Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması

Demet Vural Yüzbaşı; Pakize Nur Oktay; Mehdiye Turan

doi:10.32709/akusosbil.872797

EN TR

Adaptation of Spending as Social and Affective Coping Scale to Turkish

Öz

The aim of this study is to adapt the Spending as Social and Emotional Coping Scale developed by Rice, Garrison and Liu (2019) to Turkish. The scale aims to determine to what extent individuals use spending behavior as a coping strategy against their social and emotional experiences. The sample of the study consists of 337 university students with an average age of 21.1. After translation of the scale, Hedonic Consumption Scale, Ways of Coping Inventory, Difficulties in Emotion Regulation Scale - Brief Form, UPPS Impulsive Behavior Scale were administered to the participants along with the Turkish version of the scale. Explanatory factor analysis revealed that the scale consisted of 19 items and three factors. The values obtained in confirmatory factor analysis were CFI = .97, NNFI = .96, GFI = .89, AGFI = .86, IFI = .97, SRMR = .06, RMSEA = .07 and confirmed the structure of the scale. The criterion-related validity was determined by calculating the correlation coefficients between the scale and other measurement tools. The scale was found to be significantly correlated with other instruments. Lastly, the internal consistency coefficient of the scale was calculated as .90. These results indicate that the Turkish form of the Spending as Social and Emotional Coping Scale is a valid and reliable measurement tool for university students.

Anahtar Kelimeler

Coping, consumption, stress

Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması

Öz

Bu çalışmanın amacı, Rice, Garrison ve Liu (2019) tarafından geliştirilen Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması ve ölçeğin psikometrik özelliklerinin belirlenmesidir. Ölçek, bireylerin sosyal ve duygusal deneyimleri karşısında harcama davranışını hangi ölçüde bir baş etme stratejisi olarak kullandıklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, yaş ortalaması 21.1 olan 337 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Gerekli izinlerin alınmasının ardından öncelikle ölçek çeviri-tekrar çeviri yöntemi ile Türkçeye çevrilmiştir. Katılımcılara ölçeğin Türkçe formu (SDBOHÖ) ile birlikte Hedonik Tüketim Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa Formu ve UPPS Dürtüsel Davranış Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile belirlenmiştir. Yapılan açımlayıcı faktör analizinde ölçeğin orijinal ölçeğe paralel olarak 19 madde ve üç faktörden oluştuğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen değerler CFI =.97, NNFI = .96, GFI =.89, AGFI = .86, IFI = .97, SRMR = .06 ve RMSEA = .07 şeklindedir ve ölçeğin yapısını doğrulamaktadır. Ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliliği ise ölçeğin diğer ölçüm araçları ile arasındaki korelasyon katsayıları hesaplanarak belirlenmiştir. Ölçeğin, diğer ölçüm araçlarıyla alanyazına paralel yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin iç tutarlık katsayısı ise .90 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar, Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçe formunun üniversite öğrencileri için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu gösterir niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Başa çıkma, tüketim, stres

Kaynakça

Andreassen, C. S., Griffiths, M. D. ve Pallesen, S. (2015). The Bergen Shopping Addiction Scale: Reliability and validity of a brief screening test. Frontiers in Psychology, 6, 1-11.
Arnold, M. J. ve Reynolds, K. E. (2003). Hedonic shopping motivations. Journal of Retailing, 79(2), 77-95.
Arnow, B., Kenardy, J. ve Agras, W. S. (1995). The Emotional Eating Scale: The development of a measure to assess coping with negative affect by eating. International Journal of Eating Disorders, 18, 79–90.
Arslan, B. (2015). Kredi kartı kullanımının kompulsif satın almaya etkisi. Bilişim Teknolojileri Online Dergisi, 6 (20), 27-40.
Arslan, B. ve Abdullah, Ö. Z. (2016). Üniversite öğrencilerinin demografik özelliklerinin kompulsif satın almaları üzerindeki etkisinin incelenmesi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 55, 341-351.
Baker, J. P. ve Berenbaum, H. (2007). Emotional approach and problem-focused coping: A comparison of potentially adaptive strategies. Cognition and Emotion, 21(1), 95-118.
Ballı, A. İ. K. ve Kılıç, K. C. (2016). Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 273-286.
Baumeister, R. F. (2002). Yielding to temptation: Self-control failure, impulsive purchasing, and consumer behavior. Journal of Consumer Research, 28, 670–676.
Beatty, S. E. ve Ferrell, M. E. (1998). Impulse buying: Modeling its precursors. Journal of Retailing, 74(2), 169-191.
Billieux, J., Rochat, L., Rebetez, M. M. L. ve Van der Linden, M. (2008). Are all facets of impulsivity related to self-reported compulsive buying behavior? Personality and Individual Differences, 44(6), 1432–1442.

