Araştırma Makalesi

Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu

Cilt: 28 Sayı: 2 25 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu

Öz

İçselliğin sezgisel yaklaşımla bir araya geldiği Eşref Üren eserlerinde, doğa birinci planda yer almaktadır. Sanatçı yaşadığı şehirlerin manzaraları, sokakları ve iklimi ile ilgili eserlerinde bilgi vermektedir. Üren’in sanatında konu çeşitliliği görülmekle birlikte, son dönemlerinde yaşamını sürdürdüğü Ankara, eserlerine sıkça konu olmuştur. Sezgiselliğin ağır bastığı eserlerde sanatçının nesneleri ve kendisi arasında kurduğu bağ, duyumları aracılığıyla aktarılmaktadır. Üren, lirik üslubuyla doğayı ve izlenimlerini serbest bir biçimde dönüştürmüştür. Üren’in sanatsal serüveninde içselleştirdiği duyguları, belleğinin izleri ile buluşarak eserlerinde renk, çizgi, leke ve fırça etkilerine yansımaktadır. Lekesel üslubuyla doğadaki ögeleri bire bir yansıtmak yerine yorumlayarak aktarmaktadır. Araştırmada Üren’in eserlerini yapılandırırken ön planda olan sezgiselliğinin sanatındaki yeri ve eserleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Sanatçının üslubunun oluşmasında etkilendiği anlayışlar ve eserlerinde kesitlere yer verdiği yaşamı eserleri aracılığıyla incelenecektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup sanatçının eserleri betimsel analiz ve üslup çözümlemesi yoluyla değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Üren’in peyzaj, natürmort, figür ve kent tasvirlerinden oluşan farklı dönemlerine ait seçilmiş eserleri renk, çizgi, leke, ışık ve kompozisyon çözümlemeleriyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda, Üren’in eserlerinde lekesel fırça kullanımı ve renk anlayışının sadece dış gerçekliği birebir aktarmadığı, sanatçının içsel dünyasını sezgisel olarak aktardığı bir alan sunduğu bulgulanmıştır. Üren’in eserleri izlenimci etkilerle lirik ve sembolik yönleri özgün bir biçimde sunan birer anlatıya dönüşmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türk Resmi, Eşref Üren, İzlenimcilik, Sezgicilik, Manzara Resmi

Kaynakça

  1. Ayaydın, A. (2015). Empresyonizm (izlenimcilik) akımının güncel bakış açısıyla bazı yönlerden incelenmesi. sed, 2015, Cilt 3, Sayı 2, Volume 3, Issue 2, 83-97. Doı: 10.7816/sed-03-02-05
  2. Bozkurt, N. (2000). Sanat ve estetik kuramları. Bursa: Asa Yayınları.
  3. Bocquillon, M. F. (2005). Empresyonizm. Ankara: Dost Kitabevi.
  4. Cevizci, A. (2003). Felsefe terimleri sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  5. Çakmaker, S. (2019). Ressamlıktan sanat eleştirmenliğine uzanan bir portre: Eşref Üren. (Yüksek Lisans Tezi). Trabzon Üniversitesi, Trabzon.
  6. Giray, K. (2020). Ankara resim ve heykel müzesi başyapıtlar- II. Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  7. Giray, K. (t.y.). Ziraat bankası koleksiyonu, Cilt 2. Ziraat Bankası Sanat Koleksiyonu.
  8. Krausse, A. C. (2005). Rönesanstan günümüze resim sanatının öyküsü. Könemann: Literatür Yayıncılık.
  9. Lhoté, A. (2000). Sanatta değişmeyen plastik değerler. (K. Özsezgin, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi.
  10. Ok, B., ve Bayraktar, L. (2025). Bergson ve sanat: sezgi, gerçeklik ve özgürlüğün yaratıcı bütünlüğü. Akademik Sanat(24), 21-33. Doi:10.34189/asd.2025.24.002s

Kaynak Göster

APA
Burunsuz, M. (2026). Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(2), 376-388. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1759872
AMA
1.Burunsuz M. Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu. AKÜSBD. 2026;28(2):376-388. doi:10.32709/akusosbil.1759872
Chicago
Burunsuz, Muteber. 2026. “Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28 (2): 376-88. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1759872.
EndNote
Burunsuz M (01 Haziran 2026) Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28 2 376–388.
IEEE
[1]M. Burunsuz, “Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu”, AKÜSBD, c. 28, sy 2, ss. 376–388, Haz. 2026, doi: 10.32709/akusosbil.1759872.
ISNAD
Burunsuz, Muteber. “Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28/2 (01 Haziran 2026): 376-388. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1759872.
JAMA
1.Burunsuz M. Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu. AKÜSBD. 2026;28:376–388.
MLA
Burunsuz, Muteber. “Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 28, sy 2, Haziran 2026, ss. 376-88, doi:10.32709/akusosbil.1759872.
Vancouver
1.Muteber Burunsuz. Eşref Üren’in Sanatında Sezgisel Yaklaşım ve Doğanın Lirik Yorumu. AKÜSBD. 01 Haziran 2026;28(2):376-88. doi:10.32709/akusosbil.1759872