Araştırma Makalesi

Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi

Cilt: 27 Sayı: 4 22 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma ergenlerin öz-şefkat ve psikolojik sağlamlık düzeyleri üzerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumunun aracı rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Veriler “Kişisel Bilgi Formu”, “Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumu Ölçeği”, “Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği” ve “Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu” uygulanarak elde edilmiştir. Çalışma grubuna 445 ergen dahil edilmiştir. Verilerin analizinde; ergenlerin öz-şefkat ve psikolojik sağlamlık düzeyleri üzerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumunun, cinsiyetler arasında anlamlı bir farklılaşma olup olmadığını incelemek için t testi yapılmıştır. Anne ve babaların helikopter ebeveynlik tutumu düzeyleri, psikolojik sağlamlık ve öz şefkat düzeylerinde, demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılaşma olup olmadığını incelemek için tek yönlü ANOVA yürütülmüştür. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; erkeklerde algılanan helikopter ebeveynlik düzeyi, psikolojik sağlamlık ve öz şefkat düzeyi kızlara göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Doğum sırası, çocukların annelerinden algılanan helikopter ebeveynlik düzeyini etkilemektedir. İlk doğan ve ikinci doğan çocuklar tarafından algılanan helikopter ebeveyn tutumu, sonra doğanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. İlkokul mezunu olan anne ve babaların çocuklarının psikolojik sağlamlık düzeyleri daha yüksektir. İlkokul mezunu olan babaların çocuklarının psikolojik sağlamlık düzeyleri, lise mezunu olan babaların çocuklarından anlamlı olarak daha yüksektir. Psikolojik sağlamlık ve öz-şefkat arasında orta düzeyde ve pozitif bir ilişki vardır. Çalışmadan elde edilen sonuçların ergenlerde psikolojik sağlamlık, öz-şefkat becerilerinin desteklenmesine ve helikopter ebeveyn tutumlarıyla ilişkili gelişimsel destek uygulamalarına yararı olacağı öngörülmektedir

Anahtar Kelimeler

Ergenlik, öz-şefkat, psikolojik sağlamlık, helikopter ebeveyn tutumu

Destekleyen Kurum

Araştırmacılar bireysel çalışma yapmışlardır, herhangi bir kurum desteği bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Çalışma için KTO Karatay Üniversitesi Etik Kurulundan 15.02.2024 tarihli ve 2024/039 sayılı etik kurul onayı bulunmaktadır

Teşekkür

Araştırmaya dahil olan ergenlere ve ebeveynlerine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Artır, E. K. (2022). Helikopter ebeveyn tutumu ıle yetişen annelerin kendi özyeterlilik inançları ile çocuklarının öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Doktora tezi. Marmara Universitesi. İstanbul.
  2. Athanasakou, D., Karakasidou, E., Pezirkianidis, C., Lakioti, A., ve Stalikas, A. (2020). Selfcompassion in clinical samples: A systematic literature review. Psychology, 11, 217-244. doi:10.4236/psych.2020.112015.
  3. Avcı, S. Ç., ve Güleç, D. (2020).Yeni bir kavram: helikopter ebeveynlik. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 3(2), 163-168.
  4. Biehler, K. M., ve Naragon-Gainey, K. (2022). Clarifying the relationship between self-compassion and mindfulness: An ecological momentary assessment study. Mindfulness, 13(4), 843-854.
  5. Bluth, K., Roberson, P. N., Gaylord, S. A., Faurot, K. R., Grewen, K. M., Arzon, S., ve Girdler, S. S. (2016). Does self-compassion protect adolescents from stress? Journal of Child and Family Studies, 25, 1098-1109.
  6. Buchanan, T., ve LeMoyne, T. (2020). Helicopter parenting and the moderating impact of gender for university students with ADHD. International Journal of Disability, Development and Education. Retrieved from https://eric.ed.gov/?id=EJ1240021
  7. Cleare, S., Gumley, A., ve O’Connor, R. C. (2019). Self-compassion, self-forgiveness, suicidal ideation, and self-harm: A systematic review. Clinical Psychology ve Psychotherapy, 26(5), 511-530 doi:10.1002/cpp.2372.
  8. Çelik, F. (2022). Davranışsal iletişim araştırmalarında aracılık testine genel bir bakış. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 49, 392–410 doi:10.52642/susbed.1158738
  9. Desimpelaere, E. N., Soenens, B., Prinzie, P., Waterschoot, J., Vansteenkiste, M., Morbée, S. ve De Pauw, S. (2023). Parents’ stress, parental burnout, and parenting behavior during the covıd-19 pandemic: comparing parents of children with and without complex care needs. Journal of Child and Family Studies, 32(12), 3681-3696.
  10. Dreisoerner, A., Junker, N. M., ve Van Dick, R. (2021). The relationship among the components of self-compassion: A pilot study using a compassionate writing intervention to enhance self-kindness, common humanity, mindfulness. Journal of Happiness Studies, 22, 21-47.

Kaynak Göster

APA
Doğan, S., & Yalçın, H. (2025). Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(4), 1471-1489. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1673260
AMA
1.Doğan S, Yalçın H. Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi. AKÜSBD. 2025;27(4):1471-1489. doi:10.32709/akusosbil.1673260
Chicago
Doğan, Sevda, ve Hatice Yalçın. 2025. “Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (4): 1471-89. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1673260.
EndNote
Doğan S, Yalçın H (01 Aralık 2025) Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 4 1471–1489.
IEEE
[1]S. Doğan ve H. Yalçın, “Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi”, AKÜSBD, c. 27, sy 4, ss. 1471–1489, Ara. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1673260.
ISNAD
Doğan, Sevda - Yalçın, Hatice. “Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/4 (01 Aralık 2025): 1471-1489. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1673260.
JAMA
1.Doğan S, Yalçın H. Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi. AKÜSBD. 2025;27:1471–1489.
MLA
Doğan, Sevda, ve Hatice Yalçın. “Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 4, Aralık 2025, ss. 1471-89, doi:10.32709/akusosbil.1673260.
Vancouver
1.Sevda Doğan, Hatice Yalçın. Ergenlerin Öz-Şefkat ve Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri Üzerinde Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumunun Etkisinin İncelenmesi. AKÜSBD. 01 Aralık 2025;27(4):1471-89. doi:10.32709/akusosbil.1673260