Bjureberg, J., Ljótsson, B., Tull, M. T., Hedman, E., Sahlin, H., Lundh,L., Gratz, K. L., Bjärehed, J., DiLillo, D., Messman-Moore, T. L. ve Heliner, C. (2016). Development and validation of a brief version of the difficulties in emotion regulation scale: The DERS-16. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 38(2), 284–296.
Boysan, M. (2012). Validity of the coping inventory for stressful situations-short form (CISS-21) in a non-clinical Turkish sample. Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 25(2), 101-107.
Bozdağ, Y. ve Yalçınkaya Alkar, Ö. (2018). Bergen Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği’nin kompülsif çevrimiçi satın alma davranışına uyarlanması. Bağımlılık Dergisi, 19(2), 23-34.
Carver, C. S., Scheier, M. F. ve Weintraub, J. K. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56, 267–283.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve LISREL Uygulamaları (2. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
DeSarbo, W. S. ve Edwards, E. A. (1996). Typologies of compulsive buying behavior: A constrained clusterwise regression approach. Journal of Consumer Psychology, 5(3), 231–262.
Dittmar, H. (2005). A new look at “compulsive buying”: Self-discrepancies and materialistic values as predictors of compulsive buying tendency. Journal of Social and Clinical Psychology, 24, 832–859.
Donnelly, G. E., Ksendzova, M., Howell, R. T., Vohs, K. D. ve Baumeister, R. F. (2016). Buying to blunt negative feelings: Materialistic escape from the self. Review of General Psychology, 30, 272–316.
Edwards, E. A. (1993). Development of a new scale for measuring compulsive buying behavior. Financial Counseling and Planning, 4, 67–85.
Endler, N. S. ve Parker, J. (1990). Coping Inventory For Stressful Situations (CISS) Manuel. Toronto: Multi-Health Systems Incorporated.
Faber, R. J. ve O’Guinn, T. C. (1992). A clinical screener for compulsive buying. Journal of Consumer Research, 19, 459–469.
Folkman, S. ve Lazarus, R. S. (1980). An analysis of coping in a middle aged community sample. Journal of Health and Social Behavior, 21, 219- 239.
Folkman, S. ve Lazarus, R. S. (1985). If it changes it must be a process: study of emotion and coping during three stages of a college examination. Journal of Personality and Social Psychology, 48(1), 150-170.
Folkman, S. ve Moskowitz, J. T. (2004). Coping: Pitfalls and promise. Annual Review of Psychology, 55, 745–774.
Folkman, S., Lazarus, R. S., Gruen, R. J. ve DeLongis, A. (1986). Appraisal, coping, health status, and psychological symptoms. Journal of Personality and Social Psychology, 50(3), 571- 579.
Folkman, S., ve Lazarus, R. S. (1980). An analysis of coping in a middle-aged community sample. Journal of Health and Social Behavior, 219-239.
Gratz, K. L. ve Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in emotion regulation scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 26(1), 41–54.
Karataş, E. (2011). Hedonik Tüketim Ölçeğinin doğrulanması ve demografik özelliklerin hedonik tüketim üzerine etkisinin incelenmesi ve İzmir ilinde LISREL kullanılarak yapılan bir uygulama (Yayınlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi: İzmir.
Kellett, S. ve Bolton, J. V. (2009). Compulsive buying: A cognitive-behavioural model. Clinical Psychology and Psychotherapy, 16, 83–99.
Lazarus, R. ve Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal and Coping. New York: Springer.
Leite, P. L., Filomensky, T. Z., Black, D. W. ve Silva, A. C. (2014). Validity and reliability of the Brazilian version of Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale – Shopping Version (YBOCS-SV). Comprehensive Psychiatry, 55, 1462–1466.
Lejoyeux, M., Tassian, V., Solomon, J. ve Andes, J. (1997). Study of compulsive buying in depressed patients. Journal of Clinical Psychiatry, 58, 169–173.
Martin, G., Macdonald, S., Pakula, B. ve Roth, E. A. (2014). A comparison of motivations for use among users of crack cocaine and cocaine powder in a sample of simultaneous cocaine and alcohol users. Addictive Behaviors, 39, 699–702.
