Kuzeydoğu Anadolu’da Çayır ve Mera Kullanımı İle İlgili Alışkanlıklar ve Problemler

Öz

Doğu Anadolu Bölgesi coğrafik yapısı ve dolayısıyla sahip olduğu geniş çayır ve mera varlığı nedeniyle daha ziyade hayvancılığa elverişli bir bölge olarak nitelendirilmektedir. Ekilebilir arazi miktarının az, sert ve uzun geçen kışları nedeniyle vejetasyon süresinin kısa olması yetiştirilen ürün sayısı ve çeşidini sınırlamaktadır. Başta buğday olmak üzere hububat üretimi toplam ekilişler içerisinde yaklaşık %80 gibi bir paya sahiptir. Ancak, bu kadar yüksek ekilişe sahip hububat verimi ülke ortalamasının çok altındadır. Bugüne kadar yürütülen ve yeşil devrim olarak nitelendirilen araştırma ve yayım stratejilerinin olumlu etkileri özellikle de tarımsal üretim açısından çok avantajlı konumda olan bölgelerin aksine bu bölgede pek fazla müşahede edilememiştir. Tarımsal üretimde verimliliğin artırılabilmesi ve bu amaçla yürütülen çalışmaların başarıya ulaşabilmesi için öncelikli olarak problemlerin ortaya konması ve daha sonra yürütülecek çalışmalara yol gösterilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, Erzurum, Kars, Ardahan ve Ağrı illerinde Çayır, Mera ve Yem Bitkilerine Dayalı Tarımsal Üretim Sistemlerinde Üretimi Sınırlayan Faktörler ve Çiftçi Problemlerinin Tespiti projesi kapsamında ele alınmış ve çayır ve meralardan yararlanan çiftçilerin çayır ve mera kullanımı ile ilgili alışkanlıkları, bilgi ve deneyimleri irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çayır, mera, çayır otu üretimi, mera kullanımı, çiftçi problemleri

Kaynakça

1. Çiçek, A. ve O. Erkan, 1996. Tarım Ekonomisinde Araştırma Örnek ve Örnekleme Yöntemleri, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 12, Tokat.
2. Çomaklı, B., 1991. Çayır Amenajmanı (İdaresi), Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri Çayır, Mera, Yem Bitkileri ve Hayvancılığı Geliştirme Projesi Eğitim Semineri, 20-22 Şubat, Erzurum.
3. Gökkuş, A., 1989. Gübreleme, sulama ve otlatma uygulamalarının Erzurum ovasındaki çayırların kuru ot ve ham protein verimlerine etkileri, Doğa Türk Tarım ve Orman Dergisi, 13, 1002- 1020.
4. Gökkuş, A., 1991. Otlatma Kapasitesi, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri Çayır, Mera, Yem Bitkileri ve Hayvancılığı Geliştirme Projesi Eğitim Semineri, 20-22 Şubat, Erzurum.
5. Gökkuş, A., M. Tan ve A. Koç, 1991. Erzurum Tabii Meralarındaki Dominant Buğdaygillerin Toprak Üstü Biyoması, Bitki Boyu ve Yapısal Olmayan Karbonhidratların Büyüme Mevsimi İçerisindeki Değişimi, Türkiye II. Çayır, Mera ve Yem Bitkileri Kongresi, 28-31 Mayıs, İzmir, s: 106-117.
6. Gökkuş, A., A. Koç ve B. Çomaklı, 2000. Çayır-Mera Uygulama Kılavuzu, (Genişletilmiş üçüncü baskı), Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No: 142, Erzurum.
7. Kara, A., S. Kadıoğlu, N. Küçük ve G. Günay, 2002, Erzurum, Kars, Ardahan ve Ağrı illerinde Çayır, Mer'a ve Yem Bitkilerine Dayalı Tarımsal Üretim Sistemlerinde Üretimi Sınırlayan Faktörler ve Çiftçi Problemlerinin Tespiti Projesi Sonuç Raporu (basılmamış), Proje No: TAGEM/TA/98/11/ 01/002, Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Erzurum.
8. Tahtacıoğlu, L., A. Mermer, Z. Ulutaş, M. Avcı ve R. Seday, 1993, Teknik Paketler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Doğu Anadolu Çayır, Mera Üretimini Geliştirme Projesi, Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Yayın No. 12, Erzurum, s:124.

9. Tosun, F. ve M. Altın, 1981. Çayır, Mera-Yayla Kültürü ve Bunlardan Faydalanma Yöntemleri, Ondokuzmayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No: 1, Ders Kitapları No: 1, Samsun.
10. Tüzemen, N., 1991. Buzağı, düve ve süt ineklerinin bakım ve beslenmesi, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri Çayır, Mera, Yem Bitkileri ve Hayvancılığı Geliştirme Projesi Eğitim Semineri, 20-22 Şubat, Erzurum.