PATATES (Solanum tuberosum L.)'İN ÇELİKLE ÜRETİMİ ve UYGULAMA TEKNİĞİ

Öz

Patates tarımında verimi etkileyen faktörlerin başında tohumluk kullanımı gelmektedir. Ülkemiz patates tohumculuğu hala dışa bağımlı olup, orijinal ve anaç kademede tohumluk getirilip ülkemizde çoğaltmak suretiyle patates yetiştiricilerine sertifikalı tohumluk verilmektedir. Bu şekilde toplam tohumluk ihtiyacının ancak %8 karşılanabilmektedir. Geri kalan tohumluk ihtiyacı ise ikinci ve üçüncü kuşak tohumlukların tekrar çoğaltılmaları yolu ile karşılanmaktadır. Tohumluk üretim programlarında genellikle, in vitro üretimi ve bitkisel kısımlardan üretim metotları uygulanmaktadır. Ülkemizde ise halen geleneksel üretim metotlarından introdüksiyon metodu uygulanmaktadır. Biyolojik ıslah metotları ile üretime yeni başlanmış olup, özellikle doku kültürü ve hızlı çoğaltım metotlarından çelikle üretim metodu kullanılarak bir yumrudan çok sayıda bitki elde edilerek tohumluğun çoğaltım oranı artırılmakta ve birçok patojenin zararı azaltılmaktadır. Ayrıca sertifikalı tohumluk üretmek için ihtiyaç duyulan zamanı kısaltma açısından da bu üretim tekniği uygundur. Bu derlemenin amacı, sağlıklı patates tohumluğu üretiminde, çok sayıda tohumluk (kitle halinde) bitki materyali elde etmede ve hızlı çoğaltımda faydalanabileceğimiz çelikle patates üretim yöntemini açıklamaktır

Anahtar Kelimeler

• Patates (Solanum tuberosum L.), çelik, tohum, üretim

Kaynakça

1. Anonymous, 2005. Tarımsal Yapı ve Üretim. T. C. Baflbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara.
2. Arslan, N, 1975. Patateste Tohum, Yumru ve Göz ile Üretim Tekniğinin Verime Etkileri Üzerinde Arafltırmalar. Ankara Üniv. Doktora Tezi. 123 s.
3. Beukema, H. P. and Van Der Zaag, D.E, 1979. Potato improvoment. International Agricultural Centre. I. A. C. Wageningen, 138-156.
4. Bryan, J. E., 1984. Methods of rapid multiplication. In: Innovative Methods for Propagating potatoes. Report of the XXVIII planning conference, Lima, Peru.
5. Buck, R.W. and Akely, R.V., 1966. How to obtain the most plants from one potato tuber. American Potato Journal, 43: 128-130.
6. Çalıflkan, M.E., 1997. Turfanda Patates Yetifltiriciliğinde Tohumluk Yumru İriliği. Yumru Kesimi ve Dikim Sıklığının Bitki Geliflimi. Verim ve Ürünün Ekonomik Değeri Üzerine Etkileri. Doktora Tezi. Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstititüsü. Tarla Bitkileri.
7. Cole, E.G.B. and Wright, N.S., 1967. Propagation of potato by stem-cuttings. American Potato Journal, 44: 301-304.
8. Çıtır, A., 1980. Erzurum ve Çevresindeki Patates Hastalıkları ve Bunların Tanımlanması Üzerinde Bazı Arafltırmalar. Doçentlik tezi, Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Bitki Koruma Bölümü, Erzurum, 105 s.

9. Jordens - Rottger, D., 1984. Rapid multiplication techniques used for production of basic seed in the Philippines - German seed potato program. Abstract of conference papers of the 9th Triennial Conference of the European Association for potato research, 42 pp.
10. Oglablin, D.A. and Znojka, D.V., 1950. Alleculidae, part 2, IN: Fauna USSR, Coleoptera, Zhestkokriliye, Moscow and Leningrad, Akademia NaukSSSR, 18: 1-134
11. Özbayram, Ç., 1978. Patates Tohumluğunun çelik ile üretilme tekniği. Doğu Anadolu Bölge Zirai Arafltırma Enstitüsü Müdürlüğü, Yayın No: 1, Erzurum.
12. Rukuba, D. Wagoire, W.W., J.J., Hakiza, E., Adipala. 2000. Comparison of conventional and stem-cutting multiplication of potato under southwestern Uganda conditions. African Potato Association Conference Proceedings. 5: 83-89.
13. Sahtiyancı, fi., 1990. Tohumluk Patates Üretimi ve Patates Virüs Hastalıkları. Matbaa Teknisyenleri Basımevi, Çapaloğlu, İstanbul, 284 s.