Yıl 2019, Cilt 21 , Sayı 3, Sayfalar 657 - 671 2019-09-30

Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması
Adaptation of General Scales of Phubbing and Being Phubbed into Turkish

Derya Orhan Göksün [1]


Son yıllarda araştırmalara konu olan sosyotelizm; bireyin başka bireylerle iletişimi sırasında dikkatini akıllı telefona vermesi, akıllı telefonla ilgilenmesi ve algısını kişilerarası iletişimden kaçırması olarak tanımlanmaktadır. Bir sosyotelist ile etkileşimde bulanan başka bir bireyin, sosyotelistin kendisi ile ilgilenmeyip telefonu ile ilgilenmesi, sosyal etkileşim gerçekleşmesi gereken herhangi bir ortamda etkili vakit geçiremeyip durumdan olumsuz etkilenmesine neden olması da sosyotelizme maruz kalma olarak nitelendirilmektedir. Bu çalışmada Genel Sosyotelist Olma (GSO) ve Genel Sosyotelizme Maruz Kalma (GSMK) ölçeklerinin Türkçeleştirilmesi çalışması yürütülmüştür. Ölçek uyarlamanın çeviri sürecinde dört uzman ve sekiz öğretmen adayı, doğrulayıcı faktör analizi sürecinde ise yaş ve cinsiyet açısından çeşitlendirilmiş 180 gönüllü katılımcı yer almıştır. Veri toplama araçları Chotpitayasunondh ve Douglas (2018a) tarafından geliştirilen GSO ve GSMK ölçeklerinin Türkçeleştirilmiş formlarıdır. Toplanan veriler doğrulayıcı faktör analizi ile çözümlenerek sözü edilen ölçeklerin Türkçeye uyarlanması gerçekleştirilmiştir. GSO ölçeğinin özgün ölçekte öne sürülen dört faktör 15 maddeden oluşan yapısı doğrulanmıştır (χ2/sd= 1.99, p<0.001, RMSEA= 0.07, SRMR= 0.06, NFI= 0.92, CFI= 0.96, GFI= 0.89). Benzer biçimde GSMK ölçeğinin özgün formunda öne sürülen üç faktör 22 maddeden oluşan yapısı doğrulanmıştır (χ2/sd= 2.04, p<0.001, RMSEA= 0.08, SRMR= 0.07, NFI= 0.90, CFI= 0.95, GFI= 0.82). Ölçekler için yol diyagramlarında tanımlanan yollar, t ve R2 değerleri anlamlıdır (αGSO= 0.78, αGSMK= 0.87).

Phubbing, is mentioned frequently researches in recent years, occurs when people care their smart phones and ignore other people instead interpersonal communication or interaction during a meeting or another social environment. Phubbee, in other words being phubbed, is defined as person who interact with a phubber, care smart phone instead communicate with him/her, because of this situation affected negatively in an environment where should occur social interactions, but not. At this study, adaptation into Turkish of Generic Scale of Phubbing (GSP) and Generic Scale of Being Phubbed (GSBP) scales studies were conducted. The participants were four experts and eight pre-service teachers during translation process, 180 partcpants, who were in different ages and gender, during confirmatory factor analysis process. The data were collected via Turkish forms of GSP and GSBP developed by Chotpitayasunondh, & Douglas (2018a) and analyzed via confirmatory factor analysis technique. The structure of GSP, suggested on original paper, was confirmed (χ2/df=1.99, p<0.001, RMSEA= 0.07, SRMR= 0.06, NFI= 0.92, CFI= 0.96, GFI= 0.89). Similarly, the structure of GSBP, suggested on original paper, was confirmed (χ2/df= 2.04, p<0.001, RMSEA= 0.08, SRMR= 0.07, NFI= 0.90, CFI= 0.95, GFI= 0.82). The path diagrams, t and R2 values are significant of both scales (αGSP= 0.78, αGSBP= 0.87).

