oppelt, D., Von Heinemann, S., Sharma, N., McCarthy, A. ve Kohler, B. (2024). Issues at stake at the COP29 UN Climate Change Conference in Baku - Scaling up climate action and support, Study for the Committee on the Environment, Public Health and Food Safety (ENVI), Policy Department for Economic, Scientific and Quality of Life Policies, European Parliament, Luxembourg.
• Pan, W. L., Fan, R., Pan, W., Ma, X., Hu, C., Fu, P. ve Su, J. (2023). The role of climate literacy in individual response to climate change: evidence from China. Journal of Cleaner Production, 405, 136874. doi: 10.1016/j.jclepro.2023.136874
• Rahman, M. S. A., Mohamad, O. B. I. ve Zarim, Z. A. (2014a). Climate change: a review of its health impact and percieved awareness by the young citizens. Global Journal of Health Science, 6(4), 196. doi: 10.5539/GJHS.V6N4P196
• Rahman, S. M. A., Tasmin, S., Uddin, M. K., Islam, M. T. ve Sujauddin, M. (2014b). Climate change awareness among the high school students: case study from a climate vulnerable country. International Journal of Built Environment and Sustainability, 1(1). doi: 10.11113/IJBES.V1.N1.4
• Reser, J. P., Bradley, G. L. ve Ellul, M. C. (2014). Encountering climate change: ‘seeing’ is more than ‘believing.’ Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 5(4), 521–537. doi: 10.1002/WCC.286
• Sabra, Z., Mohammed, E. ve Al-Moaz, A. (2022). Awareness of climate change - the role of art, education and culture in raising awareness of climate change. International Journal of Education and Learning Research, 5(1), 48–70. doi: 10.21608/IJELR.2023.215523.1005
• Scannell, L. ve Gifford, R. (2013). Personally relevant climate change. Environment and Behavior, 45(1), 60–85. doi: 10.1177/0013916511421196
• Tabachnik, B. G. ve Fidell, S. L. (2013). Multicollinearity and singularity. Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.
• Taşkın, B. (2023). Ekonomik büyüme ve çevrenin korunması politikaları arasında: gençlerde iklim değişikliği algısı ve tutumlar. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 8(1), 27-40. doi: 10.52539/mad.1309010
• Tibola da Rocha, V., Brandli, L. L. ve Kalil, R. M. L. (2020). Climate change education in school: knowledge, behavior and attitude. International Journal of Sustainability in Higher Education, 21(4), 649–670. doi: 10.1108/IJSHE-11-2019-0341/FULL/PDF
• Usta, G. (2023). Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği endişe düzeylerinin belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 159–167. doi: 10.52642/susbed.1282642
• Venghaus, S., Henseleit, M. ve Belka, M. (2022). The impact of climate change awareness on behavioral changes in Germany: changing minds or changing behavior? Energy, Sustainability and Society, 12(1), 1–11. doi: 10.1186/S13705-022-00334-8/TABLES/3
• Wang, Y. (2023). Disasters as opportunities for enhancing sustainability values: Disaster experience and environmental awareness in rural China. Sustainable Development, 31(4), 2741–2757. doi: 10.1002/SD.2544
• Yıldırım, M. ve Everest, B. (2020). Tarımsal kooperatiflerin iklim değişikliği ve yenilenebilir enerji farkındalıkları: Çanakkale ili örneği. COMU Journal of Agriculture Faculty, 8(1), 233–241. doi: 10.33202/COMUAGRI.734227
• Yüce Yörük, E. A. ve Varer Akpınar, C. (2023). Bir üniversitedeki öğrencilerin küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalıkları. Osmangazi Tıp Dergisi, 45(4), 471–479. doi: 10.20515/OTD.1278028