Deizme Götüren Sebepler
Öz
Vahiy ve akıl Allah’ın insana bahşettiği en önemli iki bilgi kaynağıdır. İnsan kendi alanı içerisinde birini diğerine mahkûm etmeden bu iki bilgi kaynağına yer verdiği takdirde insanlık büyük başarılar elde edecektir. İnsan bazen bu iki bilgi kaynağını birini diğerine karşı silah olarak kullanmıştır. Orta çağda özellikle Hıristiyanlık dinini temsil eden kilise ve bağlı otoriteler tahrif ettikleri dini kullanarak toplumu sömürmüşlerdir. Dinde yapılan tahrifatlar ve sömürü gerçek dinmiş gibi akıl dışı yöntemlerle savunularak halkın üzerinde baskı aracı olarak kullanılmıştır. Buna mukabil aklı vahyin yerine koyan deistler tahrif edilmiş vahyi reddettikleri gibi gerçek vahyi de reddederek kendilerini en önemli bilgi kaynağı olan vahiyden yoksun bırakmışlardır. Onları bu yola sevk eden birçok faktör mevcuttur. Bunların en önemlisi bilim ve teknolojinin gelişmesiyle beraber zenginleşen toplumların seküler bir hayat sürmesidir. Bununla beraber okullarda dini, tabi ve beşeri ilimlerin beraber okutulmaması, dindar olanların dini yorumlarını din gibi algılamaları, dindar olmayanların ise gerçek din ile sahtesini aynı kefeye koyarak bütün dinleri reddetmeleri ve aklın kendileri için yeterli olduğunu iddia etmeleri deizme götüren sebeplerin başında gelir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyüz, T. (2017). Ebû Bekir Zekeriyyâ er-Râzî’nin felsefl görüşleri. İstanbul: Ravza Yayınları.
- Akarsu, B. (1979). Çağdaş felsefe. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
- Aydın, M. (1994). Din felsefesi. İzmir: İzmir İlahiyat Vakfı.
- Bayrakdar, M. (1988). İslam felsefesine giriş. Ankara: AÜİFYayınları.
- Bağdâdî, A. (2014). Mezhepler arasındaki farklar (Ethem Ruhi Fığlalı Çev.) Ankara: TDV Yayınları.
- Bedevi, A. (1993). Min târihi’l- ilhad fil islam. Kahire.
- Bolay, S. H. (1990). Felsefî doktrinler sözlüğü. Ankara: Akçağ Yayınları.
- Cevizci, A. (2012). Felsefe sözlüğü. İstanbul: Say Yayınları.
- Chadwick, O. (2004). 19. Yüzyıl Avrupalı Aklın Sekülerleşmesi (Murat T. Aslan Çev.). İstanbul: Birey Yayıncılık.
- Clarke, S. (1998). A demonstration of the being and attributes of God and other writings (E.Vailati ed.), Cambridge:Cambridge University Press. doi.org/10.1017 /CBO9780511583346