Caz Müzisyenliğinden Sosyolojik Tahayyül’e: Howard S. Becker’in Sanat Sosyolojisinde Bireysellik ve Kolektivite

Yıl 2026, Cilt: 28 Sayı: 1, 49 - 62, 25.03.2026

Ebubekir Düzcan

https://doi.org/10.32709/akusosbil.1864090

https://izlik.org/JA65XN44RR

Öz

Amerikalı sosyolog Howard S. Becker, sosyoloji literatürüne kazandırdığı kavramlar ve sahaya dayalı araştırma üslubuyla, sanatın toplumsal örgütlenmesini açıklamada hâlâ temel başvuru noktalarından biridir. Bu makale, Becker’in caz piyanisti olarak edindiği kişisel iş deneyiminin onun sosyolojik tahayyülünde nasıl kurucu bir rol oynadığını ve bu deneyimin “sanat dünyaları” yaklaşımında merkezileşen kolektif eylem mantığını nasıl beslediğini analiz eder. Becker’in sanat üretimini tekil yaratıcı yeteneklerden çok işbölümü, işbirliği ve karşılıklı bağımlılık üzerinden okuması; sanat sosyolojisine, eseri mümkün kılan görünmez emek ve koordinasyon biçimlerini izlemeye dönük güçlü bir metodolojik hat sunar. Makale ayrıca Becker’in “sanatı iş olarak düşünme” ısrarının meslekler sosyolojisine katkısını vurgular.Profesyonelleşme, uzmanlık iddiaları, kariyer yolları, şöhretin üretimi ve inanılırlık hiyerarşileri, sanat dünyaları içinde pazarlık edilen mesleki düzenekler olarak ele alınır. Bu çerçeve, atölye, stüdyo, sahne, galeri ve dijital platformlarda işleyen rutinleri ve konvansiyonları etnografik olarak takip etmeyi önerir; böylece eser, farklı meslek grupları arasında kurulan koordinasyonun çıktısı olarak görünür olur. Ayrıca Becker’in entegre profesyonel, uyumsuz, halk ve naif sanatçı ayrımı, mesleki sınır çalışmasının nasıl kurulduğunu; kimin meşru üretici sayıldığını ve emeğin hangi koşullarda görünmezleştiğini tartışmak için somut bir araç sağlar. Sonuç olarak çalışma, Becker’in kişisel olan ile kolektiviteyi birleştiren yaklaşımının, hem sanatın toplumsal üretimini hem de mesleklerin gündelik örgütlenmesini birlikte kavramak için verimli bir analitik çerçeve sağladığını ileri sürer.

Anahtar Kelimeler

howard becker , sanat dünyaları , kolektif eylem , sanat sosyolojisi , meslekler sosyolojisi

From Jazz Musicianship to the Sociological Imagination: Individuality and Collectivity in Howard S. Becker’s Sociology of Art

https://izlik.org/JA65XN44RR

Öz

Through his concept-driven and field-based research style, Howard S. Becker remains one of the main reference points for explaining the social organization of art. This article analyzes how Becker’s personal work experience as a jazz pianist played a constitutive role in his sociological imagination and how this experience nourished the logic of collective action that is central to the “art worlds” approach. Becker’s reading of artistic production not through singular creative talents but through division of labour, cooperation, and mutual interdependence offers the sociology of art a strong methodological line aimed at tracing the invisible forms of labour and coordination that make the artwork possible.The article also emphasizes the contribution of Becker’s insistence on “thinking of art as work” to the sociology of professions: professionalization, claims to expertise, career trajectories, the production of fame, and hierarchies of credibility are treated as professional arrangements negotiated within art worlds. This framework proposes ethnographically following the routines and conventions operating in workshops, studios, stages, galleries, and digital platforms; in this way, the artwork becomes visible as the outcome of coordination established among different occupational groups. Furthermore, Becker’s distinction between integrated professionals, mavericks, folk artists, and naïve artists provides a concrete tool for discussing how professional boundary work is constructed, who is recognized as a legitimate producer, and under what conditions labour becomes invisible. In conclusion, the study argues that Becker’s approach, which brings together the personal and the collective, provides a productive analytical framework for understanding both the social production of art and the everyday organization of professions together.

Anahtar Kelimeler

howard becker , art worlds , collective action , sociology of art , sociology of professions