Matheson, K. ve Anisman, H. (2003). Systems of coping associated with dysphoria, anxiety and depressive illness: A multivariate profile perspective. Stress, 6(3), 223-234.
McCrae, R. ve Costa, P. T. (1986). Personality, coping and coping effectiveness in an adult sample. Journal of Personality, 54, 384–405.
Moos, R. (1993). Coping responses inventory: Professional manual (2nd ed.). New York: PAR Assessment Resources.
Mortimer, G., Bougoure, U. S. ve Fazal-E-Hasan, S. (2015). Development and validation of the Self-Gifting Consumer Behaviour Scale. Journal of Consumer Behaviour, 14, 165–179.
Müller, A., Mitchell, J. E. ve De Zwaan, M. (2015). Compulsive buying. American Journal on Addictions, 24, 132–137.
O’Guinn, T. C. ve Faber, R. J. (1989). Compulsive buying: A phenomenological exploration. Journal of Consumer Research, 16, 147–157.
Pirog, S. F. ve Roberts, J. A. (2007). Personality and credit card misuse among college students: The mediating role of impulsiveness. Journal of Marketing Theory and Practice, 15, 65–77.
Rice, A., Garrison, Y. L. ve Liu, W. M. (2020). Spending as Social and Affective Coping (SSAC): Measure development and initial validation. The Counseling Psychologist, 48(1), 78-105.
Ridgway, N. M., Kukar-Kinney, M. ve Monroe, K. B. (2008). An expanded conceptualization and a new measure of compulsive buying. Journal of Consumer Research, 35, 622–639.
Rook, D. W. (1987). The buying impulse. Journal of Consumer Research, 14(2), 189-199.
Seepersad, S. (2004). Coping with loneliness: Adolescent online and offline behavior. Cyber Psychology & Behavior, 7, 35–39.
Siva, A. (1988). SBÖ ve KKÖ Faktör Analizi ve güvenirlik çalışması. Yayımlanmamış veri.
Sneath, J. Z., Lacey, R. ve Kennet-Hensel, A., (2009). Coping with a natural disaster: Losses, emotions, and impulsive and compulsive buying. Marketing Letters, 20(1), 45-60.
Sun, T., Wu, G. ve Youn, S. (2004). Psychological antecedents of impulsive and compulsive buying: A hierarchical perspective. A. Cheema ve J. Srivastava (Ed.), Proceedings of the society for consumer psychology 2004 winter conference içinde (ss. 168–174). San Francisco, CA: Society for Consumer Psychology.
Şahin, N. H. ve Durak, A. (1995). Stresle başa çıkma tarzları ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 56-73.
Tokgöz, E. (2019). Hedonik ve faydacı tüketimin dürtüsel ve kompulsif satın alma üzerinde etkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 93-108.
Türküm, A. S. (2002). Stresle başa çıkma ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(18), 25-34.
Valence, G., D’Astous, A. ve Fortier, L. (1988). Compulsive buying: Concept and measurement. Journal of Consumer Policy, 11(4), 419–433.
Verplanken, B. ve Herabadi, A. (2001). Individual differences in impulse buying tendency: Feeling and no thinking. European Journal of Personality, 15(1), 71–83.
Verplanken, B. ve Sato, A. (2011). The psychology of impulse buying: An integrative self-regulation approach. Journal of Consumer Policy, 34(2), 197-210.
Whiteside, S. P. ve Lynam, D. R. (2001). The Factor Model and impulsivity: Using a structural model of personality to understand impulsivity. Personality and Individual Differences Journal, 30(4), 669-689.
Williams, A. ve Grisham, J. (2012). Impulsivity, emotion regulation, and mindful attentional focus in compulsive buying. Cognitive Therapy and Research, 36(5), 451- 57.
Yargıç, İ., Ersoy, E. ve Oflaz, S. B. (2011). UPPS Davranış Ölçeği ile psikiyatri hastalarında dürtüselliğin ölçümü. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, 21(2), 139-146.
Yiğit, İ. ve Yiğit, M. G. (2019). Psychometric properties of Turkish version of Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form (DERS-16). Current Psychology, 38(6), 1503-1511.
Youn, S. ve Faber, R. J. (2000). Impulse buying: Its relation to personality traits and cues, Advances in Consumer Research, 27, 179-185.
Zhou, X. ve Gao, D. G. (2008). Social support and money as pain management mechanisms. An International Journal for the Advancement of Psychological Theory, 19(3-4), 127–144.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Demet Vural Yüzbaşı ^*
0000-0002-6017-0875
Türkiye