  • Agostin, T.M. ve Bain, S.K. (1997). “Predicting Early School Success With Developmental and Social Skill Screeners. Psychology in the Schools”, 34, 219–228.
  • Barrett, P. (2007). “Structural Equation Modelling: Adjudging Model Fit. Personality and Individual Differences”, 42(5), 815-824.
  • Best, J. (2017). Images of Issues: Typifying Contemporary Social Problems. Routledge.
  • Blunch, N. J. (2008). Introduction to Structural Equation Modelling: Using SPSS and AMOS. Los Angeles: Sage Publications.
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, 24. Baskı, Ankara: Pegem Akademi.
  • Chotpitayasunondh, V. ve Douglas, K. M. (2016). How “Phubbing” Becomes the Norm: The Antecedents and Consequences of Snubbing Via Smartphone. Computers in Human Behavior, 63, 9-18.
  • Chotpitayasunondh, V. ve Douglas, K.M. (2018a). Measuring Phone Snubbing Behavior: Development and Validation of the Generic Scale of Phubbing (GSP) and the Generic Scale of Being Phubbed (GSBP). Computers in Human Behavior, 88, 5-17.
  • Chotpitayasunondh, V. ve Douglas, K.M. (2018b). The effects of “phubbing” on social interaction, Journal of Applied Social Psychology, 48(6), 304–316.
  • Costello, A.B. ve Osborne, J.W. (2005). Best Practices in Exploratory Factor Analysis: Four Recommendations for Getting The Most From Your Analysis. Practical Assessment, Research and Evaluation, 10(7), 1-9.
  • Dees, J. G. (2017). The Meaning of Social Entrepreneurship İçinde Case Studies in Social Entrepreneurship and Sustainability (s. 34-42). Routledge.
  • Deniz, Z. (2007). “Psikolojik Ölçme Aracı Uyarlama”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(1), 1-16.
  • Diamanduros, T., Jenkins, S. ve Downs, E. (2007). Analysis of Technology Ownership and Selective Use Among Undergraduates. College Student Journal, 41(4): 970-976.
  • Doel, M. ve Shardlow, S. M. (2017). Modern Social Work Practice: Teaching and Learning in Practice Settings. Routledge.
  • Good, T. L. ve Lavigne, A. L. (2017). Looking in Classrooms. Routledge.
  • Hambleton, R. K. ve Patsula, L. (1999). Increasing the Validity of Adapted Tests: Myths to be Avoided an Guidelines for Improving Test adaptation practices. http://www.testpublishers.org/assets/documents/volume%201%20issue%201Increasing%20validity.pdf (Erişim Tarihi: 25.07.2018).
  • Hoyle, R. H. (1995). Structural Equation Modeling: Concepts, İssues, and Applications. London: Sage Publications.
  • Hong, F. Y., Chiu, S. I. ve Huang, D. H. (2012). A Model of the Relationship Between Psychological Characteristics, Mobile Phone Addiction and Use of Mobile Phones By Taiwanese University Female Students. Computers İn Human Behavior, 28(6): 2152-2159.
  • Hu, L. ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff Criteria for Fit Indexes in Covarience Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Structural Equation Modeling, 6: 1-55.
  • Jacobsen, W. ve Forste, R. (2011). The Wired Generation: Academic and Social Outcomes Ofelectronic Media Use Among University Student. Cyberpsychology, Behavior, & Social Networking, 14(5): 275-280.
  • Karadağ, E., Tosuntaş, Ş. B., Erzen, E., Duru, P., Bostan, N., Mızrak Şahin, B., Çulha, İ. ve Babadağ, B. (2015). Determinants of Phubbing, Which is The Sum Of Many Virtual Addictions: A Structural Equation Model. Journal Of Behavioral Addictions, 4(2): 60–74.
  • Karadağ, E., Tosuntaş, Ş. B., Erzen, E., Duru, P., Bostan, N., Mızrak-Şahin, B., Çulha, İ. ve Babadağ, B. (2016). “Sanal Dünyanın Kronolojik Bağımlılığı: Sosyotelizm (phubbing)”, Addicta: The Turkish Journal on Addiction, 3(2): 223-269.
  • Karakoç, F. Y. ve Dönmez, L. (2014).” Ölçek Geliştirme Çalışmalarında Temel İlkeler”, Tıp Eğitimi Dünyası,40: 39-49.
  • Krasnova, H., Abramova, O., Notter, I. ve Baumann, A. (2016). Why phubbing is toxic for your Relationship: Understanding the Role of Smartphone Jealousy Among “Generation Y” Users. ECIS (p. ResearchPaper109).
  • Kenny, D. A. (2010). Measuring Model fit. http://davidakenny.net/cm/fit.htm (Erişim Tarihi: 14.01.2018)
  • Ladd, G.W. (1990). Having Friends, Keeping Friends, Making Friends, and Being Liked By Peers in The Classroom: Predictors Of Children’s Early School Adjustment? Child Development, 61: 1081– 1100.
  • McDaniel, B. T. ve Coyne, S. M. (2016). Technoference: The Interference of Technology in Couple Relationships and Implications for Women's Personal and Relational Wellbeing. Psychology of Popular Media Culture, 5(1): 85.
  • Nazir, T. ve Pişkin, M. (2016). Phubbing: A technological İnvasion Which Connected The World But Disconnected Humans. Int J Indian Psychol, 3: 68-76.
  • Özdamar, K. (2013). Paket Programlar İle İstatistiksel Veri Analizi, Cilt I, 9. Baskı, Eskişehir: Nisan Kitabevi.
  • Roberts, J. A. ve David, M. E. (2016). My Life Has Become a Major Distraction From My Cell Phone: Partner Phubbing and Relationship Satisfaction Among Romantic Partners. Computers in Human Behavior, 54, 134–141.
  • Roberts, J. A. ve David, M. E. (2017). Put Down Your Phone and Listen to Me: How Boss Phubbing Undermines The Psychological Conditions Necessary for Employee Engagement. Computers in Human Behavior, 75, 206–217.
  • Schumaker, R. E. ve Lomax, R. G. (2004). A Beginner’s Guide To Structural Equation Modeling. 2. Baskı, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
  • Sousa, V. D. ve Rojjanasrirat, W. (2011). Translation, Adaptation and Validation of Instruments or Scales for Use in Cross‐Cultural Health Care Research: A Clear and User‐Friendly Guideline, Journal Of Evaluation in Clinical Practice, 17(2), 268-274.
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2012). Using multivariate statistics. 6. Baskı, London: Pearson.
  • Thompson, B. (2004). Exploratory and Confirmatory Factor Analysis: Understanding Concepts and Applications. Washington DC: American Psychological Association.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Antropoloji – Felsefe – Psikoloji - Sosyoloji
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-0194-0451
Yazar: Derya Orhan Göksün
Kurum: ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Eylül 2019