Kaynakça

• Akalın, A., & Sezal, İ. (2009). The importance of conceptual and concrete modelling in architectural design education. International Journal of Art & Design Education, 28(1), 14-24.
• Akman, K. (2014). Toplumsal bir süreç olarak sanat yapıtı. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(5), 37-54.
• Ayas, G. (2019). Müzik sosyolojisi: kuramsal bir giriş. İstanbul: İthaki Yayınları.
• Azman, A. (2014). Tarihin/toplumsalın sonundan sanatın sonuna: modern sonrası dönemde sanatta temsil ve gerçeklik sorunu. Sosyologca, (7). 190-197.
• Balfe, M. (2025). Value rationality in collective edgework experiences: The making of Guns N’ Roses’ Chinese Democracy 1994–2008. Sociology Lens, 38, 405-420. https://doi.org/10.1111/johs.70018
• Becker, H. S. (1967). Whose side are we on?. Social Problems, 14(3), 239-247.
• Becker, H. S. (2003). Art as collective action. The Sociology of Art: A Reader. Routledge. 85-95.
• Becker, H. S. (2004). Jazz places. In A. Bennett & R. A. Peterson (Eds.), Music scenes: Local, translocal and virtual (pp. 17–27). Nashville: Vanderbilt University Press.
• Becker, H. S. (2013a). Sosyal bilimcilerin yazma çilesi (Yazımın sosyal organizasyonu kuramı). Çev. Şerife Geniş, Ankara: Heretik Yayınları.
• Becker, H. S. (2013b). Sanat dünyaları. çev. Evren Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Becker, H. S. (2015a). Mesleğin incelikleri: sosyal bilimlerde araştırma nasıl yürütülür? Çev. Levent Ünsaldı vd.. Ankara: Heretik Yayınları.
• Becker, H. S. (2015b). Hariciler (Outsiders): bir sapkınlık sosyolojisi çalışması. Çev. Şerife Geniş- Levent Ünsaldı. Ankara: Heretik Yayınları.
• Becker, H. S. (2017). Peki ya Mozart? peki ya cinayet? vakalar üzerinden akıl yürütmek. Çev. Özlem Alioğlu Türker, Ebru Arıcan. Ankara: Heretik Yayınları.
• Becker, H. S. (2021). Kanıt. Çev. Şerife Geniş, Ankara: Nika Yayınları.
• Ben‐Yehuda, N., Brymer, R. A., Dubin, S. C., Harper, D., Hertz, R., & Shaffir, W. (1989). Howard S. Becker: A portrait of an intellectual's sociological imagination. Sociological Inquiry, 59(4), 467-489.
• Bottero, W., & Crossley, N. (2011). Worlds, fields and networks: Becker, Bourdieu and the structures of social relations. Cultural Sociology, 5(1), 99-119.
• Bourdieu, P. & Wacquant, L. (2014). Düşünümsel bir antropoloji için cevaplar. (çev., N. Ökten), İstanbul: İletişim Yayınları.
• Bourdieu, P. (2021). Ayrım: beğeni yargısının toplumsal eleştirisi. Ankara: Nika Yayınevi.
• Cluley, R. (2012). Art words and art worlds: The methodological importance of language use in Howard S. Becker’s sociology of art and cultural production. Cultural Sociology, 6(2), 201-216.
• Çağan, K. (2006). Sanat sosyolojisinin imkânına ve inşasına dair. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 11-31.
• De La Fuente, E. (2010). The artwork made me do it: Introduction to the new sociology of art. Thesis Eleven, 103(1), 3-9.
• Düzcan, E. (2025). Çağdaş sanat dünyaları olarak sessiz film festivalleri: Erken sinemanın izleme deneyiminin ve işbirliklerinin yeniden kurulması. Hakan Erkılıç (Ed.) Film festivalleri kitabı 4 içinde, (ss.117-146), Ankara: Doruk Yayınları.
• Facuse, M. (2023). The Jolie Môme Theatre Company: A sociology of artistic work in political theater. In A. R. Morató & A. Santana-Acuña (Eds.), Sociology of the Arts in Action: New Perspectives on Creation, Production, and Reception (pp. 117–142). London:Palgrave Macmillan.
• Hanquinet, L., & Savage, M. (2016). Contemporary challenges for the sociology of art and culture. The Routledge International Handbook of The Sociology of Art And Culture, 1-18.
• Glauser, A., Holder, P., Mazzurana, T., Moeschler, O., Rolle, V., & Schultheis, F. (Eds.). (2020). Introduction. In The sociology of arts and markets: New Developments and Persistent Patterns (pp. 1–17). London: Palgrave Macmillan.
• Gürbilek, N. (2001). Vitrinde yaşamak. İstanbul: Metis Yayınları.
• Keser, İ., & Keser, N. (2017). Sociological analysis on the discourse of crisis in art. The International Journal of Social Sciences and Humanities Invention, 4(4), 3435-3437.
• Lu, W. (2014). What kind of game it is? A comparison between Bourdieu’s literary field and Becker's art world. Theoretical Studies in Literature and Art, 34(6), 85-94.
• Lu, W. (2015). Sociology and art: An interview with Howard S. Becker. Symbolic Interaction, 38(1), 127-150.
• Van Maanen, H. (2009). How to study art worlds: On the societal functioning of aesthetic values. Amsterdam University Press.
• Müller, T. (2014). Chicago, jazz and marijuana: Howard Becker on Outsiders. Symbolic Interaction, 37(4), 576-594.
• Pascoe, R., & McConville, C. (2025). Gang girls, the street corner, and “new urban frontiers”: Melbourne, Boston, Chicago, 1910–1945. Sociology Lens. https://doi.org/10.1111/johs.70024
• Pessin, A. (2017). The sociology of Howard S. Becker: theory with a wide horizon. University of Chicago Press. Prior, N. (2011). Critique and renewal in the sociology of music: Bourdieu and beyond. Cultural Sociology, 5(1), 121-138.
• Sayın, Ö., & Ege, G. B. (2013). Müziğin toplumsal ve göstergebilimsel temelleri. Ege Eğitim Dergisi, 14(2), 106-117.
• Scott, S. (2007). Howard S. Becker. In J. Scott (Ed.), Fifty Key Sociologists: The Contemporary Theorists (pp. 31–35). London: Routledge.
• Serrão, P. (2017). Towards sociology from the arts: An epistemological turn. Sociology Compass, 11(8), e12498.
• Segre, S. (2019). Howard S. Becker’s symbolic interactionism. The American Sociologist, 50(3), 378-386.
• Zolberg, V. L. (1990). Constructing a Sociology of the Arts. Cambridge: Cambridge University Press.
• Zolberg, V. L. (2015). A cultural sociology of the arts. Current Sociology, 63(6), 896-91