Bir Temsil Alanı Olarak Türkiye’de Düşünce Kuruluşları
Öz
Türkiye’de toplumsal kesimler arasında sosyal, politik, ekonomik ve kültürel alanlarda demokrasi ve çoğulculuğun elverdiği ölçüde rekabet ve iş birlikleri sözkonusu olmaktadır. Düşünce kuruluşları alanı bu rekabet ve iş birliğinin görüldüğü arenalardan biridir. Türkiye’de 1960’lardan itibaren düşünce kuruluşları ortaya çıkmış, 1990’larda sayıları ciddi oranda artmış 2000’li yıllar sonrasında önemli bir “fikir sektörü” haline gelmişlerdir. ABD ve Avrupalı muadilleri kadar etkili olmasalar da Türkiye'de düşünce kuruluşları güvenlik, dış ve iç politika konularında önemli aktörlerden biri haline gelmiştir. Rapor ve önerileri sınırlı sayıda da olsa ülke gündemini etkilemekte ve olumlu –olumsuz eleştirilerin konusu olabilmektedir. Bu makale, toplumsal kesimlerin entelektüel temelde varlık göstermeye çaba gösterdikleri bir temsil alanı haline gelen düşünce kuruluşlarını incelemektedir. Makalenin kapsamı sivil toplum temelli düşünce kuruluşları ile sınırlandırılmıştır. Çalışma, temelde teorik olarak yürütülmüştür. Ayrıca sınırlı sayıda düşünce kuruluşu temsilcileri ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda sivil temelli 55 düşünce kuruluşu, bu kuruluşların coğrafi ve tarihsel yığılma durumları tespit edilmiştir. Bu düşünce kuruluşlarının farklı toplumsal kesimlere düşünsel temelde kendini sunum imkânı sağladığı ve bu doğrultuda özellikle 2000’li yıllardan itibaren etki ve nüfuzlarını arttırdıkları tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Düşünce kuruluşları, toplumsal kesimler, kendini sunum, etki inşası
Kaynakça
- Abelson, D. E. ve Carberry, C. M. (1997). Policy experts in presidential campaigns: a model of think tank recruitment. Presidential Studies Quarterly, 27(4), 679-697.
- Altınbaş, D. (2009). İyi bir think tank, iyi bir think tanker. H. Kanbolat ve H. A. Karasar (Ed.) (2009). Türkiye’de stratejik düşünce kültürü ve stratejik araştırma merkezleri (ss. 22-30). Ankara: Nobel Yayınları.
- Aras, B., Toktaş, Ş. ve Kurt, Ü. (2010). Araştırma merkezlerinin yükselişi: Türkiye’de dış politika ve ulusal güvenlik kültürü. Ankara: SETA Yayınları.
- Arslan, E. (2009). Düşünce Kuruluşlarının Türkiye Serüveni. H. Kanbolat ve H. A. Karasar (Ed.) (2009). Türkiye’de stratejik düşünce kültürü ve stratejik araştırma merkezleri (ss. 31-36), Ankara: Nobel Yayınları.
- Ayman, S. G. (2009). Üniversitelerde kurulan stratejik araştırma merkezleri: Boğaziçi Üniversitesi -TÜSİAD Dış Politika Forumu (DIF) örneği. H. Kanbolat ve H. A. Karasar (Ed.) (2009). Türkiye’de stratejik düşünce kültürü ve stratejik araştırma merkezleri (ss. 45-56). Ankara: Nobel Yayınları.
- Bağcı, H. & Aydın, A. (2009). Dünyada ve Türkiye’de düşünce kuruluşu kültürü. H. Kanbolat ve H. A. Karasar (Ed.) (2009). Türkiye’de stratejik düşünce kültürü ve stratejik araştırma merkezleri (ss. 57-123). Ankara: Nobel Yayınları.
- Bilhan, M. (2009). Stratejik araştırma merkezleri konusunda bazı görüşler. H. Kanbolat ve H. A. Karasar (Ed.) (2009). Türkiye’de stratejik düşünce kültürü ve stratejik araştırma merkezleri (ss. 131-143). Ankara: Nobel Yayınları.
- Blau, P. M. (1977). A macrosociological theory of social structure. American journal of sociology, 83(1), 26-54.
- Bulut, A. T. ve Güngör, F. A. (2009). Think tankler ve dış politika: Türkiye ve ABD örneği. H. Kanbolat ve H. A. Karasar (Ed.) (2009). Türkiye’de stratejik düşünce kültürü ve stratejik araştırma merkezleri (ss.262-280). Ankara: Nobel Yayınları.
- Dergipark (2020). www.dergipark.org.tr, (Erişim tarihi: 18.11.2020).