Pakize Nur Oktay
0000-0002-8192-7830
Türkiye

Mehdiye Turan
0000-0002-7804-0016
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2021

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 23 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.32709/akusosbil.872797

IZ

https://izlik.org/JA44EE95LU

APA

Vural Yüzbaşı, D., Oktay, P. N., & Turan, M. (2021). Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 791-804. https://doi.org/10.32709/akusosbil.872797

AMA

1.Vural Yüzbaşı D, Oktay PN, Turan M. Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. AKÜSBD. 2021;23(3):791-804. doi:10.32709/akusosbil.872797

Chicago

Vural Yüzbaşı, Demet, Pakize Nur Oktay, ve Mehdiye Turan. 2021. “Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (3): 791-804. https://doi.org/10.32709/akusosbil.872797.

EndNote

Vural Yüzbaşı D, Oktay PN, Turan M (01 Eylül 2021) Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 3 791–804.

IEEE

[1]D. Vural Yüzbaşı, P. N. Oktay, ve M. Turan, “Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”, AKÜSBD, c. 23, sy 3, ss. 791–804, Eyl. 2021, doi: 10.32709/akusosbil.872797.

ISNAD

Vural Yüzbaşı, Demet - Oktay, Pakize Nur - Turan, Mehdiye. “Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/3 (01 Eylül 2021): 791-804. https://doi.org/10.32709/akusosbil.872797.

JAMA

1.Vural Yüzbaşı D, Oktay PN, Turan M. Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. AKÜSBD. 2021;23:791–804.

MLA

Vural Yüzbaşı, Demet, vd. “Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 3, Eylül 2021, ss. 791-04, doi:10.32709/akusosbil.872797.

Vancouver

1.Demet Vural Yüzbaşı, Pakize Nur Oktay, Mehdiye Turan. Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. AKÜSBD. 01 Eylül 2021;23(3):791-804. doi:10.32709/akusosbil.872797

Cited By

BORDERLİNE KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, HARCAMA DAVRANIŞI VE OLUMSUZ DEĞERLENDİRİLME KORKUSU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ

Beykoz Akademi Dergisi

https://doi.org/10.14514/beykozad.1528145

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International

Adaptation of Spending as Social and Affective Coping Scale to Turkish

Öz

Anahtar Kelimeler

Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

BORDERLİNE KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, HARCAMA DAVRANIŞI VE OLUMSUZ DEĞERLENDİRİLME KORKUSU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