Bibtex @araştırma makalesi { akusosbil505642, journal = {Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1302-1265}, eissn = {2149-4894}, address = {}, publisher = {Afyon Kocatepe Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {21}, pages = {657 - 671}, doi = {10.32709/akusosbil.505642}, title = {Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması}, key = {cite}, author = {Orhan Göksün, Derya} }
APA Orhan Göksün, D . (2019). Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 21 (3) , 657-671 . DOI: 10.32709/akusosbil.505642
MLA Orhan Göksün, D . "Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (2019 ): 657-671 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/akusosbil/issue/48890/505642>
Chicago Orhan Göksün, D . "Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (2019 ): 657-671
RIS TY - JOUR T1 - Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması AU - Derya Orhan Göksün Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.32709/akusosbil.505642 DO - 10.32709/akusosbil.505642 T2 - Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 657 EP - 671 VL - 21 IS - 3 SN - 1302-1265-2149-4894 M3 - doi: 10.32709/akusosbil.505642 UR - https://doi.org/10.32709/akusosbil.505642 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması %A Derya Orhan Göksün %T Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması %D 2019 %J Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1302-1265-2149-4894 %V 21 %N 3 %R doi: 10.32709/akusosbil.505642 %U 10.32709/akusosbil.505642
ISNAD Orhan Göksün, Derya . "Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 / 3 (Eylül 2019): 657-671 . https://doi.org/10.32709/akusosbil.505642
AMA Orhan Göksün D . Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması. AKUSBD. 2019; 21(3): 657-671.
Vancouver Orhan Göksün D . Sosyotelist Olma ve Sosyotelizme Maruz Kalma Ölçeklerinin Türkçeye Uyarlanması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 21(3): 671-657.