Yapım Eki Öğretiminin Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenenlerin Kelime Türetme Becerisi Üzerindeki Etkisi
Öz
Yapım eki öğretiminin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin kelime türetme becerisi üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest–sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde Türkçe öğrenen B2 düzeyindeki 26 yabancı öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulama süreci B2 kurundaki öğrencilerle bu kur tamamlanana kadar geçen 8 hafta içerisinde gerçekleştirilmiştir. Uygulama kapsamında seçilen 25 yapım ekinin her birine 2 şer ders saati ayrılmış, bu saatlerden ilk saat öğretim ikinci saat ise alıştırma-pekiştirme çalışmaları için kullanılmıştır. Analizler, Türkçe öğrenenlerden yapım eki öğretimi alan grubun kelime türetme becerisi bakımından daha fazla gelişim gösterdiğini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca kelime türetme becerisindeki başarıda öğrenenlerin ana dillerinin kökeni ve yapısının da etkisinin bulunduğu belirlenmiştir. Veriler üzerinde yapılan detaylı inceleme sonucunda, 175 kelime üzerinden yapılan değerlendirmeye göre deney grubundaki öğrenenlerin yapım eklerini kullanarak ortalama 34.3 daha fazla sözcük türetebildiği (%19,6) ve yapım eki öğretiminin kelime türetme becerisine yapım eki başına %0,97 oranında katkı sağladığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, araştırma çerçevesinde öğretimi yapılan yapım eklerinin tamamının Türkçe öğretim sürecine dâhil edilmesi hâlinde, öğrenenlerin hâlihazırdaki uygulamalarla sahip oldukları kelime türetme becerilerinin %24,2 oranında gelişim göstereceğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kelime türetme becerisi,yapım eki öğretimi,yabancı dil olarak Türkçe öğretimi
Kaynakça
- Aksan, D. (1971). Kelimebilimi ve anlambilimi ölçütlerinden yararlanarak bir yazı dilinin eksikliğini saptama yolları, I: Kavram alanı – kelime ailesi ilişkileri ve Türk yazı dilinin eksikliği üzerine. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 253-262.
- Aksan, D. (2008). Türkçenin Gücü, Ankara: Bilgi Yayınevi.
- Aydoğdu, Ş. (2002). "Diller dünyasına genel bir bakış ve Türkçenin konumu üzerine", Dil Dergisi 114: 51-71.
- Banguoğlu, T. (1995). Türkçenin Grameri, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basım Evi.
- Başdaş, C. (2006). "Türkçede Üçüncü Grup (Ara) Ekler", B. Üniversitesi (Dü.), I. Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayında Sunulan Bildiri içinde (s. 1-6). Ankara: Bilkent Üniversitesi.
- Demir, N. ve Yılmaz, E. (2009). Türk Dili El Kitabı,Ankara: Grafiker Yayınları.
- Demircan, Ö. (2004). Türkiye Türkçesinde Ek – Kök Birleşmeleri. Ankara: Papatya Yayınları.
- Durmuş, M. (2013). Yabancılara Türkçe Öğretimi, Ankara: Grafiker Yayınları.
- Eker, S. (2011). Çağdaş Türk Dili, Ankara: Grafiker Yayınları.
- Ergin, M. (2008). Türk Dil Bilgisi, İstanbul: Bayrak BYT.