Vergilendirme ve Demokrasi Arasındaki İlişkinin Analizi: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Örneği
Öz
Antik Yunan şehir devletlerine değin uzanan demokratik politik gelenek, 19. yüzyıl sonrasında normatif ve ampirik teorik tartışmalara sahne olmuştur. Günümüzde demokrasi, farklı perspektiflerden tanımlanmaktadır. Zenginobuz vd. (2010, s. 2) tarafından demokrasi, ‘vergi veren, vergi verdiği için kamu erkini kullananlardan hesap sorma hakkı olan vatandaşların yönetimi’ olarak tanımlanmaktadır. Vergi, bireylerin yönetime katılmalarını teşvik eden bir araç olarak algılanmaktadır. Bu noktada bir yandan vergilendirme düzeyindeki artışın sivil özgürlüklerin genişlemesini destekleyerek, demokrasi gelişimine katkı sağlayıp sağlamayacağının; diğer yandan demokratikleşme düzeyindeki artışın vatandaşla devlet arasındaki uyumu olumlu etkileyerek, vergilendirme düzeyinin artmasına yol açıp açmayacağının tartışılması önem arz etmektedir. Bu çalışma, Manisa Celal Bayar Üniversitesi (MCBÜ) akademik personelinden oluşan gözlem kümesi kapsamında yapılan anket verileri kullanılarak, faktör analizi ve sıralı logit model uygulaması sonucu, vergilendirme ve demokrasi arasında ilişki olup olmadığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma sonucunda, vergilendirme ve demokrasi arasında bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Vergileme, demokrasi, yükseköğretim, faktör analizi, sıralı logit model
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Alkan, A. (2009). Vergi bilinci ve vergi uygulamaları karşısında mükellef davranışlarının tespiti: Zonguldak ili örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). T.C. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Zonguldak.
- Alm, J. ve Torgler, B. (2006). Culturel differences and tax morale in United States and in Europe. Journal of Economic Psychology, 27(2), 224-246. doi:10.2139/ssrn.562861.
- Aktan, C.C. ve Çoban, H. (2006). Vergileme ekonomisi ve vergileme psikolojisi perspektifinden vergiye karşı tutum ve davranışları belirleyen faktörler, C.C. Aktan, D. Dileyici, İ.Y. Vural (Ed), Vergileme ekonomisi ve vergileme psikolojisi içinde (ss.137-157). İstanbul: Seçkin Yayıncılık.
- Andersson, P.F. (2018). Democracy, urbanization and tax revenue. Studies in Comparative International Development, 53(1), 111-150. doi:10.1007/s12116-017-9235-0
- Arı, E. ve Yıldız, Z. (2016). Bireylerin yaşam memnuniyetini etkileyen faktörlerin sıralı lojistik regresyon analizi ile incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(42), 1362-1374. doi:10.17719/jisr.20164216245.
- Aydoğan, S.D. (2017). Vergi psikolojisinin temelleri ve vergiye karşı davranışları etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 14-22.
- Baskaran, T. ve Bigsten, A. (2013). Fiscal capacity and the quality of government in Sub-Saharan Africa. World Development, 45, 92-107. doi:10.1016/j.worlddev.2012.09.018
- Brant, R. (1990). Assessing proportionality in the proportional odds model for ordinal logistic regression. Biometrics, 46, 1171–1178. doi:10.2307/2532457.
- Canbay, T. (2009). Dünyada vergileme anlayışındaki değişim (Antikçağdan günümüze). Bursa: Dora Yayınları.
- Cheibub, J.A. (1998). Political regimes and extractive capacity of governments: taxation in democracies and dictatorships. World Politics, 50(03), 349-376. doi:10.1017/S0043887100012843.